มาลาเรีย (Malaria)

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

มาลาเรีย เป็นโรคอันตรายต่อชีวิตที่เกิดจากยุงก้นปล่องกัดคุณ และแพร่กระจายปรสิตพลาสโมเดียมที่เป็นสาเหตุของมาลาเรียไปยังกระแสเลือด ทำให้คุณเป็นไข้และหนาวสั่น

คำจำกัดความ

มาลาเรียคืออะไร

มาลาเรีย (Malaria) จัดเป็นโรคที่เป็นอันตรายต่อชีวิต ที่เกิดจากปรสิตชนิดหนึ่ง หากยุงก้นปล่องกัดคุณ ปรสิตพลาสโมเดียมที่เป็นสาเหตุของมาลาเรีย สามารถติดต่อทางยุงก้นปล่องแล้ว แพร่กระจายไปยังกระแสเลือด เมื่อคุณเป็นมาลาเรีย คุณอาจมีอาการหนาวสั่นและมีไข้ซ้ำที่เกิดขึ้นตามรอบ ที่มีอาการสองถึงสามวันในหนึ่งรอบ

พบได้บ่อยเพียงใด

มาลาเรียพบในประเทศเขตร้อนและเขตกึ่งร้อน มากกว่าเขตภูมิอากาศแถบอบอุ่น สามารถส่งผลต่อคนทุกวัย มาลาเรียสามารถจัดการได้โดยลดความเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของมาลาเรีย

สิ่งบ่งชี้และอาการของมาลาเรียที่พบได้ทั่วไป ได้แก่

  • อาการหนาวสั่นในระดับปานกลางถึงรุนแรง
  • มีไข้สูง
  • มีเหงื่อออกมาก
  • ปวดศีรษะ
  • อาเจียน คลื่นไส้
  • ท้องเสีย
  • เลือดจาง
  • ปวดกล้ามเนื้อ
  • มีอาการชัก
  • หมดสติ
  • อุจจาระมีเลือดปน

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการต่าง ๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

คุณควรไปพบแพทย์หากมีอาการใดๆ ดังต่อไปนี้

  • มีไข้สูงในขณะที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ หรือหลังจากเดินทางไปยังพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูงสำหรับมาลาเรีย
  • มีไข้สูงถึงแม้ว่าเวลาผ่านไปหลายสัปดาห์ หลายเดือน หรือหนึ่งปี หลังจากกลับจากเดินทางท่องเที่ยว

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์ เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของมาลาเรีย

ปรสิตที่มองเห็นได้จากกล้องจุลทรรศน์ประเภทหนึ่ง ซึ่งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าพลาสโมเดียม เป็นสาเหตุของมาลาเรีย มีการติดต่อได้มากที่สุดผ่านทางยุง โดยเฉพาะยุงก้นปล่องตัวเมีย ที่ส่วนใหญ่จะกัดในเวลาค่ำและกลางคืน

มีปรสิตพลาสโมเดียมเพียงห้าชนิดจากหลากหลายชนิด ที่เป็นสาเหตุของมาลาเรียในมนุษย์ เมื่อคุณถูกยุงกัด ปรสิตแพร่กระจายเข้าไปในกระแสเลือด เมื่อปรสิตอยู่ภายในร่างกายของคุณ จะแพร่กระจายไปยังตับเพื่อเติบโต ซึ่งปรสิตบางชนิดสงบอยู่เป็นเวลานานเป็นปี หลังจากเวลาผ่านไปหลายวัน ปรสิตที่โตเต็มวัยแพร่กระจายเข้าไปในกระแสเลือด และเริ่มแพร่เชื้อไปยังเซลล์เม็ดเลือดแดง โดยปกติภายใน 48 ถึง 72 ชั่วโมง ซึ่งทำให้เซลล์ที่ติดเชื้อแตกออก

ถึงแม้ว่าพบได้ยาก แต่คุณยังสามารถเป็นมาลาเรียได้ผ่านการถ่ายเลือด และการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงของมาลาเรีย

มีปัจจัยเสี่ยงสำหรับมาลาเรียหลายประการ ได้แก่

  • อาศัยอยู่ในหรือไปเที่ยวในเขตร้อนที่พบโรคนี้ได้ง่าย เช่น ประเทศในทวีปแอฟริกา ภาคใต้ของทะเลทรายซาฮาร่า อนุทวีปเอเชีย หมู่เกาะโซโลม่อน ปาปัวนิวกินี และเฮติ
  • ผู้ที่อายุน้อย โดยเฉพาะเด็กและเด็กแรกเกิด
  • ความยากจน
  • ขาดการศึกษา
  • เข้าถึงการดูแลสุขภาพไม่ได้หรือได้น้อย

รู้เรื่องเบื้องต้น

มาลาเรียคืออะไร  

มาลาเรีย (Malaria) จัดเป็นโรคที่เป็นอันตรายต่อชีวิต ที่เกิดจากปรสิตชนิดหนึ่ง หากยุงก้นปล่องกัดคุณ ปรสิตพลาสโมเดียมที่เป็นสาเหตุของมาลาเรีย สามารถติดต่อทางยุงก้นปล่องแล้ว แพร่กระจายไปยังกระแสเลือด เมื่อคุณเป็นมาลาเรีย คุณอาจมีอาการหนาวสั่นและมีไข้ซ้ำที่เกิดขึ้นตามรอบที่มีอาการสองถึงสามวันในหนึ่งรอบ  

พบได้บ่อยเพียงใด 

มาลาเรียพบในประเทศเขตร้อนและเขตกึ่งร้อนได้มากกว่าเขตภูมิอากาศแถบอบอุ่น สามารถส่งผลต่อคนทุกวัย มาลาเรียสามารถจัดการได้โดยลดความเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม 

รู้เรื่องอาการ

อาการของมาลาเรีย

สิ่งบ่งชี้และอาการของมาลาเรียที่พบได้ทั่วไป ได้แก่ 

  • อาการหนาวสั่นในระดับปานกลางถึงรุนแรง 
  • มีไข้สูง
  • มีเหงื่อออกมาก
  • ปวดศีรษะ
  • อาเจียน คลื่นไส้
  • ท้องเสีย 
  • เลือดจาง 
  • ปวดกล้ามเนื้อ 
  • มีอาการชัก 
  • หมดสติ
  • อุจจาระมีเลือดปน

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการต่าง ๆ โปรดปรึกษาแพทย์  

ควรไปพบหมอเมื่อใด 

คุณควรไปพบแพทย์หากมีอาการใดๆ ดังต่อไปนี้  

  • มีไข้สูงในขณะที่อาศัยอยู่ในหรือหลังจากเดินทางไปยังเขตที่มีความเสี่ยงสูงสำหรับมาลาเรีย
  • มีไข้สูงถึงแม้ว่าเวลาผ่านไปหลายสัปดาห์ หลายเดือน หรือหนึ่งปี หลังจากกลับจากเดินทางท่องเที่ยว  

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์ เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ 

สาเหตุ

สาเหตุของมาลาเรีย

ปรสิตที่มองเห็นได้จากกล้องจุลทรรศน์ประเภทหนึ่ง ซึ่งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าพลาสโมเดียม เป็นสาเหตุของมาลาเรีย มีการติดต่อได้มากที่สุดผ่านทางยุง โดยเฉพาะยุงก้นปล่องตัวเมียที่ส่วนใหญ่จะกัดในเวลาค่ำและกลางคืน 

มีปรสิตพลาสโมเดียมเพียงห้าชนิดจากหลากหลายชนิดที่เป็นสาเหตุของมาลาเรียในมนุษย์ เมื่อคุณถูกยุงกัด ปรสิตแพร่กระจายเข้าไปในกระแสเลือด เมื่อปรสิตอยู่ภายในร่างกายของคุณ จะแพร่กระจายไปยังตับเพื่อเติบโต ซึ่งปรสิตบางชนิดสงบอยู่เป็นเวลานานเป็นปี หลังจากเวลาผ่านไปหลายวัน ปรสิตที่โตเต็มวัยแพร่กระจายเข้าไปในกระแสเลือดและเริ่มแพร่เชื้อไปยังเซลล์เม็ดเลือดแดงโดยปกติภายใน 48 ถึง 72 ชั่วโมง ซึ่งทำให้เซลล์ที่ติดเชื้อแตกออก 

ถึงแม้ว่าพบได้น้อย แต่คุณยังสามารถเป็นมาลาเรียได้ผ่านการถ่ายเลือด และการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน 

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงของมาลาเรีย 

มีปัจจัยเสี่ยงสำหรับมาลาเรียหลายประการ ได้แก่ 

  • อาศัยอยู่ในหรือไปเที่ยวในเขตร้อนที่พบโรคนี้ได้ง่าย เช่น ประเทศในทวีปแอฟริกา ภาคใต้ของทะเลทรายซาฮาร่า อนุทวีปเอเชีย หมู่เกาะโซโลม่อน ปาปัวนิวกินี และเฮติ  
  • ผู้ที่อายุน้อย โดยเฉพาะเด็กและเด็กแรกเกิด
  • ความยากจน
  • ขาดการศึกษา
  • เข้าถึงการดูแลสุขภาพไม่ได้หรือได้น้อย

ทำความเข้าใจการวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอมิได้ใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม 

การวินิจฉัยมาลาเรีย

แพทย์อาจตรวจสอบประวัติสุขภาพของคุณเพื่อให้ทราบว่า คุณได้เดินทางไปยังภูมิอาอาศเขตร้อนในเร็วๆ นี้หรือไม่ อาจจำเป็นต้องมีการทดสอบร่างกายในบางกรณี แพทย์จะได้สามารถมั่นใจได้ว่าคุณมีภาวะม้ามโตหรือตับโตหรือไม่ 

แพทย์อาจให้คุณเข้ารับการตรวจเลือด เพื่อให้ทราบว่ามีปรสิตหรือไม่เพื่อช่วยกำหนดการรักษาได้ การตรวจเลือดช่วยให้แพทย์ทราบว่าคุณเป็นมาลาเรียหรือไม่ ปรสิตมาลาเรียชนิดใดที่ทำให้เกิดอาการ การติดเชื้อของคุณเกิดจากปรสิตที่ดื้อยาบางชนิดหรือไม่ และมีอวัยวะสำคัญที่ได้รับผลกระทบหรือไม่ มีการทดสอบบางประการที่ต้องใช้เวลาหลายวันเพื่อให้ได้รับผลการทดสอบในขณะที่การทดสอบประเภทอื่นใช้เวลาเพียง 15 นาที

การรักษามาลาเรีย

ในความเป็นจริงแล้ว มาลาเรียสามารถเป็นอันตรายต่อชีวิต ดังนั้น คุณไม่ควรตัดสินใจรักษาเองที่บ้าน แนะนำว่าคุณควรจะเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล คุณอาจได้รับการสั่งยาตามประเภทปรสิตที่ได้รับมา เมื่อคุณทราบว่า ไม่สามารถรักษาการติดเชื้อได้เนื่องจากปรสิตดื้อยา คุณควรแจ้งให้แพทย์ทราบ เพื่อให้แพทย์สามารถพิจารณาใช้ยามากกว่าหนึ่งชนิด หรือเปลี่ยนยาไปพร้อมกัน เพื่อรักษาอาการของคุณ 

ตามประเภทของปรสิตมาลาเรียที่คุณได้รับ ความรุนแรงของอาการ และอายุ หากคุณตั้งครรภ์ คุณอาจได้รับยาบางชนิดตามระยะเวลาที่ต้องการการรักษา ยาต้านมาลาเรียที่ใช้มากที่สุด ได้แก่ ยาคลอโรควีน (chloroquine) ยาควินินซัลเฟต (quinine sulfate) ยาไฮดรอกซีคลอโรควีน (hydroxychloroquine) ยาเมโฟลควีน (mefloquine) หรือการใช้ยาร่วมกันระหว่างยาอาโทวาโควน (atovaquone) และยาโพรกัวนิล (proguanil)

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองที่ช่วยจัดการมาลาเรีย 

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองดังต่อไปนี้ อาจช่วยให้คุณจัดการมาลาเรียได้ 

  • การฉีดยาฆ่าแมลงที่กำแพงบ้านสามารถช่วยฆ่ายุงตัวเต็มวัยที่เข้ามาในบ้าน 
  • รักษาความสะอาดและสุขอนามัยของที่พักอาศัย ใช้น้ยาฆ่าเชื้อโรคสำหรับทำความสะอาดบ้านและห้องน้ำ 
  • คุณควรนอนในมุ้ง
  • คุณจำเป็นต้องปกป้องผิวหนังโดยการสวมใส่กางเกงขายาวและเสื้อเชิ้ตแขนยาวหรือใช้ผ้าคลุม โดยเฉพาะเมื่อมีโรคระบาดในพื้นที่ที่คุณอยู่
  • เมื่อเป็นมาลาเรีย คุณควรรับประทานอาหารเหลว แล้วในช่วงเวลาฟื้นฟูร่างกาย ให้รับประทานผักใบเขียวและผลไม้ 
  • ไม่ให้น้ำขังในสระน้ำหรือหลุมใกล้บ้าน 

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด 

Review Date: ธันวาคม 21, 2018 | Last Modified: สิงหาคม 28, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย