ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (Phenylephrine Nasal®)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์

ชื่อสามัญ: ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (Phenylephrine Nasal®) Brand Name(s): ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (Phenylephrine Nasal®), ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (Phenylephrine Nasal®), ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (Phenylephrine Nasal®) และ ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (Phenylephrine Nasal®).

ข้อบ่งใช้

ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (ฟีนิลเอฟรีน ไฮโดรคลอไรด์) ใช้สำหรับ

ฟีนิลเอฟรีน เนซัล (Phenylephrine Nasal®) ใช้เพื่อรักษาอาการคัดจมูกและความดันภายในไซนัส (sinus pressure) ที่เกิดจากโรคภูมิแพ้ โรคหวัด หรือโรคไข้หวัดใหญ่ ยานี้ยังอาจใช้เพื่อรักษาอาการคั่งภายในท่อที่ระบายน้ำออกจากหูด้านในของคุณ ที่เรียกว่า ท่อยูสเตเชียน (Eustachian Tubes)

ยานี้ยังอาจใช้สำหรับจุดประสงค์อื่นได้อีกด้วย โปรดสอบถามแพทย์หรือเภสัชกรสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาฟีนิลเอฟรีน เนซัล (ฟีนิลเอฟรีน ไฮโดรคลอไรด์) สำหรับผู้ใหญ่

คัดจมูก

พ่นยา 2-3 ครั้ง หรือหยอดยา 2-3 หยด ทุกๆ 4 ชั่วโมงของสารละลาย 0.25-0.1% เท่าที่จำเป็น ไม่ควรเกิน 3 วัน

ขนาดยาฟีนิลเอฟรีน เนซัล (ฟีนิลเอฟรีน ไฮโดรคลอไรด์) สำหรับเด็ก

คัดจมูก

  • อายุน้อยกว่า 2 ปี โปรดปรึกษาแพทย์
  • อายุ 2-6 ปี หยอดยา 1-3 หยด ทุกๆ 2-4 ชั่วโมงของสารละลาย 0.125% เท่าที่จำเป็น ไม่ควรเกิน 3 วัน
  • อายุ 6-9 ปี หยอดยา 2-3 หยด ทุกๆ 4 ชั่วโมงของสารละลาย 0.25% เท่าที่จำเป็น ไม่ควรเกิน 3 วัน
  • อายุมากกว่า 12 ปี พ่นยา 2-3 ครั้ง หรือหยอดยา 2-3 หยด ทุกๆ 4 ชั่วโมงของสารละลาย 0.25-0.1% เท่าที่จำเป็น ไม่ควรเกิน 3 วัน

แนวทางการใช้ยา

วิธีการใช้ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัล (ฟีนิลเอฟรีน ไฮโดรคลอไรด์)

วิธีการใช้ยาพ่นจมูก

  • สั่งน้ำมูกเบาๆ ตั้งหัวให้ตรงและสอดปลายขวดยาเข้าไปในรูจมูกข้างหนึ่ง กดปิดรูจมูกอีกข้างไว้ หายใจเข้าเร็วๆ แล้วค่อยๆ พ่นยาเข้าภายในจมูก แล้วจึงพ่นยาเข้าที่รูจมูกอีกข้างหนึ่ง
  • อย่าสั่งน้ำมูกเป็นเวลาอย่างน้อยหลายนาทีหลังจากใช้ยาพ่นจมูก
  • หากยาพ่นจมูกนั้นเข้าสู่ดวงตา ปาก หรือผิวหนังของคุณ ควรล้างออกด้วยน้ำสะอาด
  • หากไม่ได้ใช้ยาพ่นจมูกเป็นเวลานานกว่า 24 ชั่วโมง ควรเตรียมยาโดยการพ่นยา 1 หรือ 2 ครั้งใส่กระดาษทิชชู่

วิธีการใช้ยาหยอดจมูก

  • สั่งน้ำมูกเบาๆ
  • นอนลงแล้วเงยหน้าขึ้นไปด้านหลัง
  • หายใจผ่านทางปาก
  • หยอดปลายขวดยาเข้าไปในจมูกไม่ลึกเกินกว่า 1/3 นิ้ว
  • อย่าสัมผัสกับปลายขวดยาที่สอดเข้าไปในจมูก
  • หยอดยาในปริมาณที่ถูกต้องเข้าไปในจมูก
  • นอนต่อไปโดยหงายหน้าค้างไว้เป็นเวลา 2 นาที

โปรดสอบถามแพทย์ หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับวิธีการใช้ยานี้

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที และควรจะพกรายชื่อของยาทั้งหมดที่คุณใช้ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์และยาที่หาซื้อเองเผื่อในกรณีฉุกเฉิน

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัล (ฟีนิลเอฟรีน ไฮโดรคลอไรด์)

รายการนี้ไม่ใช่ผลข้างเคียงทั้งหมดและอาจจะมีอาการอื่นเกิดขึ้น โปรดติดต่อแพทย์สำหรับคำแนะนำทางการแพทย์เกี่ยวกับผลข้างเคียง

ยาฟีนิลเอฟรีน เนซอลอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงดังต่อไปนี้ 

  • อาการแพ้ เช่น ผดผื่น ลมพิษ คัน หายใจติดขัด แน่นหน้าอก มีอาการบวมที่ปาก ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลิ้น
  • อาการเลือดออกทางทวารหนัก
  • รอยแดงใหม่หรือรุนแรงขึ้น
  • อาการปวด
  • อาการบวม
  • ระคายเคือง
  • หัวใจเต้นช้า เร็ว หรือรัว
  • วิงเวียน
  • คลื่นไส้
  • ปวดหัว
  • มีความเปลี่ยนแปลงทางจิตใจหรืออารมณ์
  • นอนไม่หลับ
  • สั่นเทา
  • เหงื่อออกผิดปกติ
  • อ่อนแรงผิดปกติ

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัล (ฟีนิลเอฟรีน ไฮโดรคลอไรด์)

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณตั้งครรภ์หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารสำคัญที่ออกฤทธิ์หรือไม่มีฤทธิ์ ในการรักษาของยาฟีนิลเอฟรีน เนซัล หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ เช่น ปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ ความดันโลหิตสูง ปัญหาเกี่ยวกับไทรอยด์ โรคเบาหวาน หรือปัสสาวะติดขัดเนื่องจากต่อมลูกหมากโต
  • หากคุณเป็นโรคภูมิแพ้อื่นๆ เช่นแพ้อาหาร สีย้อม สารกันบูด หรือสัตว์

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรหรือการผ่าตัด

การผ่าตัด

ก่อนการผ่าตัด แจ้งให้แพทย์หรือทันตแพทย์ทราบ เกี่ยวกับยาทั้งหมดที่คุณใช้ (ทั้งยาตามใบสั่งยา ยาที่หาซื้อเอง และสมุนไพรต่างๆ)

การตั้งครรภ์

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัลจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

การให้นมบุตร

ยังไม่ทราบแน่ชัดว่ายานี้สามารถเข้าสู่น้ำนมแม่ได้หรือไม่ โปรดปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัลเสมอ หากคุณกำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัลอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • ยาในกลุ่ม MAO inhibitors เช่น ไอโซคาร์โบซาซิด (isocarboxazid) ลีเนโซลิด (linezolid) เมทิลีน บลู (methylene blue) โมโคลเบไมด์ (moclobemide) ฟีเนลซีน (phenelzine) โพรคาร์บาซีน (procarbazine) ราซาจิลีน (rasagiline) เซเลจิลีน (selegiline) หรือทรานีลไซโพรมีน (tranylcypromine)
  • ยารักษาภาวะความดันโลหิตสูง เช่น กัวเนธิดีน (guanethidine) ยาในกลุ่มเบต้าบล็อกเกอร์ (beta blockers) เช่นเมโทโพรลอล (metoprolol)
  • ยาต้านซึมเศร้า (Antidepressants) เช่น เวนลาฟาซีน (venlafaxine) ยาในกลุ่มไตรไซคลิก (TCAs) เช่นอะมิทริปไทลีน (amitriptyline)

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาฟีนิลเอฟรีน เนซอลอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

การเก็บรักษายาฟีนิลเอฟรีน เนซัล (ฟีนิลเอฟรีน ไฮโดรคลอไรด์)

ยาฟีนิลเอฟรีน เนซอลควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัลบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัยโปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาฟีนิลเอฟรีน เนซัลลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาฟีนิลเอฟรีน เนซัลสำหรับพ่นจมูกหรือหยอดจมูก มีความแรงของยาดังต่อไปนี้ 0.25% 0.5% 1% 0.16% 0.125%.

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา

Review Date: มกราคม 25, 2019 | Last Modified: สิงหาคม 26, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย