เพลียแดด (Heat exhaustion)

ทบทวนบทความโดย | โดย

เผยแพร่วันที่ มกราคม 11, 2021 . เวลาในการอ่าน
Share now

เพลียแดด (Heat exhaustion) เป็นอาการที่เกิดขึ้นเนื่องจากอากาศร้อน ร่วมกับความชื้นสูง และการออกกำลังกายอย่างหนัก ทำให้ความร้อนในร่างกายสูงมากเกินไป จนเกิดอาการต่าง ๆ

คำจำกัดความ

เพลียแดด คืออะไร

เพลียแดด (Heat exhaustion) เป็นอาการที่เกิดขึ้นเนื่องจากอากาศร้อน ร่วมกับความชื้นสูง และการออกกำลังกายอย่างหนัก ทำให้ความร้อนในร่างกายสูงมากเกิน และเกิดอาการต่าง ๆ เช่น หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออกมาก หรือตะคริว และมักจะเกิดขึ้นพร้อมกับภาวะขาดน้ำ (Dehydration)

โดยปกติภาวะเพลียแดดนี้จะไม่มีอาการที่เป็นอันตรายอะไร และสามารถหายได้เพียงแค่นั่งพักในที่ร่มประมาณ 30 นาที แต่หากปล่อยทิ้งไว้ไม่ทำการรักษา ก็อาจจะนำไปสู่ภาวะเป็นลมแดด หรือฮีทสโตรก (Heatstroke) ซึ่งอาจเป็นอันตราย และจำเป็นต้องรับการรักษาฉุกเฉินได้

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ

เพลียแดด พบบ่อยแค่ไหน

ภาวะเพลียแดดพบได้ค่อนข้างบ่อยในประเทศไทย เนื่องจากประเทศไทยมีอาการร้อน และมีความชื้นสูง ภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน และอาจจะพบได้บ่อยกับผู้ที่ต้องออกกำลังกายกลางแจ้ง เช่น นักกีฬา หรือนักเรียนที่ต้องทำกิจกรรมกลางแจ้ง เป็นต้น

อาการ

อาการของภาวะเพลียแดด

สัญญาณและอาการที่พบได้บ่อยของภาวะเพลียแดด มีดังต่อไปนี้

  • เหนื่อยล้า
  • ปวดหัว
  • เหงื่อออกมาก
  • ผิวเย็น หรือมีอาการขนลุก แม้ว่าจะมีอากาศร้อน
  • สับสน
  • วิงเวียน หน้ามืด
  • หัวใจเต้นเร็ว
  • ความดันโลหิตต่ำ
  • ตะคริว
  • คลื่นไส้

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

หากคุณมีสัญญาณหรืออาการที่ระบุข้างต้น หรือสงสัยว่าตัวเองอาจจะมีภาวะเพลียแดด ควรจะหยุดพักกิจกรรมที่กำลังทำอยู่ หลบไปพักในที่ร่ม หรือที่ที่เย็นและมีอากาศถ่ายเท และดื่มน้ำหรือสปอร์ตดริงค์ เพื่อชดเชยน้ำและแร่ธาตุที่เสียไปกับเหงื่อ

หลังจากพักเป็นเวลานานกว่า 1 ชั่วโมง หากอาการของภาวะเพลียแดดยังคงไม่หายไป มีอาการรุนแรงขึ้น หรือมีสัญญาณของภาวะฮีทสโตรก เช่น

ควรรีบติดต่อแพทย์เพื่อรับการรักษาฉุกเฉินในทันที

หากมีคำถามเกี่ยวกับอาการของโรคโปรดปรึกษาแพทย์

ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดควรปรึกษาแพทย์ เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของภาวะเพลียแดด

สาเหตุหลัก ๆ ที่ส่งผลให้เกิดปัญหาภาวะเพลียแดดนั้น เป็นเพราะอุณหภูมิที่สูงเนื่องจากอากาศร้อน ตามปกติแล้ว เมื่อมีอากาศร้อน ร่างกายของเราจะสามารถระบายความร้อนของร่างกายออกไปด้วยผ่านทางเหงื่อ แต่ในสภาวะบางอย่าง เช่น

ก็อาจทำให้ร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนผ่านทางเหงื่อได้อย่างเต็มที่ ส่งผลให้อุณหภูมิของร่างกายสูงเกินไป และเกิดเป็นภาวะเพลียแดดได้ในที่สุด

โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของภาวะเพลียแดด

ปัจจัยที่อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะเพลียแดด มีดังต่อไปนี้

  • สภาพอากาศ หากคุณอยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศร้อนจัด หรืออยู่ในที่กลางแจ้งเป็นเวลานาน ก็อาจจะมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะเพลียแดดได้
  • อายุ เด็กอายุไม่เกิน 4 ขวบ และผู้สูงอายุที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป อาจจะไม่สามารถปรับตัวในสภาพอากาศร้อนจัดได้ดีเท่ากับคนในช่วงวัยอื่น
  • โรค ผู้ที่มีสภาวะบางอย่าง เช่น โรคหัวใจ โรคอ้วน โรคปอด โรคไต โลหิตจาง หรือความดันโลหิตสูง อาจจะมีความเสี่ยงมากกว่าที่จะเกิดภาวะเพลียแดด
  • ยา การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาระงับประสาท ยาลดความดัน ยารักษาโรคหัวใจ หรือยารักษาโรคทางจิตเวชอื่น ๆ อาจส่งผลให้คุณมีโอกาสเกิดภาวะเพลียแดดได้มากขึ้น

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลที่นำเสนอไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ได้ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยภาวะเพลียแดด

หากคุณเข้ารับการรักษาเนื่องจากสงสัยว่าอาจจะเป็นภาวะเพลียแดด แพทย์ก็อาจจะต้องทำการวินิจฉัยด้วยการทดสอบต่าง ๆ เพื่อยืนยันให้แน่ชัดว่าเป็นภาวะเพลียแดดจริง ๆ โดยอาจต้องใช้การทดสอบดังต่อไปนี้

  • ตรวจเลือด เพื่อวัดระดับของโซเดียม (Sodium) หรือโพแทสเซียม (Potassium) ในเลือดว่าต่ำหรือไม่ และตรวจดูว่ามีแก๊สในเลือดหรือไม่
  • ตรวจปัสสาวะ เพื่อดูความเข้มข้นของปัสสาวะ และดูการทำงานของไตว่าผิดปกติหรือไม่
  • ตรวจการทำงานของกล้ามเนื้อ เพื่อดูว่ามีความเสียหายต่อกล้ามเนื้อหรือไม่
  • ตรวจเอกซเรย์และการฉายภาพอื่น ๆ เพื่อตรวจดูความเสียหายของอวัยวะภายใน

การรักษา

การรักษาภาวะเพลียแดด มักจะใช้วิธีดังต่อไปนี้

  • นั่งพักในที่ร่ม หรือสถานที่ที่มีอุณภูมิเย็น และอากาศถ่ายเท เช่น ใต้ต้นไม้ หรือในห้องแอร์ เพื่อช่วยปรับอุณหภูมิของร่างกายให้ลดลง
  • ดื่มน้ำ หรือเครื่องดื่มเกลือแร่ เพื่อชดเชยน้ำและแร่ธาตุที่ร่างกายเสียไป
  • หาทางลดความเย็นของร่างกาย เช่น อาบน้ำ เช็ดตัวด้วยผ้าขนหนูชุบน้ำเย็น หรือนั่งจ่อพัดลม
  • ปลดกระดุม เข็มขัด และพยายามคลายเสื้อผ้าที่รัดแน่นออก ให้หายใจได้สะดวกมากขึ้น

นอกจากนี้ แพทย์ก็อาจจะใช้การรักษาสำหรับภาวะฮีทสโตรกร่วมด้วย เช่น

  • นำตัวผู้ป่วยลงแช่ในน้ำเย็น
  • พ่นด้วยไอน้ำเย็นเพื่อลดอุณหภุมิของร่างกาย
  • ประคบเย็นด้วยน้ำแข็ง
  • ให้ยาคลายกล้ามเนื้อ เพื่อช่วยลดการเกร็งของกล้ามเนื้อ ที่จะทำให้การลดอุณหภุมิของร่างกายเป็นไปได้ยากขึ้น

การเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการกับภาวะเพลียแดด

การเปลี่ยนพฤติกรรมหรือการเยียวยาตนเอง ที่อาจช่วยรับมือภาวะเพลียแดดด้วยตนเอง มีดังนี้

  • เลือกสวมเสื้อผ้าที่เบาสบาย ไม่รัดรูปเกินไป และไม่หนาหรือหลายชั้นจนเกินไป
  • ทาครีมกันแดด
  • ดื่มน้ำให้สม่ำเสมอ
  • ไม่ออกกำลังกายอย่างหนักกลางแจ้ง

หากมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

How To ตากแดด อย่างปลอดภัย ให้ร่างกายได้รับวิตามินดีสูงสุด

รู้หรือไม่คะว่า หากเรา ตากแดด เพื่อรับแสงแดดอ่อนๆ ในยามเช้า สามารถช่วยบำบัดรักษาโรคต่างๆได้ และส่งผลให้สุขภาพของเราดีขึ้นด้วยเช่นกัน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย จินดารัตน์ สิริวิจักษณ์
เคล็ดลับสุขภาพ, สุขภาพชีวิตที่ดี มีนาคม 3, 2020 . เวลาในการอ่าน

งานวิจัยล่าสุดเผย ออกกำลังกายสัปดาห์ละ 150 นาที อาจช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคซึมเศร้า

การ ออกกำลังกายสัปดาห์ละ 150 นาที ไม่เพียงแต่จะทำให้ร่างกายของเรามีสุขภาพดี ยังช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคซึมเศร้าได้อีกด้วย

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
ข่าวสารสุขภาพ, ข่าวสารสุขภาพทั่วโลก, สุขภาพจิต กุมภาพันธ์ 27, 2020 . เวลาในการอ่าน

ลมแดด (Heat stroke)

โรค ลมแดด (Heat stroke) คือภาวะที่ร่างกายร้อนจัดเกินไป อันเป็นผลมาจากการที่ร่างกายสัมผัสหรือต้องออกแรงในสภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิสูงเป็นระยะเวลานาน

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย อนันตา นานา
โรค ก-ฮ, สุขภาพ ก-ฮ มีนาคม 31, 2019 . เวลาในการอ่าน

บทความแนะนำ

ภาวะขาดเหงื่อ-anhidrosis

ภาวะขาดเหงื่อ (Anhidrosis)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ ตุลาคม 19, 2020 . เวลาในการอ่าน
รู้หรือไม่-อากาศร้อน-อันตราย

รู้หรือไม่ อากาศร้อน อันตรายต่อร่างกายมากกว่าที่เราคิด

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย พลอย วงษ์วิไล
เผยแพร่วันที่ กรกฎาคม 30, 2020 . เวลาในการอ่าน
ข้อแตกต่าง-โรคลมแดด-อาการอ่อนเพลียจากความร้อน

รู้ให้ชัดถึงข้อแตกต่างระหว่าง อาการอ่อนเพลียจากความร้อน กับ โรคลมแดด

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย panyapat Aiemsin
เผยแพร่วันที่ มิถุนายน 4, 2020 . เวลาในการอ่าน
ลูกเล่นกลางแจ้ง-ภาวะเครียดจากความร้อน-heat-stress

ให้ลูกเล่นกลางแจ้ง แบบปลอดภัยจาก ภาวะเครียดจากความร้อน (Heat Stress)

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนบทความโดย เนตรนภา ปะวะคัง
เผยแพร่วันที่ เมษายน 1, 2020 . เวลาในการอ่าน