คลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ (Clindamycin and Benzoyl Peroxide)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ข้อบ่งใช้

คลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ ใช้สำหรับ

คลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ (Clindamycin and Benzoyl Peroxide) ใช้เพื่อรักษาสิวบางชนิด อย่างอาการสิวอักเสบ Inflammatory Acne vulgaris) ยานี้ช่วยลดปริมาณของสิว ยาคลินดามัยซินเป็นยาปฏิชีวนะ ที่หยุดยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย ที่ก่อให้เกิดสิว ส่วนยาเบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ก็สามารถหยุดยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียนั้นได้เช่นกัน ทั้งยังช่วยลดการผลิตน้ำมันภายในผิวหนัง และช่วยให้รูขุมขนที่อุดตันอยู่เปิดด้วย

วิธีใช้ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์

ก่อนใช้ยานี้ ควรใช้น้ำยาทำความสะอาดที่ไม่ใช่ยา และอ่อนโยนต่อผิว เช็ดทำความสะอาดผิวหน้าบริเวณที่มีอาการอย่างเบามือ จากนั้นล้างออกด้วยน้ำอุ่นแล้วซับให้แห้ง และทายาบางๆ ลงบนผิวที่มีอาการตามที่แพทย์กำหนด ควรหลีกเลี่ยงบริเวณดวงตา ปาก ภายในรูจมูก และบริเวณรอยถลอก แล้วจึงล้างมือให้สะอาดหลังจากใช้ยา

ใช้ยานี้เป็นประจำเพื่อให้ได้ประโยชน์จากยาสูงสุด เพื่อให้จำง่ายขึ้น ควรใช้ยาในเวลาเดียวกันทุกวัน

อย่าเพิ่มขนาดยา หรือใช้ยาบ่อยกว่า หรือนานกว่าที่กำหนด เพราะนอกจากจะไม่ช่วยให้อาการของคุณหายไวขึ้นแล้ว ยังเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงด้วย

คุณอาจต้องใช้ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์นานถึง 6 สัปดาห์กว่าสิวจะเริ่มลดลง และอาจต้องใช้เวลานานถึง 12 สัปดาห์ กว่าจะมองเห็นผลลัพธ์เต็มที่

แจ้งให้แพทย์ทราบ หากอาการของคุณไม่ดีขึ้นหรือแย่ลง

การเก็บรักษาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์

ควรเก็บยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ที่อุณหภูมิห้อง ให้พ้นแสงและความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเสื่อมสภาพ ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาบางยี่ห้ออาจมีวิธีเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรอ่านคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์หรือสอบถามเภสัชกรเสมอ และโปรดเก็บยาให้พ้นจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยงเพื่อความปลอดภัย

ไม่ควรทิ้งยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น หากยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้ยา ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้อง โดยสามารถสอบถามข้อมูลวิธีกำจัดยาที่ถูกต้องได้จากเภสัชกร

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์

ไม่ควรใช้ยานี้ หากคุณมีสภาวะบางอย่าง และหากคุณมีอาการดังต่อไปนี้ โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบก่อนใช้ยา

  • ความผิดปกติของลำไส้ เช่น ลำไส้เล็กอักเสบ ลำไส้อักเสบชนิดมีแผล ลำไส้อักเสบที่เกี่ยวข้องกับยาปฏิชีวนะ
  • อาการท้องร่วงจากการติดเชื้อคลอสตริเดียม ดิฟฟิซายล์ (Clostridium difficile-associated diarrhea)

ยานี้อาจทำให้คุณมีปฏิกิริยาไวต่อแสงแดดได้ จึงควรจำกัดเวลาในการอยู่ใต้แสงแดด หลีกเลี่ยงการอาบแดด ควรทาครีมกันแดด และสวมเสื้อผ้าป้องกันเมื่ออยู่นอกบ้าน และต้องแจ้งให้แพทย์ทราบในทันที หากคุณเกิดอาการแดดเผา ผิวไหม้แดด หรือมีแผลพุพองหรือรอยแดงที่ผิวหนัง

ยานี้อาจกัดสีผมหรือสีผ้าได้ เวลาทายา จึงควรระวังไม่ให้ยาเลอะเส้นผมหรือเสื้อผ้า

หากคุณกำลังตั้งครรภ์ โปรดปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับความเสี่ยงและประโยชน์ของยานี้ก่อนตัดสินใจใช้ยา และควรใช้ยานี้เมื่อจำเป็นเท่านั้น

ยานี้สามารถผ่านเข้าสู่น้ำนม จึงควรโปรดปรึกษาแพทย์ก่อนให้นมบุตร

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือ เกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A = ไม่มีความเสี่ยง
  • B = ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C = อาจจะมีความเสี่ยง
  • D = มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X = ห้ามใช้
  • N = ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์

อาจเกิดอาการผิวแห้ง รอยแดง แสบร้อน คัน หรือผิวลอก แต่คุณสามารถใช้ครีมหรือโลชั่นใหัความชุ่มชื้น เพื่อช่วยลดผลข้างเคียงที่กล่าวมาได้ แต่ผลข้างเคียงเหล่านี้ไม่หายไปหรือรุนแรงขึ้น  โปรดแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทันที

โปรดจำไว้ว่า การที่แพทย์ให้คุณใช้ยาตัวนี้ เนื่องจากคำนวณแล้วว่า ยามีประโยชน์มากกว่าเป็นโทษ และคนที่ใช้ยานี้ส่วนใหญ่ไม่พบผลข้างเคียงที่ร้ายแรงใดๆ

ยานี้อาจดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้ และในกรณีหายากมาก ยาอาจทำให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับลำไส้ที่รุนแรง อย่างอาการท้องร่วงจากการติดเชื้อคลอสตริเดียม ดิฟฟิซายล์ (Clostridium difficile-associated diarrhea) เนื่องจากเชื้อแบคทีเรียดื้อยาได้ แต่ห้ามใช้ยาแก้ท้องเสียหรือยาแก้ปวดแบบเสพติด (Narcotic pain medications) เด็ดขาด และหากคุณท้องร่วงบ่อยๆ ปวดท้อง มีเลือดหรือเสมหะในอุจจาระ โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบ เนื่องจากยานี้อาจทำให้อาการที่เป็นอยู่แย่ลงได้

การแพ้ยานี้ขั้นรุนแรงค่อนข้างเกิดขึ้นได้ยาก แต่จำเป็นต้องได้รับการรักษาที่ทันท่วงที อาการของการแพ้ยารุนแรง ได้แก่

  • ผดผื่น คันหรือบวม โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า ลิ้น และลำคอ
  • วิงเวียนขั้นรุนแรง
  • หายใจติดขัด

ผลข้างเคียงที่กล่าวมาข้างต้น อาจไม่ได้เกิดกับทุกคน หรือบางคนอาจมีอาการอื่นนอกเหนือจากนี้ หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรด้วยว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง ไม่ว่าจะเป็นยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง สมุนไพร เป็นต้น และเพื่อความปลอดภัย คุณไม่ควรเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาเองโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจทำปฏิกิริยากับยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ ได้แก่

  • ยารักษาสิวอื่นๆ ที่ใช้กับผิวหนัง เช่น ยาที่มีอิริโทรมัยซิน (Erythromycin) หรือแดพโซน (Dapsone)

เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาเอง โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์สำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาสิว 

  • ยาเจลเฉพาะที่เบนซาคลิน (BenzaClin) : ทายาลงบริเวณที่มีอาการวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น หรือตามที่แพทย์กำหนด ควรทำความสะอาดผิวเบาๆ ล้างออกด้วยน้ำสะอาด และซับผิวให้แห้งก่อนทายา
  • ยาเจลอะแคนยา (Acanya) : ทายาปริมาณเท่าเม็ดถั่วเขียวลงบนใบหน้าวันละครั้ง ยังไม่มีการข้อมูลสำหรับการใช้ยานานกว่า 12 สัปดาห์
  • ยาเจลเฉพาะที่ดูแอค (Duac) : ทายาลงบริเวณที่มีอาการวันละครั้ง เช้า-เย็น หรือตามที่แพทย์กำหนด ควรทำความสะอาดผิวเบาๆ ล้างออกด้วยน้ำสะอาด และซับผิวให้แห้งก่อนทายา

ข้อควรระวัง

  • ห้ามใช้ยาเฉพาะที่คลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ในผู้ป่วยที่เคยเป็นโรคลำไส้เล็กอักเสบ โรคลำไส้อักเสบชนิดมีแผล หรือโรคลำไส้อักเสบที่เกี่ยวข้องกับยาปฏิชีวนะ
  • ผู้ป่วยควรได้รับคำแนะนำให้หยุดใช้ยานี้และปรึกษาแพทย์ หากมีอาการท้องร่วงหรือมีอาการแพ้ เช่น มีอาการบวมอย่างรุนแรงหรือหายใจไม่อิ่ม และหากเกิดอาการระคายเคืองรุนแรง ควรหยุดใช้คลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ทันที
  • ควรหลีกเลี่ยงไม่ให้ยาสัมผัสดวงตา ปาก หรือเยื่อเมือก
  • ยังไม่มีการพิสูจน์ความปลอดภัยและประสิทธิภาพในผู้ป่วยเด็กที่อายุน้อยกว่า 12 ปี

คำแนะนำอื่นๆ

  • ยาเจลคลินดามัยซิน เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์สามารถเก็บไว้ที่อุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส) และห้ามแช่แข็งยา สำหรับยาเบนซาคลินควรกำจัดยาทิ้งหากเปิดใช้เกิน 3 เดือน และหากเป็นยาอะแคนยาและดูแอค ควรกำจัดทิ้งหากเปิดใช้เกิน 2 เดือน
  • ยาเจลคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ อาจกัดสีผมหรือสีผ้าได้

ขนาดยาคลินดามัยซิน และ เบนโซอิลเพอร์ออกไซด์สำหรับเด็ก

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อรักษาสิว  

อายุ 12 ปีขึ้นไป

  • ยาเจลเฉพาะที่เบนซาคลิน (BenzaClin) : ทายาลงบริเวณที่มีอาการวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น หรือตามที่แพทย์กำหนด ควรทำความสะอาดผิวเบาๆ ล้างออกด้วยน้ำสะอาด และซับผิวให้แห้งก่อนทายา
  • ยาเจลอะแคนยา (Acanya) : ทายาปริมาณเท่าเม็ดถั่วเขียวลงบนใบหน้าวันละครั้ง ยังไม่มีการข้อมูลสำหรับการใช้ยานานกว่า 12 สัปดาห์
  • ยาเจลเฉพาะที่ดูแอค (Duac) : ทายาลงบริเวณที่มีอาการวันละครั้ง เช้า-เย็น หรือตามที่แพทย์กำหนด ควรทำความสะอาดผิวเบาๆ ล้างออกด้วยน้ำสะอาด และซับผิวให้แห้งก่อนทายา

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ คุณจึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนใช้ยานี้ สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเจลเฉพาะที่
  • ชุดยาเฉพาะที่

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

Share now :

Review Date: ธันวาคม 25, 2018 | Last Modified: กุมภาพันธ์ 6, 2020

แหล่งที่มา
บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน