เคล็ดลับการดูแลรักษา ร่างกายหลังคลอด ของคุณแม่

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

ภายหลังจากการคลอดบุตร ผู้หญิงต้องผ่านช่วงที่เรียกว่า ภาวะหลังคลอด (postpartum) ซึ่งในระยะนี้ ร่างกายหลังคลอด จะมีการเปลี่ยนแปลงกลับเข้าสู่ภาวะไม่ตั้งครรภ์ โดยมักจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของคุณแม่หลัง คลอดด้วย อย่างไรก็ดี การเปลี่ยนแปลงนี้อาจแตกต่างกันออกไปในผู้หญิงแต่ละคน

เข้าใจกับการเปลี่ยนแปลงของ ร่างกายหลังคลอด 

ในขณะที่ร่างกายของคุณกำลังเปลี่ยนแปลงกลับสู่ภาวะไม่ตั้งครรภ์ มักปรากฏอาการต่างๆ ดังนี้

  • บาดเจ็บกล้ามเนื้อ เป็นอาการที่พบโดยทั่วไปภายหลังการคลอดบุตร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บริเวณแขน ต้นคอ และกราม
  • ภาวะเลือดออกหรือมีของเหลวออกมาทางช่องคลอด อาจมีอาการตั้งแต่ 2 ถึง 4 สัปดาห์ และอาการจะค่อยๆ หายไปภายใน 2 เดือน
  • มดลูกหดตัว อาจใช้เวลาประมาณ 8 สัปดาห์ที่มดลูกจะกลับเข้าสู่สภาวะเดิมก่อนการคลอด
  • อาการเจ็บในช่องคลอด คุณอาจรู้สึกระคายเคือง ชา หรือเจ็บในช่องคลอด หรือหากฝีเย็บเกิดการปริแตก หรือมีการตัดขยายปากช่องคลอด คุณอาจมีอาการเจ็บปวดรุนแรงขึ้น
  • เจ็บบริเวณท้องน้อย ในกรณีที่คุณผ่าท้องคลอด อาจมีอาการเจ็บปวดบริเวณแผล โดยแพทย์อาจจ่ายยาบางชนิดเพื่อบรรเทาอาการนานประมาณ 1-2 สัปดาห์
  • เต้านมคัด เต้านมคัดเป็นอาการที่พบได้บ่อยทั่วไป เนื่องจากเต้านมของคุณจะเต็มไปด้วยน้ำนม 3-4 วันหลังการคลอดบุตร แต่ไม่จำเป็นต้องกังวล เพราะนี่เป็นกระบวนการตามธรรมชาติ คุณสามารถบรรเทาอาการได้ด้วยการประคบน้ำแข็ง หรือประคบร้อนบริเวณเต้านม หรือจะอาบน้ำอุ่นก็ได้เช่นกัน
  • น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น มักเกิดขึ้นในผู้หญิงหลายคน และมักเกิดขึ้นร่วมกับความเปลี่ยนแปลงด้านอารมณ์ด้วย

การดูแลตัวเองหลังการคลอดบุตรควรทำอย่างไร

เพื่อช่วยให้ร่างกายกลับสู่การทำงานตามปกติ คุณอาจต้องมุ่งเป้าไปที่การเยียวยาและดูแลร่างกายตนเอง และนี่คือคำแนะนำที่คุณสามารถปฏิบัติตามได้ด้วยตนเองง่ายๆ

รับประทานอาหารที่มีประโยชน์

หลังการคลอดบุตร ร่างกายของคุณจำเป็นต้องได้รับอาหารที่มีประโยชน์เพื่อเสริมสร้างระบบฟื้นฟูในร่างกาย โดยคุณควรเพิ่มการรับประทานผัก ผลไม้ โปรตีน และธัญพืช ให้มากขึ้น

ปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจออกกำลังกาย

แพทย์จะแจ้งให้คุณทราบว่าเมื่อใดที่คุณพร้อมที่จะออกกำลังกายได้อย่างปลอดภัย

ใช้ผ้าอนามัยแบบแผ่น

เปลี่ยนการใช้ผ้าอนามัยแบบสอดมาเป็นแบบแผ่นในช่วงที่มีรอบเดือน ซึ่งอาจจะกินเวลานานเกือบสองสัปดาห์

ใช้ยาบรรเทาปวด

เพื่อลดอาการปวดท้อง คุณอาจรับประทานยาไอบูโพรเฟน หรือในกรณีที่แพทย์สั่งจ่ายยาชนิดอื่นๆ มาให้ ควรรับประทานยาที่แพทย์สั่ง

ประคบเย็นบริเวณช่องคลอด

เมื่อมีอาการเจ็บหรือบวมรอบบริเวณช่องคลอด อาจใช้น้ำแข็งประคบบริเวณที่มีอาการประมาณ 10-20 นาที และควรใช้ผ้าห่อน้ำแข็งเพื่อป้องกันผิวจากการสัมผัสน้ำแข็งโดยตรง

ทำความสะอาดร่างกายด้วยน้ำอุ่น

ควรอาบน้ำหรือทำความสะอาดร่างกายด้วยน้ำอุ่น และแนะนำให้นั่งแช่ในน้ำอุ่นสามครั้งต่อวัน หรือหลังจากถ่ายอุจจาระ

บรรเทาอาการริดสีดวงทวาร

ผู้หญิงหลังคลอดเกือบทุกคนจะมีอาการเจ็บปวดจากโรคริดสีดวงทวาร (hemorrhoids) หรือบริเวณระหว่างช่องคลอดและลำไส้ใหญ่ เพื่อบรรเทาอาการนี้ อาจใช้น้ำแข็งประคบหรือใช้แผ่นแปะที่ประกอบด้วยสารสกัดจากต้นวิชฮาเซล

บรรเทาอาการท้องผูก

ควรดื่มน้ำและของเหลวมากๆ รวมทั้งรับประทานอาหารที่มีกากใยสูง หรือในบางกรณี แพทย์อาจจ่ายยาเพื่อให้ถ่ายสะดวกขึ้น

ในรายที่มีแผลผ่าตัด

ควรงดกิจกรรมที่ใช้แรงอย่างน้อย 6 สัปดาห์หรือมากกว่า และควรใช้หมอนวางบนแผลผ่าตัดหากมีอาการไอ หรือใช้ขณะนอนหลับเพื่อบรรเทาอาการปวดแผล

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงหลังการคลอดบุตรมีอะไรบ้าง

คุณควรงดเว้นกิจกรรมทางเพศประมาณ 4-6 สัปดาห์หลังการคลอดบุตร หรือจนกว่าคุณจะหายดี  ในกรณีที่ต้องเดินทางโดยรถยนต์เป็นระยะเวลานานๆ ควรหยุดพักรถบ่อยๆ เพื่อเปลี่ยนอิริยาบถ แต่ถ้าเป็นไปได้ควรงดเดินทางประมาณ 5-6 สัปดาห์

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา
บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน