กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก (Ursodeoxycholic Acid)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์

ชื่อสามัญ: กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก (Ursodeoxycholic Acid) Brand Name(s): กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก (Ursodeoxycholic Acid), กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก (Ursodeoxycholic Acid), กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก (Ursodeoxycholic Acid), กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก (Ursodeoxycholic Acid) และ กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก (Ursodeoxycholic Acid).

ข้อบ่งใช้

กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก ใช้สำหรับ

กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก หรือยาแคปซูลเออร์โซฟ็อก (Ursofalk) ใช้สำหรับ

  • สลายนิ่วในถุงน้ำดีที่เกิดจากระดับคอเลสเตอรอลในถุงน้ำดีมากเกินไปในบริเวณที่ไม่สามารถมองเห็นก้อนนิ่วจากการเอ็กซเรย์ตามปกติได้ (นิ่วที่สามารถมองเห็นได้จะไม่สลายไป) และเส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 15 มม. แต่ถุงน้ำดียังสามารถทำงานเป็นปกติดีอยู่แม้ว่าจะมีนิ่วก็ตาม
  • รักษาภาวะท่อน้ำดีในตับเกิดความเสียหาย ซึ่งนำไปสู่การสะสมของน้ำดีและทำให้เกิดแผลเป็นภายในตับ และหากตับได้รับความเสียหายมากเกินไป ก็จะไม่สามารถทำงานตามปกติได้ โดยเป็นภาวะของโรคตับแข็งทางเดินน้ำดี (primary biliary cirrhosis)

วิธีการใช้ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก

กลืนยาแคปซูลลงไปพร้อมกับดื่มน้ำเปล่าหรือเครื่องดื่มอื่นๆ เช่น น้ำผลไม้ นม ควรรับประทานยานี้ก่อนนอน และควรใช้ยาเป็นประจำเพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดจากยา

การเก็บรักษายากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก

ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง ให้พ้นแสงและความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเสื่อมสภาพ ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิกบางยี่ห้ออาจจะมีวิธีเก็บรักษาแตกต่างกัน  จึงควรอ่านคำแนะนำฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ และโปรดเก็บยาให้พ้นจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยงเพื่อความปลอดภัย

ไม่ควรทิ้งยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิกลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นเสียแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น หากยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้ยา ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้อง โดยสามารถสอบถามวิธีกำจัดยาที่ถูกต้องเพิ่มเติมได้จากเภสัชกร

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก

ห้ามใช้ยาแคปซูลเออร์โซฟ็อกหาก

  • มีอาการแพ้กรดน้ำดี (bile acids) เช่น กรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก หรือแพ้ส่วนผสมในยาแคปซูลเออร์โซฟ็อก
  • ถุงน้ำดีของคุณทำงานไม่ปกติ
  • นิ่วในถุงน้ำดีนั้นสามารถมองเห็นได้จากการเอ็กซเรย์
  • มีอาการถุงน้ำดีอักเสบ หรือทางเดินน้ำดีอักเสบเฉียบพลัน
  • มีภาวะทางเดินน้ำดีอุดตัน (การอุดตันของท่อน้ำดีรวมหรือท่อถุงน้ำดี)
  • มีอาการปวดคล้ายเป็นตะคริวที่บริเวณท้องส่วนบนบ่อยครั้ง หรืออาการปวดเสียดท้อง (biliary colic)
  • นิ่วในถุงน้ำดีนั้นแข็งขึ้นเนื่องจากการสะสมของแคลเซียม

หากคุณมีอาการเหล่านี้ เคยมีอาการ หรือสงสัยว่าจะมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ทันที

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยเกี่ยวกับความปลอดภัยของการใช้ยานี้ขณะตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรที่เพียงพอ หากคุณกำลังตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตรโปรดปรึกษากับแพทย์ก่อนเสมอ เพื่อประเมินประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิก

ยาแคปซูลเออร์โซฟ็อกนั้นสามารถทำให้เกิดผลข้างเคียงได้เช่นเดียกับยาอื่น แม้ผลข้างเคียงอาจจะไม่ได้เกิดขึ้นกับผู้ใช้ยาทุกคนก็ตาม

หลังใช้ยาแคปซูลเออร์โซฟ็อก หากเกิดอาการเหล่านี้ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที

  • ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อย (เกิดขึ้นในผู้ป่วยน้อยกว่า 1 ใน 100 คน) คือ อุจจาระนิ่ม อุจจาระเหลว หรือท้องร่วง โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบในทันทีหากคุณมีอาการท้องร่วงบ่อยครั้ง เพราะอาจต้องลดขนาดยา หากคุณมีอาการท้องร่วง โปรดดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่เสียไป
  • อาการท้องร่วงยังอาจจะเป็นผลของการใช้ยาเกินขนาด ซึ่งถือเป็นผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นได้ยากมาก (เกิดขึ้นในผู้ป่วยน้อยกว่า 1 ใน 10,000 คน)
  • ระหว่างการรักษาโรคตับแข็งทางเดินน้ำดี อาจเกิดอาการปวดท้องด้านบนขวาอย่างรุนแรง อาการแผลเป็นที่ตับรุนแรงขึ้น โดยอาการเหล่านี้มักจะดีขึ้นหลังจากหยุดการรักษา
  • คุณอาจไม่มีอาการนอกเหนือจากนี้ แต่อาจพบอาการอื่นๆ หากเข้ารับการตรวจสอบ

ผลข้างเคียงที่กล่าวมาข้างต้น อาจไม่ได้เกิดกับทุกคน หรือบางคนอาจมีอาการอื่นนอกเหนือจากนี้ หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิกอาจทำปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ และอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงรุนแรง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรด้วยว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง ไม่ว่าจะเป็นยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง สมุนไพร เป็นต้น และเพื่อความปลอดภัย คุณไม่ควรเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาเองโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิกอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิกอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิกสำหรับผู้ใหญ่

การสลายก้อนนิ่วในถุงน้ำดีที่เต็มไปด้วยคอเลสเตอรอล

6-12 มก./กก. ต่อวัน โดยรับประทานหนึ่งครั้งก่อนนอน หรือแบ่งรับประทานวันละ 2-3 ครั้ง เป็นเวลาติดต่อกัน 3-4 เดือน หลังจากที่ก้อนนิ่วหายไปในการตรวจด้วยรังสี อาจแบ่งให้ยาในขนาดที่ไม่เท่ากัน โดยใช้ยาในขนาดที่มากกว่าขนาดยาที่รับประทานก่อนนอน เพื่อหักล้างกับการเพิ่มขึ้นของความอิ่มตัวของคอเลสเตอรอลน้ำดีที่เกิดขึ้นในตอนเช้า ขนาดยาสูงสุดคือ 15 มก./กก.

สำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะตับบกพร่อง หรือเป็นโรคตับเรื้อรัง (ยกเว้นโรคตับแข็งทางเดินน้ำดี)

ควรใช้ยาอย่างระมัดระวัง

โรคตับแข็งทางเดินน้ำดี

10-15 มก./กก. ต่อวัน แบ่งรับประทานวันละ 2-4 ครั้ง

การป้องกันนิ่วในถุงน้ำดีในผู้ป่วยที่น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว

300 มก. วันละ 2 ครั้ง

ขนาดยากรดเออร์โซดีอ็อกซีโคลิกสำหรับเด็ก

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัย และประสิทธิภาพของขนาดยานี้ สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้น ก่อนใช้ยา จึงควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับความปลอดภัยของยาก่อนเสมอ สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาแคปซูล 250 มก.

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

แหล่งที่มา

Review Date: กรกฎาคม 25, 2019 | Last Modified: กรกฎาคม 25, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย