กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ (Gastroenteritis)

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

คำจำกัดความ

กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ คืออะไร

โรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ (Gastroenteritis) เป็นการอักเสบบริเวณลำไส้ที่มักเกิดจากสาเหตุการติดเชื้อ หรือที่มักเรียกกันติดปากว่า ไวรัสลงกระเพาะ การติดเชื้อส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากเชื้อไวรัส แต่อาจเกิดจากเชื้อแบคทีเรียหรือปรสิตได้เช่นกัน

โดยเชื้อจะแพร่กระจายผ่านอาหารหรือน้ำ และทำให้เกิดการติดเชื้อในผู้ที่รับประทาน ภาวะที่พบบ่อยเมื่อเป็นโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบคือ ภาวะขาดน้ำ เนื่องจากอาเจียนและท้องร่วง

โรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบพบได้บ่อยแค่ไหน

โรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบพบได้บ่อย มักเกิดในทารก เด็ก ผู้สูงอายุและผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ การป้องกันที่ดีที่สุดคือ การล้างมือ ควรปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ

อาการทั่วไปของโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ มีดังนี้

อาการอาจปรากฏให้เห็นหลังจากติดเชื้อ 1-3 วันแล้วแต่กรณี โดยส่วนใหญ่อาการจะคงอยู่ 1-2 วัน หรืออาจนานถึง 10 วัน

อาจมีอาการอื่นๆ ที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการของโรค ควรปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

คุณควรไปพบคุณหมอ หากเกิดอาการดังต่อไปนี้

  • ถ่ายอุจจาระภายใน 24 ชั่วโมงหรือมีเลือดปน
  • อาเจียนนานกว่า 2 วันหรืออาเจียนเป็นเลือด
  • หากมีภาวะขาดน้ำ คือ กระหายน้ำ ปากแห้ง ปัสสาวะเหลือง ไม่ปวดหรือปวดปัสสาวะน้อย
  • มีไข้สูงถึง 40 องศาเซลเซียส (104 องศาฟาเรนไฮต์) หรือสูงกว่า

สำหรับทารกและเด็ก ควรรีบพาไปพบคุณหมอ หากเกิดอาการดังนี้

  • มีไข้สูงถึง 38.9 องศาเซลเซียส (102 องศาฟาเรนไฮต์)
  • หงุดหงิดหรือไม่สบายตัว
  • เหนื่อยอ่อนหรืออ่อนแรง
  • ถ่ายเป็นเลือด
  • เกิดภาวะขาดน้ำ
  • อาเจียนติดต่อกันหลายชั่วโมง
  • ไม่ปัสสาวะในเวลา 6 ชั่วโมง
  • การนอนหลับผิดปกติ

สาเหตุ

สาเหตุของกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ

โรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบเกิดจากการติดเชื้อไวรัส แบคทีเรียหรือปรสิต เชื้อเหล่านี้มักเจือปนมากับอาหารหรือน้ำดื่ม และผู้ที่ดื่มน้ำหรือทานอาหารเหล่านั้นได้รับเชื้อเข้าไป

สำหรับการเกิดโรคจากเชื้อไวรัส ไวรัสซึ่งเป็นสาเหตุของโรคที่พบได้บ่อย คือ โนโรไวรัส (norovirus) และโรต้าไวรัส (rotavirus)

ในบางกรณีอาจเกิดจากแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบคือ อีคอไล (E. Coli) และซาลโมเนลลา (Salmonella) ซึ่งเจือปนอยู่ในอาหารหรือไข่ ที่ไม่ผ่านการปรุงสุก

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบมีดังนี้

  • ผู้สูงอายุ ทารกและเด็ก ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอทำให้ง่ายต่อการติดเชื้อ
  • ระบบภูมิคุ้มกันต่ำ ภาวะที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันต่ำได้แก่ การติดเชื้อเอชไอวี และเอดส์ รวมถึงการเข้ารับเคมีบำบัด
  • พื้นที่ที่น้ำไม่สะอาด หากบริเวณที่คุณอาศัยมีข้อจำกัดในการเข้าถึงแหล่งน้ำสะอาด ก็ทำให้เสี่ยงเป็นโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบมากขึ้น
  • สุขอนามัยไม่ดี ไม่ล้างมือเป็นประจำ โดยเฉพาะหลังเข้าห้องน้ำ

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ

เพื่อผลการวินิจฉัยที่ถูกต้อง แพทย์อาจทำการตรวจ ดังนี้

  • ซักประวัติและตรวจร่างกาย
  • ตรวจอุจจาระ เพื่อหาเชื้อแบคทีเรียหรือปรสิต

การรักษากระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ

วิธีการรักษาโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบประกอบด้วยการพักผ่อนที่เพียงพอ และการรักษาภาวะขาดน้ำ แพทย์อาจสั่งยาเพื่อบรรเทาอาการของโรค ในกรณีที่โรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย แพทย์อาจสั่งยาปฏิชีวนะให้ใช้

หากสงสัยว่าเป็นโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ คุณควร

  • หยุดทานอาหารสองถึงสามชั่วโมงเพื่อให้กระเพาะได้พัก
  • ดื่มน้ำมากๆ
  • เริ่มทานอาหารที่ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก กล้วย
  • หลีกเลี่ยงนม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กาแฟ อาหารหนักหรือย่อยยาก
  • พักผ่อนให้เพียงพอ

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือการเยียวยาตนเองที่ช่วยรับมือกับโรคกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือการเยียวยาตนเองต่อไปนี้ อาจช่วยรับมือกระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบได้

  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • ดื่มน้ำมากๆ
  • ล้างมือบ่อยๆ โดยเฉพาะหลังจากการเข้าห้องน้ำ
  • ทานอาหารอ่อนเพื่อให้ย่อยง่าย
  • หยิบหรือส่งอาหารอย่างถูกสุขอนามัย

หากมีคำถามเกี่ยวกับโรค ควรปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจวิธีการรักษาที่ดีที่สุด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา

Review Date: พฤศจิกายน 4, 2018 | Last Modified: กันยายน 29, 2019