เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date พฤษภาคม 11, 2020 . 1 min read
Share now

ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ เป็นอาการที่เยื่อบุโพรงมดลูกไปเติบโตภายนอกมดลูก และยังสลายตัวหลายเป็นเลือดในระหว่างมีประจำเดือน แต่ถูกกักไว้ทำให้เกิดอาการอักเสบภายใน

คำจำกัดความ

ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คืออะไร

ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis) เป็นภาวะที่คุณสามารถมีได้ เมื่อคุณอยู่ในช่วงที่สามารถมีบุตรได้ หากคุณมีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ เนื้อเยื่อที่ปกติจะอยู่ในมดลูก จะไปเติบโตภายนอกมดลูก และเข้าไปยังท่อนำไข่ เยื่อบุมดลูกที่อยู่ผิดที่นี้ยังคงทำหน้าที่เหมือนเนื้อเยื่อมดลูกปกติ ซึ่งจะสลายตัวและกลายเป็นเลือดในระหว่างที่มีประจำเดือน

อย่างไรก็ดี เนื่องจากเนื้อเยื่อดังกล่าวเจริญเติบโตนอกมดลูก เลือดจึงไม่สามารถไหลออกจากร่างกาย และถูกกักไว้ ก่อให้เกิดอาการเลือดออกภายในและอาการอักเสบ ซึ่งทำให้เกิดอาการอื่นๆ ตามมาอีกหลายประการ

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มักเกี่ยวข้องกับท่อนำไข่ รังไข่ ลำไส้ หรือเนื้อเยื่อบริเวณเชิงกราน เนื้อเยื่อโดยรอบอาจมีอาการระคายเคือง และมีอาการปวด ก่อให้เกิดเนื้อเยื่อแผลเป็นหรือถุงน้ำ ที่ส่งผลให้ตั้งครรภ์ได้ยาก

ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่พบได้บ่อยเพียงใด

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มักพบได้มากในผู้หญิงในช่วงอายุ 30 และ 40 แต่สามารถเกิดขึ้นได้ในผู้ป่วยในทุกช่วงอายุ สามารถรับมือได้โดยการลดปัจจัยเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

อาการเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ได้แก่

  • ปวดกระดูกเชิงกรานในระหว่างรอบเดือน ซึ่งมีอาการกว่าปกติมาก และมีอาการมากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป
  • มีอาการปวดบริเวณหลังด้านล่างและช่องท้อง
  • มีอาการปวดในระหว่างการขับถ่ายอุจจาระหรือปัสสาวะ ในระหว่างรอบเดือน
  • มีเลือดออกมาก คุณอาจมีประจำเดือนหนักโดยมีเลือดออกมาก หรืออาจมีเลือดออกมากในระหว่างรอบเดือน
  • มีเลือดปนในปัสสาวะหรืออุจจาระ มีเลือดออกทางช่องคลอดหลังจากมีเพศสัมพันธ์
  • ท้องเสีย ท้องผูก ท้องอืดหรือคลื่นไส้ โดยเฉพาะในระหว่างรอบเดือน
  • มีอาการปวดเมื่อมีเพศสัมพันธ์
  • มีภาวะมีบุตรยาก
  • อ่อนเพลีย

อาจมีบางอาการที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อกังวลเกี่ยวกับอาการใด โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

คุณควรปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการดังต่อไปนี้

  • มีอาการปวดในช่วงที่มีรอบเดือน ถึงแม้ว่าไม่เคยเป็นมาก่อน
  • อาการปวดส่งผลต่อการดำเนินกิจกรรมประจำวัน
  • คุณเริ่มมีอาการปวดในระหว่างที่มีเพศสัมพันธ์
  • คุณมีอาการปวดในระหว่างการขับถ่ายปัสสาวะ มีเลือดปนในปัสสาวะ หรือไม่สามารถควบคุมการไหลของปัสสาวะได้
  • คุณไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ หลังจากได้พยายามมาเป็นเวลา 12 เดือน

สาเหตุ

สาเหตุที่ทำให้เกิดเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

สาเหตุของยังคงไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด อย่างไรก็ดี นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่ามีปัจจัยบางประการที่ก่อให้เกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

สาเหตุประการแรกคือ ภาวะประจำเดือนไหลย้อนกลับไปในรังไข่ (retrograde menstruation) ซึ่งเป็นคำอธิบายโดยทั่วไปของภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ แทนการไหลออกจากร่างกาย เลือดประจำเดือนที่มีเซลล์เยื่อบุโพรงมดลูก ไหลย้อนกลับผ่านทางท่อนำไข่ และเข้าไปยังช่องเชิงกราน ทำให้เซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกติดกับผนังเชิงกราน และพิ้นผิวของเชิงกราน

