ข้อควรรู้ในการ เลือกเครื่องพ่นละอองยา สำหรับหอบหืด

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

เครื่องพ่นละอองยา คืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการป่วยซึ่งจำเป็นต้องพ่นละอองยา หรือ แอโรซอลเพื่อเข้าสู่ทางเดินหายใจ ตามลักษณะทางกายวิภาคตามธรรมชาติ ทางเดินหายใจจะกรองอนุภาคที่เข้าไปทางอากาศออกไปที่จะก่อนถึงปอด แต่หากอนุภาคนั้นมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางระหว่าง 1 ถึง 7 ไมครอนก็จะสามารถเข้าถึงบริเวณดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น การ เลือกเครื่องพ่นละอองยา จึงสำคัญมากสำหรับผลลัพธ์การรักษาอาการหอบหืดให้ได้ผล โดยการเพิ่มประสิทธิภาพในการพ่นละอองยานั้น เป็นวิธีที่แพทย์ใช้เพื่อทำการรักษาที่ได้ผลรวดเร็วที่สุด โดยใช้ตัวยาในปริมาณน้อยซึ่งสามารถลดผลข้างเคียงที่เกิดจากยาได้อีกด้วย

ประเภทของเครื่องพ่นละอองยา

เครื่องพ่นละอองยานั้นมีมากมายหลากหลายแบบ และแต่ละแบบก็มีคุณสมบัติเฉพาะตัว แต่โดยภาพรวมนั้นมีลักษณะการทำงานที่คล้ายคลึงกัน

โดยทั่วไปเครื่องพ่นละอองยาแบบไฟฟ้านั้นมี 3 ชนิด ได้แก่ เครื่องพ่นละอองยาแบบอัดอากาศ (compressor nebulizer) เครื่องพ่นละอองยาแบบอัลตราโซนิก (ultrasonic nebulizer) และเครื่องพ่นละอองยาแบบพกพา (mesh nebulizer)

การเลือกประเภทของเครื่องพ่นละอองยานั้น จะพิจารณาจากระยะเวลาในการทำการรักษา ขนาดของละอองยา ความสะดวกในการพกพา ความทนทานในการใช้งาน และเหตุผลอื่นๆ ด้านการรักษา

เครื่องพ่นยาแบบอัลตราโซนิกนั้น มักใช้ในสถานพยาบาล ในขณะที่เครื่องพ่นยาแบบอัดอากาศและแบบพกพานั้น    มักใช้งานที่บ้าน

เครื่องพ่นละอองยาแบบอัดอากาศ (Compressor Nebulizers)

เครื่องพ่นละอองยาแบบอัดอากาศทำงานด้วยการอัดอากาศให้เคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงผ่านตัวยาที่เป็นของเหลว  เพื่อเปลี่ยนตัวยาให้กลายเป็นละออง เครื่องมือแบบนี้ราคาไม่แพงและได้ขนาดของอนุภาคตัวยาที่หลากหลาย มักรู้จักกันในชื่อเครื่องพ่นละอองยาแบบตั้งโต๊ะ เพราะหนักและไม่สะดวกในการพกพา เหมาะกับการใช้ประจำที่ มากกว่า และจำเป็นต้องเสียบปลั๊กไฟขณะใช้งาน รวมทั้งมีเสียงดังขณะใช้งานด้วย

เครื่องพ่นละอองยาแบบอัลตราโซนิก (ultrasonic nebulizer)

เครื่องพ่นละอองยาแบบอัลตราโซนิกใช้พลังงานไฟฟ้าเพื่อสร้างคลื่นเสียงอัลตราโซนิก ซึ่งจะช่วยทำให้ยาแตกตัวกลายเป็นไอน้ำขนาดเล็กละเอียด ข้อดีคือมีขนาดเล็กและพกพาสะดวก

เครื่องพ่นละอองยาแบบพกพา (Mesh Nebulizers)

เครื่องพ่นละอองยาแบบพกพานั้นสามารถใช้ได้กับทั้งไฟฟ้าและคลื่นอัลตร้าโซนิก โดยตัวยาที่เป็นของเหลวจะถูกดันโดยแรงสั่นสะเทือนให้ไหลผ่านตาข่ายหรือตัวกรองที่มีช่องเล็กละเอียดที่ถูกเจาะด้วยเลเซอร์ จนได้ละอองยาขนาดเล็กละเอียดออกมา เครื่องชนิดนี้ถือว่าทำงานได้รวดเร็วที่สุดและมีราคาแพงที่สุดเมื่อเทียบกับเครื่องพ่นละอองยาแบบอื่นๆ

เครื่องชนิดนี้ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่ ไม่มีเสียงรบกวนและมีประสิทธิภาพดี พกพาสะดวก ใช้งานง่าย น้ำหนักเบา และขนย้ายได้ง่าย หากเทียบกับเครื่องพ่นละอองยาแบบอัดอากาศ

เลือกเครื่องพ่นละอองยา อย่างไรดี

แม้ว่าสถานพยาบาลจะแนะนำเครื่องพ่นละอองยาที่เหมาะสมกับการรักษาของคุณแล้วก็ตาม คุณมีสิทธิ์ที่จะเลือกยี่ห้อ ขนาด และคุณสมบัติการใช้งานอื่นๆ อีกตามความต้องการของคุณเอง ดังนั้น ควรใช้เวลาศึกษาข้อมูลและค้นหาเครื่องพ่นละอองยาที่มีคุณภาพสูงสุด เพราะนี่คือการลงทุนเพื่อสุขภาพของคุณเอง โดยอาจพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ก่อนตัดสินใจเลือกซื้อ

ความเหมาะสมกับอาการ

การตัดสินใจเลือกซื้ออุปกรณ์พ่นยานั้น ขึ้นอยู่กับอาการของตัวคุณเป็นหลัก โรคที่แตกต่างกันจำเป็นต้องใช้วิธีรักษาที่แตกต่างกัน โรคที่เกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจส่วนบน เช่น ไข้หวัดทั่วไป อาจใช้ละอองอนุภาคของตัวยาที่ใหญ่กว่า ในขณะที่ระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) นั้นอาจต้องการขนาดละอองอนุภาคยาที่เล็กกว่า

ยกตัวอย่างเช่น เครื่องพ่นละอองยาแบบอัดอากาศนั้นสามารถสร้างอนุภาคตัวยาในขนาดที่หลากหลายได้ ในขณะที่เครื่องพ่นละอองยาแบบพกพานั้นมีคุณสมบัติการพ่นอนุภาคยาที่มีขนาดเท่าๆ กันอย่างสม่ำเสมอ

สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาในกลุ่มโรคปอดอุดกั้นนั้น เครื่องพ่นละอองยาที่ให้ขนาดอนุภาคยาที่แตกต่างกัน หรือปรับได้หลายขนาดนั้นย่อมเป็นทางเลือกที่เหมาะสม

โปรดปรึกษาแพทย์หรือสถานพยาบาลเพื่อเลือกเครื่องพ่นละอองยาที่เหมาะสมซึ่งจะสามารถพ่นยาที่มีขนาดอนุภาคเหมาะกับอาการของคุณ

อายุ สภาพร่างกาย และความสามารถในการรับรู้ของผู้ป่วย

ผู้สูงอายุ และเด็กเล็กอาจมีข้อจำกัดในการใช้งานเครื่องพ่นละอองยา ความสามารถในการรับรู้ที่ลดลงในผู้สูงอายุนั้นทำให้การใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ซับซ้อนเป็นเรื่องยาก เช่นเดียวกันกับ อาการข้ออักเสบ สายตาที่แย่ลง อัตราการไหลเวียนของอากาศและกฏเกณฑ์การรักษาที่ซับซ้อน

ในผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดในการใช้งานเครื่องพ่นละอองยาที่ซับซ้อน การเลือกเครื่องพ่นละอองยาแบบอัดอากาศอาจเป็นตัวเลือกที่ดีกว่า

ผู้ให้บริการทางการแพทย์ที่ให้การรักษาแก่ผู้ป่วยกลุ่มนี้จำเป็นต้องตระหนักถึงปัญหาเหล่านี้ ทั้งยังต้องคำนึงถึงความชำนาญในการใช้งานและความสามารถในการรับรู้ที่ลดลงของผู้ป่วยด้วย

หากคุณเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยาให้บุตรหลาน ควรเลือกเครื่องที่มีเสียงเบาและสามารถพ่นละอองที่มีอนุภาคเล็กอย่างนุ่มนวล หรืออาจเลือกเครื่องที่มีตัวเลือกหลากหลายและมีรูปลักษณ์ที่เป็นมิตรกับเด็ก ปัจจุบัน มีเครื่องพ่นละอองยาสีสันหลากหลายเป็นทางเลือกสำหรับเด็กๆ

อย่างไรก็ตาม เลือกเครื่องพ่นยาที่ใช้งานได้สะดวกสำหรับผู้ดูแล หากลูกหรือคนรักของคุณจำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยเครื่องพ่นละอองยา ก็คงเป็นเรื่องสำคัญจะให้ผู้อื่นที่ร่วมดูแลนั้นเข้าใจวิธีใช้งานเครื่องพ่นละอองยาอย่างถูกต้องเหมาะสมด้วยเช่นกัน

ประสิทธิภาพของอุปกรณ์

แพทย์ผู้ให้การรักษามักแนะนำเครื่องพ่นละอองยาที่มีประสิทธิภาพดีให้คุณใช้งาน โดยแพทย์จะทราบถึงตัวยาที่ทำงานได้ดีและเหมาะสมกับเครื่องพ่นละอองยาแต่ละประเภท รวมถึงตัวยาบางชนิดที่มีข้อจำกัดต่อการใช้งานเฉพาะกับเครื่องพ่นละอองยาบางประเภท

โปรดตระหนักว่า การรักษาด้วยวิธีดังกล่าวจะมีประสิทธิภาพก็ต่อเมื่อใช้งานอุปกรณ์ได้อย่างถูกต้องเท่านั้น และต้องมั่นใจว่าตัวคุณมีความสามารถในการใช้งานเครื่องพ่นละอองยา และได้รับการประเมินความสามารถจากผู้เชี่ยวชาญ หากคุณไม่สามารถใช้งานอุปกรณ์ได้อย่างถูกต้อง โปรดปรึกษาผู้ให้บริการทางการแพทย์เพื่อพิจารณาทางเลือกอื่น

หากบุตรหลานของคุณกำลังใช้งานเครื่องพ่นละอองยา ควรตรวจสอบเพื่อความมั่นใจกับสถานพยาบาลเป็นระยะเพื่อปรับเปลี่ยนอุปกรณ์พ่นละอองยาที่ใช้เหมาะสมเมื่อลูกของคุณเติบโตขึ้น

ความสะดวกในการพกพา

สิ่งสำคัญคือ ควรเลือกใช้อุปกรณ์ที่ใช้งานง่ายเหมาะกับไลฟ์สไตล์ของคุณ ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องเดินทางบ่อยอาจพิจารณาเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยาแบบพกพาและอุปกรณ์เสริมที่จำเป็น เช่น พลังงานสำรองพกพาติดตัวไปด้วย ในขณะที่เครื่องพ่นยาแบบอัดอากาศ (compressor nebulizers) อาจเหมาะสมมากกว่าในแง่ของการใช้งานง่ายสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ หรือในกรณีอยู่บ้านเป็นประจำ

บางคนอาจซื้อเครื่องพ่นยาทั้งสองแบบ หากคุณไม่แน่ใจว่าจะเลือกซื้อชนิดใด เครื่องพ่นยาแบบพกพาก็อาจเป็นทางเลือกที่สะดวกกว่า

ปัจจัยแวดล้อม

เมื่อมีความจำเป็นต้องใช้วิธีการรักษาด้วยการพ่นละอองยา คำถามที่ว่าใช้ที่ไหนและเมื่อไหร่ คือสิ่งที่สำคัญที่สุดสำหรับการตัดสินใจเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยา

หากจำเป็นต้องใช้เป็นประจำเพียงหนึ่งหรือสองครั้งต่อวัน ก็อาจไม่จำเป็นต้องเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยาแบบพกพา แต่หากเป็นการต้องใช้ยาตามแพทย์สั่งจำนวนหลายครั้งต่อวัน หรือจำเป็นต้องใช้ในกรณีฉุกเฉินเพื่อลดอาการ เครื่องพ่นละอองยาแบบพกพาก็อาจจำเป็นเพราะสามารถใช้ได้ทุกเวลา

หากอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีคนหมู่มาก คุณอาจต้องเลือกซื้อเครื่องพ่นละอองยาที่ไม่มีเสียงรบกวน และใช้ระยะเวลาระหว่างการใช้งานไม่มากนัก

นอกจากนี้ ควรเลือกซื้ออุปกรณ์ที่มีการจำกัดการใช้ยา หรือมีแผ่นฟิลเตอร์เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของละอองยาเพื่อไม่ให้ผู้อื่นสัมผัสละอองยาโดยบังเอิญ

ความสะดวกในการใช้ยาพ่นหลายชนิด

ผู้ป่วยหลายคนอาจได้รับการสั่งให้ใช้ยาพ่นมากกว่าหนึ่งชนิด เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสนควรใช้เครื่องพ่นยาหนึ่งเครื่องต่อตัวยาหนึ่งชนิด ดังนั้น โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำในการเลือกใช้เครื่องพ่นละอองยาที่เหมาะสมกับตัวยาแต่ละชนิด

การใช้เครื่องพ่นยาตัวเดียวกันหรือลดจำนวนอุปกรณ์ลง อาจลดความสับสนในการรักษา และแม้ว่าเครื่องพ่นยาจะสามารถพ่นยาหลายชนิดในเวลาเดียวกัน แต่ก็ไม่ควรใช้ยาร่วมกัน ยกเว้นแต่คุณทราบดีว่าตัวยานั้นๆ จะไม่ส่งผล  กระทบซึ่งกันและกัน

ความทนทาน

ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าเครื่องพ่นละอองยาที่คุณเลือกนั้นมีความทนทานต่อการใช้งานอย่างต่อเนื่องและสามารถ    ทำสะอาดได้ทุกวัน

หากคุณไม่ต้องการทำความสะอาดหรือดูแลรักษาเครื่องทุกวัน เครื่องพ่นละอองยาที่สามารถทำความสะอาดได้เพียงนานๆ ครั้งนั้นอาจไม่ใช่ตัวเลือกที่ดีนักสำหรับคุณ

เครื่องพ่นละอองยานั้นจะทนทานต่อการใช้งานได้นานขึ้น เมื่อได้รับการดูแลที่เหมาะสม ได้แก่ การหมั่นตรวจเช็ค  แผ่นกรองอากาศ และเปลี่ยนเมื่อจำเป็น หากขั้นตอนเหล่านี้ดูยุ่งยากเกินไปสำหรับคุณ คุณอาจเลือกเครื่องมือที่ต้องการการดูแลรักษาน้อย หรือเลือกใช้เครื่องพ่นละอองยาที่มีแผ่นกรองแบบใช้แล้วทิ้งแทน

ค่าใช้จ่าย

เครื่องพ่นละอองยานั้นเป็นการลงทุนระยะยาวเพื่อสุขภาพของคุณ คุณอาจจำเป็นต้องเลือกสิ่งคุ้มค่ากับงบประมาณของคุณ การเลือกเครื่องพ่นละอองยานั้นสำคัญมาก โดยราคาต้องไม่แพงเกินไปและต้องมีประสิทธิภาพดีด้วย โปรดตรวจสอบกับบริษัทประกันสุขภาพของคุณว่า สามารถครอบคลุมค่าใช้จ่ายเครื่องพ่นละอองยาหรือไม่

หากคุณซื้อเครื่องพ่นละอองยาผ่านช่องทางออนไลน์ ควรสั่งอุปกรณ์เสริมต่างๆ ที่จำเป็นต้องใช้มาในคราวเดียวเพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายในการขนส่ง คุณอาจได้รับราคาพิเศษและได้ส่วนลดค่าขนส่งด้วย หากคุณไม่สามารถจ่ายเงินเพื่อซื้ออุปกรณ์ที่ดีที่สุดได้ โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาทางเลือกอื่นที่เหมาะสมและสามารถจ่ายได้

อุปกรณ์เสริม

ค้นหาอุปกรณ์เสริมของเครื่องพ่นละอองยาประเภทที่คุณจำเป็นต้องใช้หรือต้องการ โดยพิจารณาว่าคุณหรือลูกคุณชอบเครื่องที่เป็นแบบหน้ากากหรือแบบท่อพ่นยา เพราะในผู้ป่วยบางรายนั้น อาจไม่ชอบรสชาติเค็มที่รู้สึกผ่านการให้ยาผ่านทางท่อพ่นยาก็เป็นได้

หากคุณเลือกใช้แบบหน้ากากสำหรับลูกคุณ ปัจจุบันมีหน้ากากสำหรับพ่นยาน่ารักๆ ให้เลือกมากมาย ซึ่งจะช่วยให้เด็กๆ รู้สึกว่าการพ่นยาเป็นเรื่องน่าสนุกมากขึ้น

การเปลี่ยนอุปกรณ์เสริมหรือแผ่นกรองตามระยะเวลาที่เหมาะสมสามารถช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องพ่นละอองยาได้ ซึ่งสามารถช่วยคุณประหยัดเงินได้ในระยะยาวอีกด้วย

หน้ากากสำหรับเครื่องพ่นละอองยานั้นมีหลากหลายขนาดให้เลือก คุณอาจต้องตรวจสอบขนาดให้ดีก่อนสั่งซื้อสินค้า โดยจำเป็นต้องถึงทราบประเภทของแผ่นกรอง ถ้วยใส่ตัวยา และชิ้นส่วนอื่นๆ ที่คุณต้องการให้เหมาะสมกับเครื่องพ่นละอองยาของคุณ

มีรายงานว่า ผู้ป่วยหลายรายมีความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการการรักษาเครื่องพ่นละอองยาน้อยมาก และอาจไม่ทราบว่าเครื่องพ่นละอองยาทำงานผิดปกติ

ดังนั้น โปรดศึกษารายละเอียดและขอคำแนะนำเพิ่มเติมจากผู้เชี่ยวชาญในการเลือกซื้อและการใช้งานเครื่องพ่นละอองยาที่เหมาะกับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา
สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย
บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน