เบตาดีน® (Betadine®)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์

ข้อบ่งใช้

ยา เบตาดีน® ใช้สำหรับ

ยา เบตาดีน® (Betadine®) ใช้เพื่อรักษาหรือป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย

วิธีการใช้ยา เบตาดีน®

ใช้ยาเบตาดีน® ตามที่แพทย์กำหนด ควรอ่านข้อมูลนั้นหมดที่ได้รับ และทำตามคำแนะนำทั้งหมดอย่างใกล้ชิด

ล้างมือให้สะอาดก่อนและหลังจากใช้ยา

อย่ารับประทานยานี้ ใช้กับผิวหนังเท่านั้น อย่าให้ยาเข้าปากและตา (อาจทำให้ไหม้ได้)

ทายาบนผิวหนังที่แห้งและสะอาด

ยานี้สามารถปกปิดด้วยผ้าพันแผลหรือผ้าปิดแผลได้

การเก็บรักษายาเบตาดีน

ยาเบตาดีน® ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาเบตาดีน® บางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาเบตาดีน® ลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาเบตาดีน® 

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่มีฤทธิ์ในการรักษาของยาเบตาดีน® หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ
  • หากคุณโดนสัตว์กัดหรือมีแผลเจาะลึก
  • หากคุณมีแผลไหม้หรือแผลบาดอย่างรุนแรง มาก

โปรดแจ้งให้ผู้เชี่ยวชาญการดูแลสุขภาพทั้งหมดของคุณทราบว่าคุณกำลังใช้ยาเบตาดีน ทั้งแพทย์ พยาบาล เภสัชกร และทันตแพทย์

หากสัญญาณรุนแรงขึ้นหรือนานกว่า 7 วัน โปรดปรึกษากับแพทย์

ควรระมัดระวังการใช้ยาบนพื้นที่ส่วนใหญ่บนผิวหนัง โปรดปรึกษากับแพทย์

โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบ หากคุณกำลังให้นมบุตร คุณอาจจะเป็นต้องปรึกษาเกี่ยวกับความเสี่ยงต่อลูกของคุณ

โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบ หากคุณกำลังตั้งครรภ์หรือมีแผนที่จะตั้งครรภ์ คุณอาจจำเป็นต้องปรึกษาเกี่ยวกับประโยชน์และความเสี่ยงในการใช้ยานี้ขณะตั้งครรภ์

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือ เกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาเบตาดีน® จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาเบตาดีน® 

โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบหรือรับการรักษาในทันที หากคุณมีสัญญาณหรืออาการ ที่อาจจะเกี่ยวข้องกับผลข้างเคียงที่รุนแรงมักดังต่อไปนี้

  • สัญญาณของอาการแพ้ เช่น ผดผื่น ลมพิษ คัน รอยแดง บวม แผลพุพอง หรือผิวลอกโดยมีหรือไม่มีไข้ หายใจมีเสียงหวีด แน่นหน้าอกหรือลำคอ หายใจติดขัด เสียงแหบผิดปกติ หรือมีอาการบวมที่ปาก ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลำคอ
  • อาการระคายเคืองที่ผิวหนังอย่างรุนแรงมาก
  • รอยแดง

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ หรืออาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาเบตาดีน® อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาเบตาดีน® อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาเบตาดีน® อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาเบตาดีน® สำหรับผู้ใหญ่

สารละลายเตรียมปลอดเชื้อสำหรับหยอดตา เบตาดีน® 5% (Betadine® 5% Sterile Ophthalmic Prep Solution) นั้นใช้ดังนี้

  • ตรวจสอบให้แน่ใจว่าขวดยานั้นไม่บุบสลายก่อนใช้งาน วิธีการเปิดขวดยา ควรบิดหมุนแถบออกจนสุด อย่าดึงออก
  • ค่อยๆ เทยาในขวดลงในถ้วยเตรียมยาปลอดเชื้อ จุ่มก้านสำลีปลอดเชื้อลงในยาจนชุ่มเพื่อเตรียมขนตาและริมเปลือกตา โดยใช้ก้านลำสีหนึ่งชิ้นหรือมากกว่าสำหรับดวงตาแต่ละข้าง ทำซ้ำอีกหนึ่งครั้ง
  • จุ่มฟองน้ำปลอดเชื้อหรือวัสดุอื่นที่เหมาะสมลงในยาให้ชุ่มเพื่อเตรียมเปลือกตา ขนตา แก้ม ในลักษณะวนเป็นวงกลมขยายออกจนกระทั่งครอบคลุมทั่วทั้งบริเวณ เตรียมซ้ำอีก 3 ครั้ง
  • ขณะที่แยกเปลือกตาออก หยอดสารละลายเตรียมปลอดเชื้อสำหรับหยอดตา เบตาดีน 5% ให้ชุ่มที่บริเวณกระจกตา เยื่อบุตา และหนังตาฟอร์นิคส์ (palpebral fornices) โดยใช้กระบอกฉีดยาปลอดเชื้อใช้แล้วทิ้ง
  • แช่สารละลายเตรียมปลอดเชื้อสำหรับหยอดตา เบตาดีน® 5% ไว้นาน 2 นาที ควรใช้กระบอกฉีดยาปลอดเชื้อใช้แล้วทิ้ง ฉีดน้ำเกลือปลอดเชื้อ เพื่อล้างยาสารละลายที่ค้างอยู่ในบริเวณกระจกตา เยื่อบุตา และหนังตาฟอร์นิคส์

ขนาดยาเบตาดีน® สำหรับเด็ก

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้น จึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนการใช้ยา สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาหยอดตาโพวิโดน-ไอโอดีน (povidone-iodine) 5 มก. ใน 1 มล.

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

Share now :

Review Date: มีนาคม 19, 2019 | Last Modified: ธันวาคม 31, 2019

แหล่งที่มา
บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน