4 เรื่องที่ทุกคนควรรู้เกี่ยวกับ ภาวะหัวใจผิดจังหวะ

โดย ทบทวนบทความโดย นายแพทย์อรรณพ เลขะกุล

ภาวะหัวใจผิดจังหวะ (Arrhythmia) หรือที่เรียกอีกอย่างหนึ่งหัวใจเต้นผิดปกติ (irregular heartbeat) เป็นภาวะหนึ่งที่หัวใจเต้นเร็วเกินไป ช้าเกินไป หรือในจังหวะที่ไม่สม่ำเสมอ ในขณะที่หัวใจผิดจังหวะส่วนใหญ่ไม่ร้ายแรง แต่ในบางกรณีอาจเป็นอันตรายมาก

สาเหตุของภาวะหัวใจผิดจังหวะ

มีสาเหตุหลายประการสำหรับภาวะหัวใจผิดจังหวะ ซึ่งได้แก่

  • หัวใจวาย
  • กล้ามเนื้อหัวใจเสียหายเนื่องจากเคยเป็นหัวใจวาย
  • กล้ามเนื้อหัวใจเปลี่ยนแปลงเนื่องจากโรคหัวใจบางประเภท ตัวอย่างเช่น กล้ามเนื้อหัวใจเสื่อม (cardiomyopathy)
  • หลอดเลือดหัวใจตีบตัน
  • ไทรอยด์ทำงานมากเกินไปหรือน้อยเกินไป
  • การสูบบุหรี่
  • การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
  • การใช้สารเสพติด
  • ความเครียด
  • เบาหวาน
  • ความผิดปกติเกี่ยวกับการนอน
  • การใช้ยาต่างๆ
  • ปัจจัยทางพันธุกรรม

หัวใจเต้นผิดจังหวะมีกี่ชนิด

ในเบื้องต้นนั้น หัวใจเต้นผิดจังหวะแบ่งออกเป็น 2ประเภทตามบริเวณที่เกิดและรูปแบบการเต้นของหัวใจที่เกิดจากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ได้แก่

  • หัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ (Tachycardia): หัวใจเต้นเร็วมากกว่า100 ครั้งต่อนาทีจัดว่าเป็นหัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ
  • หัวใจเต้นช้ากว่าปกติ (Bradycardia): หัวใจเต้นช้ากว่า 60ครั้งต่อนาทีจัดว่าเป็นหัวใจเต้นช้ากว่าปกติ

หัวใจเต้นผิดจังหวะมีอาการอย่างไร

โดยส่วนใหญ่แล้ว หัวใจเต้นผิดจังหวะมักไม่แสดงอาการใดๆ เพื่อที่จะวินิจฉัยว่ามีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือไม่ คุณควรไปพบหมอเพื่อเข้ารับการตรวจร่างกาย อย่างไรก็ตาม ในบางกรณีนั้น ผู้ที่มีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะอาจมีอาการดังนี้

  • ความรู้สึกว่าหัวใจเต้นเบาหรือแรง
  • อาการมึนศีรษะ
  • ไม่รู้สึกตัว
  • หายใจลำบาก
  • เจ็บหน้าอก
  • เหนื่อยหรืออ่อนเพลีย

การรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

หากคุณสังเกตได้ว่ามีอาการบางประการข้างต้น คุณควรเข้ารับการรักษา แผนการรักษาอาจแตกต่างกันออกไปตามประเภทของภาวะหัวใจเสียจังหวะ

สำหรับภาวะหัวใจเต้นช้านั้น มักแนะนำตัวคุมจังหวะหัวใจ (pacemaker) ซึ่งเป็นอุปกรณ์ขนาดเล็กที่มีเครื่องกำเนิดชีพจรติดตั้งใกล้กระดูกไหปลาร้า เมื่อใดก็ตามที่หัวใจเริ่มเต้นช้าลงหรือหยุดเต้น ตัวคุมจังหวะหัวใจดังกล่าวนี้จะส่งกระแสไฟฟ้าไปยังกล้ามเนื้อหัวใจ ซึ่งเป้นการกระตุ้นให้หัวใจเต้น

สำหรับภาวะหัวใจเต้นเร็วนั้น ทางเลือกในการรักษาที่มี ได้แก่

  • การแก้ไขโรคพื้นฐานที่ทำให้เกิด เช่น ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ
  • การใช้ยา เพื่อควบคุมจังหวะการเต้นของหัวใจ
  • การสวนหัวใจ จี้ด้วยคลื่นความถี่สูง หรือความเย็น เพื่อทำลายจุดกำเนิดไฟฟ้าที่ผิดปกติ

ในบางกรณีนั้น หากจำเป็นต้องมีการผ่าตัด ทำทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ (coronary bypass surgery) หรือผ่าตัดลิ้นหัวใจ อาจทำการผ่าตัดกรีดทำลายเนื้อเยื่อที่เกี่ยวข้องกับทางเดินของคลื่นกระแสไฟฟ้า (maze procedure) อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยส่วนใหญ่ยังจำเป็นต้องใช้ยาควบคุมจังหวะหัวใจหลังการรักษานี้

สำหรับข้อสรุปเกี่ยวกับประสิทธิผลของการรักษาแบบทางเลือก (Alternative Therapy) ถึงแม้จะยังไม่มีการศึกษาวิจัยที่เพียงพอ ที่มีต่อการบำบัดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ แต่คุณก็สามารถลองเข้ารับการบำบัดทางเลือกเหล่านั้น เพื่อเพิ่มผลจากการใช้ยารักษาแบบดั้งเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากภาวะของคุณเกิดจากความเครียด โยคะ การทำสมาธิ และเทคนิคการผ่อนคลายอื่นๆ จะช่วยปลดปล่อยแรงตึงเครียดที่หัวใจได้เป็นอย่างมาก การฝังเข็มและน้ำมันตับปลา อาจสามารถช่วยได้ในบางครั้ง

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะยังสามารถบรรเทาได้ด้วยไลฟ์สไตล์ที่ดีต่อสุขภาพ ที่ทำให้หัวใจแข็งแรง คุณสามารถเริ่มต้นได้ด้วยการรับประทานอาหารที่สมดุล ออกกำลังกายเป็นประจำ นอนพักผ่อนให้เพียงพอ และดูแลสุขภาพให้ดี

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด