ดอร์โซลาไมด์ (Dorzolamide)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: ดอร์โซลาไมด์ (Dorzolamide) Brand Name(s): ดอร์โซลาไมด์ (Dorzolamide), ดอร์โซลาไมด์ (Dorzolamide), ดอร์โซลาไมด์ (Dorzolamide) และ ดอร์โซลาไมด์ (Dorzolamide).

ข้อบ่งใช้

ยา ดอร์โซลาไมด์ ใช้สำหรับ

ยา ดอร์โซลาไมด์ (Dorzolamide) ใช้เพื่อรักษาภาวะความดันในดวงตาสูงเนื่องจากโรคต้อหินชนิดมุมเปิด หรือโรคตาอื่นๆ อย่างภาวะความดันตาสูง การลดระดับความดันในดวงตาที่เพิ่มสูงนั้นจะช่วยป้องกันการตาบอด ยานี้ทำงานโดยการลดปริมาณการผลิตน้ำในดวงตา ยานี้อยู่ในกลุ่มของคาร์บอนิก แอนไฮเดรส อินฮิบิเตอร์ (carbonic anhydrase inhibitors)

วิธีการใช้ยา ดอร์โซลาไมด์

ยานี้ใช้สำหรับดวงตาเท่านั้น โดยปกติแล้วจะใช้ยาหนึ่งหยดลง ในดวงตาข้างที่มีอาการ วันละ 3 ครั้ง หรือตามที่แพทย์กำหนด

ก่อนใช้ยาหยอดตาควรล้างมือให้สะอาด เขย่าขวดยาให้ดีก่อนใช้ เพื่อหลีกเลี่ยงการปนเปื้อน ไม่ควรสัมผัสกับปลายขวด หรือปล่อยให้ปลายขวดสัมผัสกับดวงตา หรือพื้นผิวอื่นๆ

สารกันบูดที่พบได้ในยาบางชนิดนั้น อาจดูดซึมเข้าสู่คอนแทคเลนส์ได้ หากคุณสวมคอนแทคเลนส์ ควรถอดคอนแทคเลนส์ออกก่อนใช้ยาที่มีสารกันบูด รออย่างน้อย 15 นาที หลังจากใช้ยาแล้วจึงสวมคอนแทคเลนส์กลับเข้าไป

หงายหน้าขึ้น มองขึ้นไปด้านบนแล้วดึงเปลือกตาล่างลงมาให้เป็นกระพุ้ง ถือขวดยาหยอดตาไว้เหนือดวงตา แล้วหยอดยาหนึ่งหยดลงไปในกระพุ้งตา โดยปกติแล้วคือวันละสองครั้ง หรือตามที่แพทย์กำหนด มองลงมาแล้วค่อยๆ หลับตานาน 1 ถึง 2 นาที ใช้นิ้วกดลงไปเบาๆ ที่หัวตา (ใกล้กับจมูก) เพื่อป้องกันไม่ให้ยาไหลออก พยายามอย่ากระพริบตาและอย่าขยี้ตา ทำตามขั้นตอนนี้ซ้ำที่ดวงตาอีกข้าง หากได้รับสั่งให้ทำ

อย่าล้างขวดยาหยอดตาและปิดฝาหลังจากใช้งาน

หากคุณกำลังใช้ยาอื่นสำหรับดวงตา (เช่น ยาหยอดตาหรือยาขี้ผึ้งทาตา) ควรรออย่างน้อย 10 นาทีก่อนใช้ยาอื่น ใช้ยาหยอดตาก่อนยาขี้ผึ้งเพื่อให้ยาสามารถเข้าดวงตาได้

ใช้ยาเป็นประจำเพื่อให้ได้ประโยชน์จากยาสูงสุด เพื่อให้ง่ายต่อการจำควรใช้ในเวลาเดียวกันทุกวัน ควรใช้ยาดอร์โซลาไมด์อย่างต่อเนื่องแม้ว่าคุณจะรู้สึกเป็นปกติ คนส่วนใหญ่ที่เป็นโรคต้อหิน หรือมีความดันตาสูงนั้นจะไม่รู้สึกป่วยใดๆ

การเก็บรักษายาดอร์โซลาไมด์

ยาดอร์โซลาไมด์ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาดอร์โซลาไมด์บางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาดอร์โซลาไมด์ลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาดอร์โซลาไมด์

ก่อนใช้ยาดอร์โซลาไมด์ แจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบ หากคุณแพ้ต่อยานี้ หรือหากคุณเป็นโรคภูมิแพ้อื่นๆ ยานี้อาจมีส่วนประกอบไม่ออกฤทธิ์ เช่น สารกันบูดเบนซาลโคเนียมคลอไรด์ (benzalkonium chloride) ที่ทำให้เกิดอาการแพ้หรือปัญหาอื่น โปรดปรึกษาเภสัชกรสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบเกี่ยวกับประวัติทางการแพทย์ของคุณ โดยเฉพาะโรคไต โรคนิ่วในไต โรคตับ

หากคุณมีการติดเชื้อที่ดวงตาหรือรับการผ่าตัดตา โปรดสอบถามแพทย์ว่า คุณควรจะใช้ยาดอร์โซลาไมด์ขวดเดิมหรือไม่ คุณอาจจะได้รับคำแนะนำให้เริ่มใช้ยาขวดใหม่

คุณอาจจะมองเห็นไม่ชัดหรือไม่คงที่ชั่วคราว หลังจากใช้ยานี้ อย่าขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำกิจกรรมที่ต้องการการมองเห็นที่ชัดเจน จนกว่าคุณจะสามารถทำกิจกรรมนั้นได้อย่างปลอดภัย

ในช่วงขณะการตั้งครรภ์ ควรใช้ยานี้เมื่อจำเป็นเท่านั้น โปรดปรึกษาความเสี่ยงและประโยชน์กับแพทย์

ยังไม่ทราบแน่ชัดว่า ยานี้สามารถส่งผ่านเข้าสู่น้ำนมแม่ได้หรือไม่ โปรดปรึกษาแพทย์ก่อนให้นมบุตร

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาดอร์โซลาไมด์จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาดอร์โซลาไมด์

อาจเกิดอาการมองเห็นไม่ชัดชั่วคราว มีอาการแสบร้อน ปวด คันที่ดวงตา หรือตาแดงชั่วคราว น้ำตาไหล ตาแห้ง ตาแพ้แสง มีรสขม หรือปวดหัว หากอาการเหล่านี้ไม่หายไปหรือรุนแรงขึ้น โปรดแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรในทันที

โปรดจำไว้ว่า การที่แพทย์ให้คุณใช้ยาตัวนี้ เนื่องจากคำนวณแล้วว่า ยามีประโยชน์มากกว่าเป็นโทษ และคนที่ใช้ยานี้ส่วนใหญ่ไม่พบผลข้างเคียงที่ร้ายแรงใดๆ

แจ้งให้แพทย์ทราบในทันที หากเกิดผลข้างเคียงที่หายากแต่รุนแรงมากดังต่อไปนี้ ได้แก่ การมองเห็นเปลี่ยนแปลง มีสัญญาณของโรคนิ่วในไต (มีอาการปวดหลัง ด้านข้าง หรือท้อง คลื่นไส้อาเจียน มีปัสสาวะในเลือด) ดวงตาหรือผิวหนังเป็นสีเหลือง ปัสสาวะสีคล้ำ เหนื่อยล้าหรืออ่อนแรงผิดปกติ มีรอยช้ำหรือเลือดออกง่าย มีสัญญาณของการติดเชื้อ (เช่น เป็นไข้ หนาวสั่น เจ็บคอบ่อยครั้ง)

รับการรักษาในทันที หากเกิดผลข้างเคียงที่หายาก แต่รุนแรงมากดังต่อไปนี้ ได้แก่ ตาแดงหรือมีสารคัดหลั่งจากดวงตาบ่อยครั้ง ดวงตาหรือเปลือกตาบวม ปวดตา

การแพ้ยาที่รุนแรงต่อยานี้ ค่อนข้างเกิดขึ้นได้ยาก แต่จำเป็นต้องได้รับการรักษาที่ทันท่วงที อาการของการแพ้รุนแรงมีดังนี้ ผดผื่น คันหรือบวม (โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า ลิ้น และลำคอ) วิงเวียนขั้นรุนแรง หายใจติดขัด

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบเกี่ยวกับยาทั้งหมดที่คุณใช้ ทั้งยาตามใบสั่งยา ยาที่หาซื้อเอง และสมุนไพรต่างๆ โดยเฉพาะ ยาแอสไพรินขนาดสูง หรือยาที่เกี่ยวข้องกับซาลิไซเลต (salicylates)

ควรใช้ยาแอสไพรินขนาดต่ำที่แพทย์สั่ง เพื่อป้องกันโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันหรือโรคหลอดเลือดสมอง (โดยทั่วไปจะอยู่ที่ขนาด 81 ถึง 325 มก.ต่อวัน) ต่อไป โปรดปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

ยาดอร์โซลาไมด์อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาดอร์โซลาไมด์อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาดอร์โซลาไมด์อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาดอร์โซลาไมด์สำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาภาวะความดันตาสูง (Intraocular Hypertension)

  • หยดยาหนึ่งหยดลงในดวงตาข้างที่มีอาการ วันละ3 ครั้ง

คำแนะนำ

  • สามารถใช้ยานี้ร่วมกับยาเฉพาะที่สำหรับดวงตาอื่นๆ เพื่อลดความดันภายในดวงตา
  • หากต้องใช้ยาเฉพาะที่สำหรับดวงตามากกว่าหนึ่งชนิด ควรเว้นระยะเวลาระหว่างการใช้ยาแต่ละชนิดอย่างน้อย 5 นาที

การใช้งาน

เพื่อรักษาความดันภายในดวงตาที่สูง สำหรับผู้ป่วยภาวะความดันตาสูง หรือผู้ป่วยโรคต้อหินมุมเปิด

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาโรคต้อหินมุมเปิด (Glaucoma [Open Angle])

  • หยดยาหนึ่งหยดลงในดวงตาข้างที่มีอาการ วันละ3 ครั้ง

คำแนะนำ

  • สามารถใช้ยานี้ร่วมกับยาเฉพาะที่สำหรับดวงตาอื่นๆ เพื่อลดความดันภายในดวงตา
  • หากต้องใช้ยาเฉพาะที่สำหรับดวงตามากกว่าหนึ่งชนิด ควรเว้นระยะเวลาระหว่างการใช้ยาแต่ละชนิดอย่างน้อย 5 นาที

การใช้งาน

เพื่อรักษาความดันภายในดวงตาที่สูงสำหรับผู้ป่วยภาวะความดันตาสูงหรือผู้ป่วยโรคต้อหินมุมเปิด

การปรับขนาดยาสำหรับไต

  • ไตบกพร่องระดับรุนแรง ค่าครีอะตินีนเคลียรานซ์ (CrCl) น้อยกว่า 30 มล./นาที ไม่แนะนำ

การปรับขนาดยาสำหรับตับ

ตับบกพร่อง ควรใช้ด้วยความระมัดระวัง

คำแนะนำอื่นๆ

คำแนะนำสำหรับผู้ป่วย

  • ผู้ป่วยควรได้รับคำแนะนำให้ล้างมือก่อนใช้ยา และหลีกเลี่ยงการให้ปลายขวดยานั้นสัมผัสกับดวงตา หรือพื้นผิวโดยรอบ
  • อาจลดการดูดซึมยานี้ในทางซิสเตมมิกได้ ด้วยการกดที่ท่อน้ำตาทันทีหลังจากให้ยา

การเก็บรักษา

เก็บให้พ้นจากแสง

ขนาดยาดอร์โซลาไมด์สำหรับเด็ก

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อรักษาภาวะความดันตาสูง (Intraocular Hypertension)

  • ยังไม่มีการพิสูจน์ความปลอดภัยและประสิทธิภาพในเด็กช่วงอายุ 3 เดือนในการทดลองแบบหลายศูนย์ (multicenter trial) การทดลองแบบอำพรางสองฝ่าย (double-masked trial) และการทดลองแบบควบคุมการรักษาด้วยยาจริง (active-treatment-controlled trial)
  • หยดยาหนึ่งหยดลงในดวงตาข้างที่มีอาการ วันละ3 ครั้ง

คำแนะนำ

  • สามารถใช้ยานี้ร่วมกับยาเฉพาะที่สำหรับดวงตาอื่นๆ เพื่อลดความดันภายในดวงตา
  • หากต้องใช้ยาเฉพาะที่สำหรับดวงตามากกว่าหนึ่งชนิด ควรเว้นระยะเวลาระหว่างการใช้ยาแต่ละชนิดอย่างน้อย 5 นาที

การใช้งาน

เพื่อรักษาความดันภายในดวงตาที่สูงสำหรับผู้ป่วยภาวะความดันตาสูงหรือผู้ป่วยโรคต้อหินมุมเปิด

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อรักษาโรคต้อหินมุมเปิด (Glaucoma [Open Angle])

  • ยังไม่มีการพิสูจน์ความปลอดภัยและประสิทธิภาพในเด็กช่วงอายุ 3 เดือนในการทดลองแบบหลายศูนย์ (multicenter trial) การทดลองแบบอำพรางสองฝ่าย (double-masked trial) หรือการทดลองแบบควบคุมการรักษาด้วยยาจริง (active-treatment-controlled trial)
  • หยดยาหนึ่งหยดลงในดวงตาข้างที่มีอาการ วันละ3 ครั้ง

คำแนะนำ

  • สามารถใช้ยานี้ร่วมกับยาเฉพาะที่สำหรับดวงตาอื่นๆ เพื่อลดความดันภายในดวงตา
  • หากต้องใช้ยาเฉพาะที่สำหรับดวงตามากกว่าหนึ่งชนิด ควรเว้นระยะเวลาระหว่างการใช้ยาแต่ละชนิดอย่างน้อย 5 นาที

การใช้งาน

เพื่อรักษาความดันภายในดวงตาที่สูงสำหรับผู้ป่วยภาวะความดันตาสูงหรือผู้ป่วยโรคต้อหินมุมเปิด

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาหยอดตา

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา

Review Date: ธันวาคม 25, 2018 | Last Modified: ตุลาคม 4, 2019