การเจริญเติบโตของเซลล์ตัวอ่อนก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่ง เซลล์ตัวอ่อนสร้างเยื่อบุช่องท้องและช่องเชิงกราน เมื่อบริเวณขนาดเล็กในแนวช่องท้องหนึ่งบริเวณหรือมากกว่า เปลี่ยนเป็นเนื้อเยื่อโพรงมดลูก คุณอาจมีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หากคุณเคยเข้ารับการตัดมดลูก (hysterectomy) หรือการผ่าคลอด (C-section) รอยแผลเป็นจากการผ่าตัดที่เกิดขึ้น สามารถทำให้เซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกไปติดกับรอยแผลเป็นดังกล่าวได้ ซึ่งก่อให้เกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ในกรณีที่เซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกมีการลำเลียงโดยหลอดเลือด หรือของเหลวในเนื้อเยื่อ ไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกาย ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ก็สามารถเกิดขึ้นได้เช่นกัน

สาเหตุอีกประการหนึ่งก็คือ ความผิดปกติเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันของคุณ หากระบบภูมิคุ้มกันมีความผิดปกติ ซึ่งส่งผลให้ร่างกายไม่สามารถตรวจจับ และทำลายเนื้อเยื่อโพรงมดลูกที่ไปเจริญเติบโตภายนอกมดลูกได้แล้ว ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ก็สามารถเกิดขึ้นได้

นอกจากนี้ คุณสามารถมีภาวะนี้ได้เนื่องจากเซลล์ที่ช่องท้องและเชิงกราน อาจเปลี่ยนเป็นเซลล์เยื่อบุโพรงมดลูก หรือเซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกได้ก่อตัวขึ้นภายนอกมดลูก เมื่อคุณยังเป็นทารกในครรภ์

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

ปัจจัยเสี่ยงสำหรับการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มีหลายประการ เช่น

  • ผู้ที่ไม่เคยคลอดลูก
  • ผู้ที่มีประจำเดือนไว
  • ผู้ที่อยู่ในวัยหมดประจำเดือน
  • ผู้ที่มีรอบเดือนสั้น คือมีประจำเดือนบ่อย และเว้นระยะเวลาแต่ละรอบ น้อยกว่า 27 วัน
  • ผู้ที่ประจำเดือนมามากติดต่อกันเป็นเวลาหลายวัน
  • ผู้ที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูง
  • ผู้ที่มีมวลร่างกายต่ำ
  • ผู้ที่มีญาติเคยเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
  • ผู้ที่มีสภาวะที่ทำให้เลือดประจำเดือนไม่สามารถไหลออกจากร่างกายได้
  • ผู้ที่มีปัญหากับระบบสืบพันธุ์

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลที่นำเสนอไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ได้ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

แพทย์อาจจะทำการตรวจด้วยวิธีดังต่อไปนี้

การตรวจอุ้งเชิงกราน แพทย์จะคลำสัมผัสดูว่าคุณมีซีสต์หรือแผลเป็นในเนื้อเยื่อหรือไม่

การอัลตร้าซาวด์ คือการใช้คลื่นเสียงความถี่สูงแสกนเพื่อสร้างภาพภายในมดลูกและระบบอวัยวะสืบพันธุ์อื่นๆ ในช่วงการแสกน แพทย์อาจจะสอดเครื่องตรวจอัลตร้าซาวด์เข้าไปในช่องคลอด หรือแสกนผ่านหน้าท้องของคุณ แม้ว่าการทำอัลตร้าซาวด์นั้นจะไม่สามารถตรวจพบภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ได้เสมอไป แต่ก็เป็นวิธีที่ดีที่จะช่วยหาว่าคุณมีสภาวะแฝงอื่นๆ เช่น ซีสต์รังไข่ หรือไม่

การแสกน MRI เพื่อช่วยให้เราได้เห็นภาพภายในร่างกายได้อย่างชัดเจนโดยไม่ต้องใช้การเอกซเรย์ การทำ MRI จะช่วยให้แพทย์สามารถเตรียมการผ่าตัดสำหรับผู้ที่มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ได้อีกด้วย

การตรวจผ่านกล้อง (Laparoscopy) แพทย์จะทำการผ่าตัดหน้าท้องเป็นแผลเล็กๆ ในบริเวณใกล้กับสะดือ และสอดกล้องเข้าไปเพื่อตรวจหาสัญญาณของภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

ยิ่งคุณตรวจพบภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่เร็วเท่าไหร่ แพทย์ก็จะยิ่งเตรียมการรักษาคุณได้เร็วมากขึ้นเท่านั้น

การรักษาเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

ทางเลือกในการรักษาภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มีดังนี้

ยาแก้ปวด ไม่ว่าจะเป็นยาแก้ปวดที่หาซื้อได้ตามร้านขายยา ยาในกลุ่ม NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน (ibuprofen) หรือยาแก้ปวดอื่นๆ เพื่อให้รักษาอาการปวดจากภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

ฮอร์โมนบำบัด แพทย์อาจใช้วิธีการทำฮอร์โมนบำบัด โดยให้ใช้ยาฮอร์โมน เช่น ยาคุมกำเนิด ยาควบคุมรอบเดือน (GnRH agonist) หรือยาคุมกำเนิดแบบฉีด (Medroxyprogesterone) เพื่อช่วยปรับฮอร์โมนในร่างกาย

การผ่าตัด แพทย์จะทำการผ่าตัดเพื่อกำจัดเยื่อบุโพรงมดลูกส่วนเกิน และในบางครั้งอาจต้องมีการผ่าตัดกำจัดรังไข่ทั้งสองด้วย หากจำเป็น

การเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการกับภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

การเปลี่ยนพฤติกรรมหรือการเยียวยาตนเอง ที่อาจช่วยรับมือภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ มีดังนี้

  • หลีกเลี่ยงคาเฟอีน เนื่องจากคาเฟอีนอาจทำให้อาการรุนแรงขึ้นได้
  • ออกกำลังกาย เช่น เดิน หรือวิ่ง จะช่วยลดอาการปวด และอาจช่วยชะลออาการของโรค โดยการลดระดับของฮอร์โมนเอสโตรเจนภายในร่างกาย
  • เฝ้าระวังอาการ เพราะภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ตกเลือด หรือมีอาการปวดอย่างรุนแรงได้

หากมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy"

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

ช็อกโกแลตซีสต์ (Chocolate Cyst) อันตรายของผู้หญิงที่ไม่ควรมองข้าม

เป็นผู้หญิงแท้จริงแสนลำบาก นอกจากจะต้องเป็นประจำเดือนแล้ว ต้องตั้งครรถ์แล้ว บางครั้งอาจจะเสี่ยงเป็น ช็อกโกแลตซีสต์ ได้อีกด้วย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

หยุดเซ็กส์นาน ทำให้คุณเกิดอาการต่างๆ เหล่านี้ ได้จริงหรือ?

การพูดถึงประโยชน์ของเซ็กส์ดูเหมือนจะมีมากมายแล้ว ดังนั้นทาง Hello คุณหมอ จึงของหยิบยกเรื่องเกี่ยวกับการ หยุดเซ็กส์นาน มาฝากกันบ้าง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย

ภาวะมีบุตรยากในผู้ชาย ผู้ชายมีลูกยาก ควรรู้!

ภาวะมีบุตรยาก พยายามมีลูกเป็นปีแล้วก็ยังไม่สำเร็จ อาจเกิดได้จากทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง แต่หากเป็นเพราะฝ่ายชาย นี่คือบทความที่ ผู้ชายมีลูกยาก ควรรู้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เธียรธัช มีโภคา
สุขภาพชาย, สุขภาพชีวิตที่ดี พฤศจิกายน 27, 2019 . 4 mins read

ข้อเท็จจริงเรื่องมะเร็งปากมดลูก

สาวๆ ควรระวังไว้ให้ดี อย่าลืมตรวจสุขภาพกันทุกปีนะคะ มะเร็งปากมดลูกเป็นอีกหนึ่งโรคที่ควรระวัง วันนี้เราเลยมี ข้อเท็จจริงเรื่องมะเร็งปากมดลูก มาให้อ่านกันค่ะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย นบชุลี นวลอ่อน

บทความแนะนำ

ข้อเท็จจริง-ทำหมันหญิง

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการ ทำหมันหญิง ที่ทุกคนควรรู้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ เมษายน 9, 2020 . 3 mins read
แช่แข็งเซลล์ไข่-ปฏิสนธินอกร่างกาย-มีลูกเมื่อพร้อม

แช่แข็งเซลล์ไข่ ไว้สิ เลือกเวลาลูกเกิดเมื่อตอนคุณพร้อม

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
เผยแพร่วันที่ มีนาคม 19, 2020 . 2 mins read
โรคปีกมดลูกอักเสบ

สาวๆ รู้ไว้ ปวดท้องน้อยบ่อย อาจเป็น โรคปีกมดลูกอักเสบ ก็ได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เนตรนภา ปะวะคัง
เผยแพร่วันที่ มีนาคม 16, 2020 . 3 mins read
ปวดท้องข้างขวา-สาเหตุ

ปวดท้องข้างขวา อย่ามัวชะล่าใจ เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรง

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เนตรนภา ปะวะคัง
เผยแพร่วันที่ กุมภาพันธ์ 7, 2020 . 4 mins read