คอนเซอร์ตา® (Concerta®)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: คอนเซอร์ตา® (Concerta®) Brand Name(s): ชื่อทั่วไปเท่านั้น ไม่มีชื่อแบรนด์

ข้อบ่งใช้

คอนเซอร์ตา® (เมทิลเฟนิเดต) ใช้สำหรับ

คอนเซอร์ตา® (Concerta®) ใช้เพื่อรักษาโรคสมาธิสั้น (attention deficit hyperactivity disorder หรือ ADHD) ยานี้ทำงานโดยการเปลี่ยนปริมาณของสารตามธรรมชาติบางชนิดภายในสมอง ประกอบด้วยตัวยาเมทิลเฟนิเดต (Methylphenidate) ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มของยากระตุ้น (stimulants) ยานี้สามารถเพิ่มความสามารถในการรวบรวมสมาธิ จดจ่ออยู่กับกิจกรรม และควบคุมปัญหาเกี่ยวกับพฤติกรรม และยังอาจช่วยให้คุณจัดการกับงานและช่วยเพิ่มความสามารถในการฟังได้ด้วย

วิธีใช้คอนเซอร์ตา® (เมทิลเฟนิเดต)

ควรใช้คอนเซอร์ตา® ตามที่แพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด การใช้ยาอย่างไม่เหมาะสมสามารถทำให้เกิดการเสียชีวิตหรือผลข้างเคียงที่รุนแรงต่อหัวใจได้

รับประทานยาเม็ดคอนเซอร์ตา® หนึ่งครั้งในตอนเช้า ยานี้เป็นยาเม็ดแบบออกฤทธิ์นาน โดยจะค่อยๆ ปล่อยตัวยาเมทิลเฟนิเดตเข้าสู่ร่างกายตลอดวัน

สามารถรับประทานพร้อมกับอาหารหรือรับประทานแยกต่างหากได้ โดยควรทำตามวิธีการใช้ยาบนฉลากยาอย่างเคร่งครัด

ยาอาจยังละลายไม่หมดแม้ว่าตัวยาจะถูกปล่อยออกมาหมดแล้ว ในบางครั้ง อาจจะสังเกตเห็นยาเม็ดเปล่าออกมากับอุจจาระ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ

อย่าบด เคี้ยว หรือหักยา ควรกลืนยาลงไปทั้งเม็ด การหักยาอาจทำให้ยาออกฤทธิ์มามากเกินไปภายในคราวเดียว

ขณะที่กำลังใช้คอนเซอร์ตา® แพทย์จะต้องทำการนัดตรวจความคืบหน้าเป็นประจำ คุณอาจจะต้องตรวจอัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต ส่วนสูง และน้ำหนักเป็นประจำ

ในบางครั้งแพทย์อาจจะหยุดการรักษาชั่วคราว เพื่อตรวจสอบอาการของโรคสมาธิสั้น

หากคุณจำเป็นต้องรับการผ่าตัด โปรดแจ้งให้ศัลยแพทย์ทราบล่วงหน้าว่า คุณกำลังใช้คอนเซอร์ตา®

ตัวยาเมทิลเฟนิเดตอาจทำให้เกิดการเสพติดได้ ดังนั้น อย่าแบ่งปันยานี้กับผู้อื่น โดยเฉพาะผู้ที่เคยใช้ยาในทางที่ผิดหรือติดยาเสพติด การขายหรือแจกจ่ายยานี้เป็นสิ่งผิดกฏหมาย

การเก็บรักษาคอนเซอร์ตา® (เมทิลเฟนิเดต)

คอนเซอร์ตา® ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง ให้พ้นแสงและความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเสื่อมสภาพ ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง หากมีข้อสงสัยควรอ่านคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์หรือสอบถามเภสัชกรเสมอ และโปรดเก็บยาให้พ้นจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยงเพื่อความปลอดภัย

ไม่ควรทิ้งคอนเซอร์ตา® ลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นเสียแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น หากยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้ยา ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้อง โดยสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้จากเภสัชกร

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้คอนเซอร์ตา® (เมทิลเฟนิเดต)

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่ออกฤทธิ์ของยาคอนเซอร์ตา หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ

ไม่ควรใช้คอนเซอร์ตา® หากคุณเป็นโรคต้อหิน กล้ามเนื้อกระตุก หรือโรคทูเร็ตต์ (Tourette’s syndrome) หรือหากมีอาการวิตกกังวล ความตึงเครียด หรือกระสับกระส่ายอย่างรุนแรง

อย่าใช้คอนเซอร์ตา® หากคุณเพิ่งใช้ยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอ (MAO inhibitor) ภายใน 14 วันที่ผ่านมา เนื่องจากอาจเกิดปฏิกิริยาของยาที่อันตรายได้ ยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอ เช่น ยาไซโซคาร์โบซาซิด (isocarboxazid) ยาลิเนโซลิด (linezolid) ยาเมทิลีนบลูสำหรับฉีด (methylene blue injection) ยาฟีเนลซีน (phenelzine) ยาราซาจิลีน (rasagiline) ยาเซเลจิลีน (selegiline) ยาทรานีลไซโพรมีน (tranylcypromine) และอื่นๆ

คุณไม่ควรใช้ยานี้หากคุณเป็น

  • โรคต้อหิน
  • ประวัติส่วนตัวหรือคนในครอบครับมีอาการกล้ามเนื้อกระตุก หรือโรคทูเร็ตต์
  • มีอาการวิตกกังวล ความตึงเครียด หรือกระสับกระส่ายอย่างรุนแรง (ยากระตุ้นสามารถทำให้อาการเหล่านี้แย่ลงได้)

ยากระตุ้นบางชนิดสามารถทำให้บางคนเสียชีวิตอย่างเฉียบพลันได้ โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบหากคุณมี

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยง ในสตรีที่ใช้ยานี้ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

คอนเซอร์ตา® จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A = ไม่มีความเสี่ยง
  • B = ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C = อาจจะมีความเสี่ยง
  • D = มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X = ห้ามใช้
  • N = ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้คอนเซอร์ตา® (เมทิลเฟนิเดต)

หยุดใช้คอนเซอร์ตา® และติดต่อแพทย์ทันทีหากคุณมีอาการ

  • ปวดหน้าอก หายใจติดขัด รู้สึกคล้ายจะหมดสติ
  • มองเห็นภาพหลอน (มองเห็นหรือได้ยินสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง) มีปัญหาเกี่ยวกับพฤติกรรมใหม่ๆ ก้าวร้าว ไม่เป็นมิตร หวาดระแวง
  • ชัก
  • รู้สึกชา ปวด หนาว มีแผลที่หาสาเหตไม่ได้ หรือสีผิวเปลี่ยน (สีซีด แดง หรือเป็นสีน้ำเงิน)
  • กล้ามเนื้อกระตุก
  • การมองเห็นเปลี่ยนแปลง
  • อวัยวะเพศชายแข็งตัว โดยมีอาการปวดหรือนานกว่า 4 ชั่วโมงขึ้นไป (เป็นกรณีที่พบได้ยาก)
  • กล้ามเนื้อมีอาการปวด กดเจ็บ หรืออ่อนแรงอย่างหาสาเหตุไม่ได้

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไป มีดังนี้

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันทีหากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ยาเมทิลเฟนิเดต สามารถส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตในเด็กได้ โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบหากลูกของคุณไม่เติบโตตามอัตราปกติขณะที่กำลังใช้ยานี้

ผลข้างเคียงที่กล่าวมาข้างต้น อาจไม่ได้เกิดกับทุกคน หรือบางคนอาจมีอาการอื่นนอกเหนือจากนี้ หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

คอนเซอร์ตา® อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทราบด้วยว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาเองโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

การใช้ยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอพร้อมกับคอนเซอร์ตา® อาจทำให้เกิดปฏิกิริยาของยาที่รุนแรงและอาจถึงแก่ชีวิตได้ อย่าใช้ยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอ (ยาไซโซคาร์โบซาซิด ยาลิเนโซลิด ยาเมทิลีนบลู ยาโมโคลเบไมด์ [moclobemide] ยาฟีเนลซีน ยาโพรคาร์บาซีน [procarbazine] ยาราซาจิลีน ยาเซเลจิลีน ยาทรานีลไซโพรมีน) ขณะที่กำลังใช้ยานี้

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

คอนเซอร์ตา® อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

คอนเซอร์ตา® อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

โรคที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ ได้แก่

  • กระสับกระส่าย
  • โรคหัวใจ
  • โรคต้อหิน
  • ภาวะความดันโลหิตสูง
  • โรคตับ
  • ชัก
  • ใช้สารในทางที่ผิด
  • ภาวะความดันโลหิตสูง
  • ชัก
  • ความผิดปกติทางจิตเวช (Psychiatric Disorders)
  • ภาวะไตวาย (Renal Dysfunction)
  • กล้ามเนื้อกระตุก
  • เลือดเป็นพิษ (Hematologic Toxicity)
  • ทางเดินอาหารแคบลง

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาของคอนเซอร์ตา® (เมทิลเฟนิเดต) สำหรับผู้ใหญ่

ผู้ป่วยที่เพิ่งเคยใช้ยาเมทิลเฟนิเดต

  • ขนาดยาของคอนเซอร์ตา® เริ่มต้นที่แนะนำสำหรับผู้ป่วยที่ไม่ได้กำลังใช้ยาเมทิลเฟนิเดตหรือยากระตุ้นอื่นๆ นอกเหนือจากยาเมทิลเฟนิเดตคือ 18 หรือ 36 มก. วันละครั้ง

ผู้ป่วยที่กำลังใช้ยาเมทิลเฟนิเดต หรือเคยใช้ยาเมทิลเฟนิเดตเป็นประจำทุกวัน

  • ยาเมทิลเฟนิเดต 5 มก. วันละสองหรือสามครั้ง
  • ยาเมทิลเฟนิเดต 10 มก. วันละสองหรือสามครั้ง
  • ยาเมทิลเฟนิเดต 15 มก. วันละสองหรือสามครั้ง
  • ยาเมทิลเฟนิเดต 20 มก. วันละสองหรือสามครั้ง

ขนาดยาของคอนเซอร์ตา® เริ่มต้นที่แนะนำสำหรับผู้ที่เคยใช้ยาเมทิลเฟนิเดตเป็นประจำทุกวันดังกล่าวข้างต้น

  • 18 มก. ทุกเช้า
  • 36 มก. ทุกเช้า
  • 54 มก. ทุกเช้า
  • 72 มก. ทุกเช้า

การปรับขนาดยาไม่ควรเกิน 72 มก. ต่อวัน

ขนาดยาของคอนเซอร์ตา® (เมทิลเฟนิเดต) สำหรับเด็ก

ขนาดยาของคอนเซอร์ตา® เริ่มต้นที่แนะนำสำหรับผู้ป่วยที่ไม่ได้กำลังใช้ยาเมทิลเฟนิเดตหรือยากระตุ้นอื่นๆ นอกเหนือจากยาเมทิลเฟนิเดตคือ 18 มก. วันละครั้ง สำหรับเด็กและวัยรุ่น (13-17 ปี)

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ดออกฤทธิ์นาน เมทิลเฟนิเดต ไฮโดรคลอไรด์ (methylphenidate hydrochloride) 18 มก.

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

Review Date: เมษายน 9, 2019 | Last Modified: ตุลาคม 28, 2019

แหล่งที่มา