home

เราจะปรับปรุงให้ดีขึ้นได้อย่างไร

close
chevron
บทความนี้อาจมีข้อมูลเท็จหรือไม่ถูกต้องแม่นยำ
chevron

โปรดแจ้งให้ทราบหากข้อมูลไม่ถูกต้อง

wanring-icon
คุณไม่จำเป็นต้องกรอกรายละเอียดนี้หากคุณไม่สะดวกใจ โปรดส่งความคิดเห็นของคุณที่ด้านล่างนี้เพื่อรับชมเว็บไซต์ต่อ
chevron
บทความนี้อาจมีข้อมูลไม่เพียงพอ
chevron

โปรดแจ้งให้ทราบหากข้อมูลไม่ครบถ้วน

wanring-icon
คุณไม่จำเป็นต้องกรอกรายละเอียดนี้หากคุณไม่สะดวกใจ โปรดส่งความคิดเห็นของคุณที่ด้านล่างนี้เพื่อรับชมเว็บไซต์ต่อ
chevron
ฉันมีข้อสงสัย
chevron

แม้ว่าเราอาจไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรค แต่เราก็พร้อมรับฟังความคิดเห็นของท่าน โปรดแสดงความคิดเห็นในกล่องข้อความด้านล่าง

wanring-icon
หากคุณเกิดภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ โปรดแจ้งสายด่วน 1669 หรือติดต่อโรงพยาบาลที่อยู่ใกล้พื้นที่ของคุณในทันที

หรือ คัดลอกลิงก์

วิธีตรวจเต้านมด้วยตัวเอง ขั้นตอนสำคัญที่อาจช่วยให้คุณรอดจากมะเร็งเต้านม

วิธีตรวจเต้านมด้วยตัวเอง ขั้นตอนสำคัญที่อาจช่วยให้คุณรอดจากมะเร็งเต้านม

โรคมะเร็งเต้านม ถือเป็นโรคร้ายแรงที่สุดโรคหนึ่ง และถือเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของทั้งผู้หญิงไทยและทั่วโลก แม้ในปัจจุบัน เราจะยังไม่สามารถป้องกันโรคมะเร็งเต้านมได้ แต่การเฝ้าระวังและสังเกตการเปลี่ยนแปลงของเต้านมอย่างสม่ำเสมอ ก็อาจช่วยลดความรุนแรงของโรคนี้ได้ Hello คุณหมอ จึงอยากชวนคุณผู้หญิงมาเรียนรู้ วิธีตรวจเต้านมด้วยตัวเอง ซึ่งเป็นหนึ่งขั้นตอนสำคัญที่อาจช่วยให้คุณรอดจากมะเร็งเต้านม และความผิดปกติอื่นๆ ของเต้านมได้

การตรวจเต้านมด้วยตัวเอง เรื่องสำคัญสำหรับผู้หญิง

การตรวจเต้านมด้วยตัวเอง สามารถทำได้ง่ายๆ ที่บ้าน แม้ผู้เชี่ยวชาญจะระบุว่า การตรวจเต้านมด้วยตัวเอง ไม่ได้ช่วยป้องกันมะเร็งเต้านม หรือรักษาชีวิตคุณได้ แต่การตรวจเต้านมเป็นประจำ ด้วยวิธีตรวจเต้านมด้วยตัวเองที่ถูกต้อง ก็อาจช่วยให้คุณสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงหรือปัญหาที่เกิดขึ้นในเนื้อเยื่อเต้านมได้โดยเร็ว และเพิ่มโอกาสในการเจอมะเร็งเต้านม ก่อนที่จะแพร่กระจายจนเป็นอันตรายถึงชีวิต

ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการตรวจเต้านมด้วยตัวเองคือ ช่วง 3-5 วัน นับจากวันที่ประจำเดือนมาวันแรก เนื่องจากเป็นช่วงที่เต้านมไม่นิ่มหรือแข็งจนเกินไป และควรทำเป็นประจำทุกเดือน ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน ก็ควรตรวจเต้านมด้วยตัวเองทุกเดือนเช่นกัน แนะนำให้เป็นวันที่เดียวกันทุกเดือน จะได้จำง่ายๆ

วิธีตรวจเต้านมด้วยตัวเองอย่างถูกต้อง

ตรวจเต้านมหน้ากระจก

  1. ยืนหน้ากระจกที่เห็นชัดเจน และมีแสงสว่างเพียงพอ ปล่อยแขนทั้งสองข้างแนบลำตัว แล้วสังเกตว่าหน้าอกมีอะไรเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ เช่น ขนาด รูปร่าง ตำแหน่ง สีผิว รอยย่น รอยบุ๋ม อาการเจ็บปวด อาการบวมแดง ผื่น
  2. เช็กหัวนมดูว่ามีอาการเจ็บปวด ผิวลอก หัวนมบอด หรือทิศทางเปลี่ยนไปหรือไม่
  3. ยืนหลังตรง มือเท้าเอวให้กล้ามเนื้อหน้าอกตึงขึ้น แล้วลองหันซ้าย-ขวา เพื่อสังเกตการเปลี่ยนแปลงของเต้านมด้านนอก
  4. ยืนหลังตรง มือเท้าเอว โน้มตัวไปข้างหน้า สังเกตว่าผิวหนังเต้านมมีรอยดึงรั้ง หรือรูปร่างเปลี่ยนไปหรือไม่
  5. ยกแขนซ้ายขึ้น มือแตะหลังศีรษะ ลองหันซ้าย-ขวา ดูความเปลี่ยนแปลง จากนั้นใช้มือขวาคลำบริเวณขอบเต้านมซ้าย แล้วสลับอีกข้าง
  6. ยกแขนทั้งสองข้างขึ้นเหนือศีรษะ แล้วสังเกตความผิดปกติของเต้านมและหัวนม เช่น มีรอยนูน รอยบุ๋ม หรือการดึงรั้งหรือไม่
  7. วางนิ้วโป้งและนิ้วชี้ไว้บริเวณเต้านม จากนั้นบีบไล่เข้ามาที่หัวนม เพื่อดูว่ามีของเหลวไหลออกมาจากหัวนมหรือไม่

ตรวจเต้านมขณะอาบน้ำ

  1. มือซ้ายเท้าเอว แล้วใช้มือขวาคลำบริเวณรักแร้ซ้าย เพื่อดูว่าเนื้อเยื่อบริเวณนั้นแข็งขึ้น หรือมีลักษณะเป็นก้อนหรือไม่ แล้วสลับอีกข้าง
  2. คลำบริเวณกระดูกไหปลาร้าทั้งสองข้างดูว่ามีก้อน หรือเนื้อเยื่อบวมหนาขึ้นหรือไม่
  3. ยกแขนซ้ายขึ้น มือแตะหลังศีรษะ แล้วใช้มือขวากดและคลำเต้านมซ้ายเบาๆ ไล่จากฐานเต้านมขึ้นไปจนถึงกระดูกไหปลาร้า จากด้านนอกเข้ามาด้านใน แล้วสลับอีกข้าง

ตรวจเต้านมในท่านอน

  1. นอนราบไปกับพื้น ใช้หมอนใบเตี้ยหนุนใต้ไหล่ขวา ยกมือขวาแตะหลังศีรษะ กางมือซ้ายวางทาบบนเต้านมขวาส่วนบน
  2. ค่อยๆ คลำเต้านม โดยหมุนตามเต็มนาฬิกาไปเรื่อยๆ จากด้านนอก (บริเวณใกล้รักแร้) เข้าด้านใน (บริเวณหัวนม) จากนั้นบีบหัวนมดูว่ามีการเปลี่ยนแปลง หรือมีของเหลว เช่น เลือด น้ำเหลือง หนอง ไหลออกมาหรือไม่ แล้วสลับอีกข้าง

การเปลี่ยนแปลงของเต้านม ที่คุณต้องใส่ใจ

เต้านมปกติ

  • ผิวเต้านมควรเนียน สีผิวเสมอกัน ผิวไม่บวมหนา หรือมีรูขุมขนใหญ่จนมองเห็นชัดเหมือนผิวส้ม ไม่ควรมีรอยบุ๋ม หรือรอยนูนตะปุ่มตะป่ำ และไม่ควรมีสีแดงคล้ำ หรือผิวตึงบางจนเห็นเส้นเลือดใต้ผิวหนังชัดเจน หรือมีรอยแผลแตกพร้อมมีเลือดและน้ำเหลืองไหลออกมา
  • เต้านมทั้งสองข้างควรอยู่ในระดับเดียวกัน มีรูปร่างและขนาดใกล้เคียงกัน
  • หัวนมควรอยู่ในระดับเดียวกัน รูปร่างคล้ายกัน สีเหมือนกัน และหัวนมควรชี้ออกด้านข้างเล็กน้อย ไม่ควรเอนไปข้างใดข้างหนึ่ง ผิวหนังไม่ควรมีแผลถลอก แผลนูน หรือมีน้ำเหลืองหรือเลือดไหลออกจากหัวนม
  • ผิวฐานหัวนมก็ควรเนียน สีผิวเสมอกัน ไม่มีรอยนูนหรือรอยบุ๋ม ไม่มีแผลผิวถลอก หรือแผลนูนแตก

เต้านมผิดปกติ

  • ขนาด รูปร่าง หรือระดับของเต้านมเปลี่ยนไป
  • ผิวหนังเปลี่ยนแปลง เช่น มีรอยย่น รอยนูน รอยบุ๋ม
  • ผิวบวมหนา หรือผิวหนังขรุขระเกิดขึ้นใหม่ ที่เต้านมหรือรักแร้ข้างใดข้างหนึ่ง ซึ่งแตกต่างกับอีกข้าง
  • มีรอยแตกลายใต้ผิวหนังบริเวณเต้านม
  • มีก้อนผิดปกติในลักษณะดึงรั้งผิว ยึดติดกับเนื้อเยื่อส่วนล่าง หรือกลิ้งได้ ในบริเวณเต้านม รักแร้ หรือเหนือไหปลาร้า
  • มีของเหลวไหลออกมาจากหัวนม เช่น เลือด น้ำเหลือง
  • หัวนมชื้นแฉะ หรือบวม แดง รักษายังไงก็ไม่หาย
  • ตำแหน่งของหัวนมเปลี่ยนไป เช่น หัวนมบอด หัวนมไม่ชี้ไปในทิศทางเดิม
  • มีผื่นที่หัวนม หรือในบริเวณรอบหัวนม
  • อาการเจ็บปวด หรือไม่สบายที่เต้านมข้างใดข้างหนึ่ง และอาการมักไม่หายไปง่ายๆ

คลำเต้านมแล้วเจอก้อน หรือเต้านมผิดปกติ ทำอย่างไรดี

อันดับแรก คุณไม่ควรแตกตื่น เนื่องจากผู้หญิงส่วนใหญ่มักมีก้อนในเต้านม หรือผิวหนังหน้าอกขรุขระอยู่แล้ว และก้อนที่เต้านมที่เจอก็มักเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้าย หรือไม่ใช่มะเร็ง ซึ่งอาจเกิดจาก ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง การบาดเจ็บ เป็นต้น

อย่างไรก็ดี หากคุณรู้สึกว่าการเปลี่ยนแปลงของเต้านมที่เจอไม่ใช่เรื่องปกติ คุณควรเข้าพบคุณหมอโดยเร็วที่สุด เพราะหากความผิดปกตินั้นเกิดขึ้นจากมะเร็งเต้านมจริง คุณหมอจะได้วางแผนการรักษาที่เหมาะสมให้กับคุณ โรคมะเร็งนั้น ยิ่งเจอและรักษาได้เร็ว โอกาสรอดชีวิตก็จะยิ่งสูงขึ้น

สิ่งที่คุณต้องจำไว้ก็คือ เราไม่สามารถตรวจหามะเร็งได้ด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง วิธีตรวจเต้านมด้วยตัวเอง เป็นเพียงการสังเกตเบื้องต้น การจะตรวจวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งได้ คุณหมอจะต้องซักประวัติโดยละเอียด ตรวจร่างกายโดยละเอียด และตรวจทางห้องปฏิบัติการอีกหลายอย่าง หากสงสัย ควรไปพบคุณหมอ อย่าทึกทักเอาเองว่าคุณเป็นหรือไม่เป็นโรคมะเร็งเต้านม

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

การตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง. https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/hph/admin/news_files/496_49_1.pdf

https://medlineplus.gov/ency/article/001993.htm

How should I check my breasts?. https://www.nhs.uk/common-health-questions/womens-health/how-should-i-check-my-breasts/

Should You Do a Breast Self-Exam?. https://www.webmd.com/breast-cancer/breast-self-exam#1

Breast Self-Exam. https://www.breastcancer.org/symptoms/testing/types/self_exam

Breast Self-Exam. https://www.nationalbreastcancer.org/breast-self-exam

รูปของผู้เขียน
ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
เขียนโดย เนตรนภา ปะวะคัง
แก้ไขล่าสุด 29/11/2019
x