ประเภทของผิวหนังอักเสบ ที่ควรรู้และควรแยกแยะให้ออก

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

คุณเคยเกิดผื่นขึ้นบนผิวหนังบ้างหรือไม่ แน่นอนว่าต้องเคยมีประสบการณ์นี้มาบ้างไม่มากก็น้อย ผื่นแดงนั้น เป็นที่มาของอาการคัน ความเจ็บปวด และความระคายเคือง อาการเหล่านี้เรียกว่า ผิวหนังอักเสบ (dermatitis) ซึ่งจริงๆ แล้วสามารถแบ่งออกเป็นหลายประเภท และแต่ละประเภทก็มีสาเหตุ อาการ และการรักษาที่แตกต่างกันออกไป บทความนี้อาจมีประโยชน์ต่อความเข้าใจเกี่ยวกับผิวหนังอักเสบ และ ประเภทของผิวหนังอักเสบ ได้ดียิ่งขึ้น

ผิวหนังอักเสบคืออะไร

ผิวหนังอักเสบ หรือผื่นแดง คือการที่ผิวหนังบริเวณใดบริเวณหนึ่งเกิดการบวม หากเป็นผิวหนังอักเสบในระยะแรกเริ่ม หรือเป็นระยะของอาการผิวหนังอักเสบชนิดอ่อน อาจรู้สึกคัน ผิวแห้ง และผิวมีสีแดงชัดเจน ส่วนผิวหนังอักเสบที่มีอาการรุนแรง จะมีรอยแตก เกิดความเจ็บปวด เกิดเป็นแผล และผิวหนังหลุดลอกได้

ผื่นบางชนิดอาจจะเกิดขึ้นหลังผู้ป่วยพบปัญหา ในขณะที่บางชนิดก็ปรากฏเอาต่อเมื่อเกิดอาการหลายวันไปแล้ว บางชนิดสามารถหายได้อย่างรวดเร็ว บางชนิดก็ยังคงอยู่บนผิวหนังเป็นเวลานาน

มีหลายปัจจัยที่อาจเป็นสาเหตุของผิวหนังอักเสบ และแพทย์จะกำหนดการรักษาที่เหมาะสมตามสภาวะของคนไข้แต่ละคน สิ่งสำคัญที่สุดก็คือ ควรรู้ว่าเป็นผื่นชนิดไหนก่อนทำการรักษา ถึงแม้การรักษาส่วนใหญ่นั้นจะมีกระบวนการที่คล้ายคลึงกันก็ตาม

ประเภทของผิวหนังอักเสบ มีอะไรบ้าง

ผื่นแพ้จากการสัมผัส (Contact dermatitis)

ผื่นแพ้จากการสัมผัส คือสภาพที่ผิวหนังของผู้ป่วยมีอาการแดง บวม แห้ง หรือแสบร้อนหลังจากสัมผัสกับสารบางอย่าง ผื่นแพ้จากการสัมผัส ถือเป็นผิวหนังอักเสบชนิดหนึ่ง อาการมักจะปรากฏขึ้นภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง หรือไม่กี่วันหลังการสัมผัสสารนั้นๆ

ผื่นแพ้จากการสัมผัสที่พบได้ทั่วไปมีอยู่ 2 ชนิด คือ ชนิดระคายเคือง และผื่นแพ้จากการสัมผัสที่เกิดจากภูมิแพ้

ผื่นแพ้จากการสัมผัสชนิดระคายเคือง

คืออาการที่พบได้บ่อยที่สุด มักแสดงอาการเมื่อผู้ป่วยสัมผัสกับสารระคายเคือง เช่น สบู่ ผงซักฟอก น้ำยาซักผ้า น้ำยาทำความสะอาด แชมพู ยาย้อมผม ยาฆ่าแมลง ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากยาง ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากน้ำยาง รวมถึงสารเคมีชนิดอื่นๆ หากไม่ได้เกิดขึ้นจากภูมิแพ้ อาการโดยทั่วไปของผื่นแพ้จากการสัมผัสชนิดระคายเคือง สามารถสังเกตได้จาก ผิวแห้ง มีผื่นแดง มีแผลพุพอง และผิวหนังตึง

ผื่นแพ้จากการสัมผัสที่เกิดจากภูมิแพ้

เกิดขึ้นเมื่อผู้ป่วยแพ้ต่อสิ่งระคายเคือง ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายจะตอบสนอง เป็นเหตุให้ผิวของผู้ป่วยเกิดปฏิกิริยาแพ้ ร่างกายจำเป็นต้องได้รับการสัมผัสสิ่งระคายเคืองมากกว่าหนึ่งครั้งจึงจะเกิดอาการ อาการโดยทั่วไปของผื่นแพ้จากการสัมผัสชนิดภูมิแพ้ คือมีของเหลวไหลซึมจากแผลพุพอง มีผื่นแดง ผิวแห้ง ผิวบวม มีรอยแตก รู้สึกคันและแสบร้อน

ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic dermatitis/ Eczema)

ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง จัดเป็นปัญหาทางผิวหนังชนิดเรื้อรัง ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังเกิดขึ้นได้เมื่อร่างกายตอบสนองต่อการแพ้ ส่วนใหญ่แล้วผื่นภูมิแพ้ผิวหนังพบได้ทั่วไปในเด็ก แต่ผู้ใหญ่ก็สามารถเป็นได้เช่นกัน อาการทั่วไปของผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง คือมีผิวที่แห้งและรู้สึกคัน มีผื่นขึ้นบนใบหน้า ข้อศอก เท้าและมือ ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังไม่ใช่โรคติดต่อ ไม่สามารถหายได้ แต่การรักษาสามารถช่วยบรรเทาอาการลงได้

ผิวหนังอักเสบเซ็บเดิร์ม (Seborrheic dermatitis)

ผิวหนังอักเสบเซ็บเดิร์ม คืออาการที่ผิวหนังบางส่วนมีลักษณะเป็นสะเก็ดสีเหลือง ผิวหนังอักเสบเซ็บเดิร์ม สามารถเกิดขึ้นได้กับหลายส่วนของผิวหนัง แต่พบได้ทั่วไปบริเวณผิวหนังที่มีลักษณะมันและลื่น เช่น ใบหน้า ใบหู และหนังศีรษะ สาเหตุที่แน่ชัดของการเกิดผิวหนังอักเสบเซ็บเดิร์มยังไม่มีใครรู้ ปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้เกิดขึ้นได้ทั้งจาก ความเครียด อายุ สภาพอากาศ ผิวที่มันลื่น ผู้ป่วยเป็นโรคพาร์กินสัน ผู้ที่กำลังพักฟื้นจากโรคหลอดเลือดสมอง อาการที่เกิดขึ้นนั้นคือ พบแผ่นไขมันบนผิวหนัง มีผื่นแดง รู้สึกคัน และผมร่วง

ผื่นผิวหนังอักเสบที่ข้อเท้า (Stasis dermatitis/ Gravitational dermatitis / Venous eczema)

ผื่นผิวหนังอักเสบที่ข้อเท้า เกิดขึ้นในกลุ่มคนที่มีระบบการไหลเวียนเลือดไม่ดีพอ อาการมักเกิดขึ้นที่ขา เนื่องจากลิ้นในหลอดเลือดดำขาเป็นแบบทางเดียว สัญญาณแรกของผื่นผิวหนังอักเสบที่ข้อเท้าคือ เกิดผื่นแดงรอบข้อเท้า อาการในระยะแรกเริ่มนั้นประกอบด้วย รู้สึกเจ็บขาเวลายืนหรือเดินนานๆ รู้สึกคัน ผิวแห้ง มีผื่นแดง ผิวหนังบวม ในหลายกรณี ผิวหนังของผู้ป่วยอาจเปราะบางมากขึ้น

ผื่นผิวหนังอักเสบรูปเหรียญบาท (Nummular dermatitis/ discoid eczema )

ผื่นผิวหนังอักเสบรูปเหรียญบาท มักเกิดผื่นแดงที่มีลักษณะคล้ายกับเหรียญบาทวงเล็กๆ บนผิวหนัง ผื่นแดงนี้อาจทำให้คัน พบได้บ่อยจากการถูกแมลงกัด ผิวหนังเกิดการระคายเคือง หรือเกิดรอยแตกบนผิวหนัง สามารถพบได้ทั่วไปในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง ส่วนใหญ่นั้นผื่นแดงจะขึ้นตามแขน มือและเท้า การรักษาสามารถทำให้ผื่นผิวหนังอักเสบรูปเหรียญบาทหายขาดได้ แต่อาจจะต้องใช้เวลา 1 ปีหรือมากกว่านั้น

ผิวหนังอักเสบนับเป็นสัญญาณที่บอกถึงปัญหาทางสุขภาพหลายอย่าง หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณผู้อ่านเข้าใจอาการโดยทั่วไปได้ง่ายมากยิ่งขึ้น ตอนนี้คุณก็ทราบแล้วว่าผื่นแดงบนร่างกายหมายถึงอะไร อย่างไรก็ตาม แพทย์ผู้ชำนาญจะเป็นผู้ที่สามารถวิเคราะห์สาเหตุได้อย่างถูกต้องมากที่สุด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา
สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย