ลิปิเตอร์ (Lipitor®)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: ลิปิเตอร์ (Lipitor®) Brand Name(s): ลิปิเตอร์ (Lipitor®), ลิปิเตอร์ (Lipitor®), ลิปิเตอร์ (Lipitor®) และ ลิปิเตอร์ (Lipitor®).

ข้อบ่งใช้

ลิปิเตอร์ (ยาอะทอร์วาสแตติน) ใช้สำหรับ

ลิปิเตอร์ (Lipitor®) อยู่ในกลุ่มของยายังยั้งเอ็นไซม์เอชเอ็มจี ซีโอเอ รีดัคเตส (HMG CoA reductase inhibitors) หรือสแตติน (statins) ยาอะโทรวาสแตตินจะลดระดับของคอเลสเตอรอลที่ไม่ดี (LDL) และไตรกลีเซอไรด์ (triglycerides) ภายในเลือด ขณะเดียวกันก็ช่วยเพิ่มระดับของคอเลสเตอรอลชนิดดี (HDL)

ลิปิเตอร์ใช้เพื่อรักษาภาวะคอเลสเตอรอลสูง และใช้เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง หัวใจวาย หรือภาวะแทรกซ้อนในผู้ที่เป็นโรคเบาหวานประเภทที่ 2 โรคหลอดเลือดหัวใจ หรือปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ

ลิปิเตอร์ ใช้กับผู้ใหญ่และเด็กที่อายุอย่างน้อย 10 ปี

วิธีการใช้ลิปิเตอร์ (ยาอะทอร์วาสแตติน)

ใช้ลิปิเตอร์ตามที่แพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด ควรทำตามวิธีการใช้ยาทั้งหมดบนฉลากยาที่กำหนด ในบางครั้งแพทย์อาจจะเปลี่ยนขนาดยาเพื่อให้แน่ใจว่า คุณได้รับผลที่ดีที่สุด อย่าใช้ยาในขนาดที่มากกว่า น้อยกว่า หรือใช้ยานานกว่าที่แนะนำ

ลิปิเตอร์มักจะรับประทานวันละครั้ง พร้อมกับอาหารหรือแยกต่างหาก ควรใช้ยาในเวลาเดียวกันทุกวัน อย่าหักเม็ดลิปิเตอร์ก่อนใช้

การเก็บรักษาลิปิเตอร์ (ยาอะทอร์วาสแตติน)

ลิปิเตอร์ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ลิปิเตอร์บางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งลิปิเตอร์ลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ลิปิเตอร์ (ยาอะทอร์วาสแตติน)

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่ออกฤทธิ์ของลิปิเตอร์ หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ

คุณอาจจะจำเป็นต้องหยุดใช้ยานี้ในเวลาสั้นๆ หากคุณมีอาการ

  • อาการชักที่ควบคุมไม่ได้
  • ภาวะอิเล็กโทรไลท์ไม่สมดุล (electrolyte imbalance) เช่น ระดับโพแทสเซียมภายในเลือดสูงหรือต่ำ
  • ความดันโลหิตต่ำอย่างรุนแรง
  • การติดเชื้อหรืออาการป่วยอย่างรุนแรง
  • รับการผ่าตัดหรือการรักษาพยาบาลฉุกเฉิน

ขณะที่กำลังใช้ลิปิเตอร์ คุณอาจจะต้องรับการตรวจเลือดเป็นประจำ

ลิปิเตอร์เป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งของโปรแกรมการรักษา ที่มีทั้งการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการควบคุมน้ำหนักควรทำตามคำแนะนำของแพทย์อย่างใกล้ชิด

ลิปิเตอร์สามารถทำให้เกิดสภาวะที่ส่งผลให้เกิดการสลายตัวของเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อลาย (skeletal muscle tissue) ส่งผลให้ไตวาย สภาวะนี้มักจะเกิดขึ้นในผู้สูงอายุ และผู้ที่เป็นโรคไต หรือมีภาวะขาดไทรอยด์ (hypothyroidism) ที่ควบคุมได้ไม่ดี

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้ลิปิเตอร์จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด X โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ลิปิเตอร์ (ยาอะทอร์วาสแตติน)

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปมีดังนี้

  • ปวดกล้ามเนื้อหรือข้อต่อ
  • ท้องร่วง
  • ท้องไส้ปั่นป่วน

โปรดติดต่อแพทย์ในทันทีหาก

  • ปัญหาเกี่ยวกับไต – ปัสสาวะน้อยหรือไม่ปัสสาวะเลย มีอาการปวดขณะปัสสาวะหรือปัสสาวะติดขัด มีอาการบวมที่เท้าหรือข้อเท้า รู้สึกเหนื่อยล้าหรือหายใจลำบาก
  • ปัญหาเกี่ยวกับตับ – คลื่นไส้ ปวดท้องส่วนบน คัน รู้สึกเหนื่อย เบื่ออาหาร ปัสสาวะสีคล้ำ อุจจาระสีอ่อน ดีซ่าน (ดวงตาหรือผิวหนังเป็นสีเหลือง)
  • สัญญาณของโรคหลอดเลือดสมอง – มีอาการชาหรืออ่อนแรงกะทันหัน (โดยเฉพาะที่ด้านหนึ่งของร่างกาย) ปวดหัวอย่างรุนแรง พูดไม่ชัด มีปัญหาเกี่ยวกับการทรงตัวหรือการมองเห็น

ในกรณีหายาก ลิปิเตอร์สามารถทำให้เกิดสภาวะที่ส่งผลให้เกิดการสลายตัวของเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อลาย ที่ส่งผลให้ไตวาย โปรดติดต่อแพทย์ในทันที หากคุณมีอาการปวดกล้ามเนื้อที่สาเหตุไม่ได้ อาการกดเจ็บ หรืออาการอ่อนแรง โดยเฉพาะหากคุณเป็นไข้ เหนื่อยล้าผิดปกติ และปัสสาวะสีคล้ำผิดปกติร่วมด้วย

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันที หากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ หรืออาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ลิปิเตอร์อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • ยาปฏิชีวนะหรือยาต้านเชื้อรา
  • ยาเม็ดคุมกำเนิด
  • ยาลดระดับคอเลสเตอรอล
  • ยาสำหรับหัวใจ
  • ยารักษาการติดเชื้อเอชไอวีหรือโรคเอดส์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ลิปิเตอร์อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ลิปิเตอร์อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

โรคที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • ปวดกล้ามเนื้อหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง
  • เคยเป็นโรคตับ
  • เคยเป็นโรคไต
  • เคยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง รวมถึงภาวะสมองขาดเลือดชั่วคราว (TIA หรือ mini-stroke)
  • ต่อมไทรอยด์ผิดปกติ (thyroid disorder)
  • หากคุณดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากกว่าวันละ 2 แก้ว

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดลิปิเตอร์ (ยาอะทอร์วาสแตติน) สำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด 

  • ขนาดยาเริ่มต้น 10 มก. ถึง 80 มก. รับประทานวันละครั้ง
  • ขนาดยาเริ่มต้นที่แนะนำสำหรับการป้องกันโรคหลอดเลือดและหัวใจคือ 10 มก. ถึง 80 มก. รับประทานวันละครั้ง สามรถให้ลิปิเตอร์
  • ในช่วงเวลาไหนของวันก็ได้โดนไม่ต้องคำนึงถึงอาหาร
  • การปรับขนาดยาควรเว้นช่วงระยะเวลาระหว่าง 2 ถึง 4 สัปดาห์ขึ้นไป

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาภาวะไขมันในเลือดสูง

  • ขนาดยาเริ่มต้น 10 20 หรือ 40 มก. รับประทานวันละครั้ง
  • แนะนำขนาดยาเริ่มต้นที่ 40 มก. สำหรับผู้ป่วยที่ต้องการการลดระดับคอเลสเตอรอลชนิดเลวมากกว่า 45 %
  • การปรับขนาดยาควรเว้นช่วงระยะเวลาระหว่าง 2 ถึง 4 สัปดาห์ขึ้นไป .
  • ขนาดยาปกติ 10 ถึง 80 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดลิปิเตอร์ (ยาอะทอร์วาสแตติน) สำหรับเด็ก

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อรักษาภาวะคอเลสเตอรอลในเลือดสูงจากยีนในตระกูลเฮเทอโรไซกัส (Heterozygous Familial Hypercholesterolemia)

อายุ 10 ถึง 17 ปี 10 มก. ต่อวัน (ขนาดยาสูงสุดคือ 20 มก. ต่อวัน) ควรปรับขนาดยาโดยเว้นช่วงระยะเวลามากกว่า 4 สัปดาห์ขึ้นไป

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ดเคลือบฟิล์มอะทอร์วาสแตติน แคลเซียม ไตรไฮเดรต (atorvastatin calcium trihydrate) 10 มก.

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

Review Date: มีนาคม 18, 2019 | Last Modified: สิงหาคม 26, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย