คาเฟอีนซิเตรต (Caffeine Citrate)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: คาเฟอีนซิเตรต (Caffeine Citrate) Brand Name(s): คาเฟอีนซิเตรต (Caffeine Citrate), คาเฟอีนซิเตรต (Caffeine Citrate) และ คาเฟอีนซิเตรต (Caffeine Citrate).

ข้อบ่งใช้

คาเฟอีน ซิเตรตใช้สำหรับ

คาเฟอีน ซิเตรต มักจะมีข้อบ่งใช้ดังนี้

  • ฟื้นฟูความกระฉับกระเฉงทางจิตใจหรือความตื่นตัวขณะที่กำลังเหนื่อยล้าหรือง่วงนอน
  • อาการหยุดหายใจของทารกที่คลอดก่อนกำหนด

คาเฟอีน ซิเตรต (Caffeine Citrate) นั้นมีให้บริการตามใบสั่งแพทย์เท่านั้น (สำหรับฉีด) ยานี้จะใช้ในการรักษาระยะสั้นสำหรับภาวะหยุดหายใจของทารก (neonatal apnea) ซึ่งเป็นปัญหาเกี่ยวกับการหายใจ

คาเฟอีนอาจจะใช้เพื่อรักษาสภาวะอื่นๆ ตามที่แพทย์กำหนด

วิธีการใช้คาเฟอีน ซิเตรต

ควรทำตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด หากคุณใช้คาเฟอีนที่หาซื้อได้เอง โปรดอ่านฉลากยาบนขวดเพื่อรับทราบแนวทางการใช้ยาที่ถูกต้อง

คาเฟอีนนั้นสามารถรับประทานพร้อมกับอาหารหรือรับประทานแยกต่างหากได้ หากเกิดอาการท้องไส้ปั่นป่วนควรรับประทานพร้อมกับอาหาร

โปรดสอบถามแพทย์หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับการใช้คาเฟอีน

การเก็บรักษาคาเฟอีน ซิเตรต

ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง คาเฟอีนบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัยโปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งคาเฟอีนลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้คาเฟอีน ซิเตรต

ก่อนใช้คาเฟอีน ซิเตรต โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • หากคุณมีอาการแพ้ต่อส่วนประกอบในคาเฟอีนหรือผลิตภัณฑ์คาเฟอีน
  • หากคุณกำลังใช้ยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่หาซื้อเอง สมุนไพร หรืออาหารเสริมใดๆ
  • หากคุณมีอาการวิตกกังวล กระสับกระส่าย หรือประหม่า มีปัญหากับตับหรือกระเพาะอาหาร (มีแผลในระบบทางเดินอาหาร) นอนไม่หลับ มีอาการชัก หรือเป็นโรคหัวใจ โดยเฉพาะอาการหัวใจเต้นผิดปกติใดๆ หรือภาวะความดันโลหิตสูง
  • หากคุณกำลังตั้งครรภ์ มีแผนที่จะตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยา

คาเฟอีนจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้คาเฟอีน ซิเตรต

ควรรับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันทีหากคุณอาการแพ้ที่รุนแรง (หายใจติดขัด แน่นหน้าอก อาการบวมที่ปาก ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลิ้น ผดผื่น ลมพิษ หรือคัน) ท้องร่วง อาเจียน หัวใจเต้นเร็ว หรืออาการใจสั่น ความดันโลหิตเพิ่มสูขึ้น ปวดหน้าอก

ผลข้างเคียงที่พบได้มากอื่นๆ มีดังนี้ นอนไม่หลับ ประหม่าหรือวิตกกังวล หงุดหงิด คลื่นไส้ ปวดหัว

อาการเหล่านี้ยังไม่ใช่รายชื่อทั้งหมดของผลข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้น โปรดติดต่อแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับผลข้างเคียง

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้อาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

คาเฟอีน ซิเตรต อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

  • ยาควิโนโลน (Quinolones) เช่นไซโปรฟอกซาซิน (ciprofloxacin)
  • ทีโอฟิลลีน (Theophyllines)
  • ยาดูล็อกซีทีน (Duloxetine)
  • ยาอีเฟดรา (Ephedra) หรือกัวรานา (Guarana)
  • ยาราซาจิลีน (Rasagiline)
  • ยาไทซานิดีน (Tizanidine)
  • ยาคุมกำเนิด
  • ยาฟลูโคนาโซล (Fluconazole) อย่างไดฟลูแคน (Diflucan)
  • ยาต้านเบาหวาน (Antidiabetes drugs)
  • ยาบางชนิดที่ใช้เพื่อรักษาโรคเบาหวาน ทั้งยาไกลเมพิไรด์ (glimepiride) อย่างอะมาริล (Amaryl) ยาไกลบูไรด์ (glyburide) อย่างไดอาเบต้า (DiaBeta) ไกลเนส เพรสแท็บ (Glynase PresTab) หรือไมโครเนส (Micronase) ยาอินซูลิน ยาไพโอกลิตาโซน (pioglitazone) อย่างแอคเตอร์ (Actos) โรซิกลิทาโซน (rosiglitazone) อย่างอะแวนไดาอา (Avandia) ยาคลอร์โพรพาไมด์ (chlorpropamide) อย่างไดอาไบเนส (Diabinese) ยาฟลิพิไซด์ (glipizide) อย่างฟลูโคทรอล (Glucotrol) ยาโทลบูตาไมด์ (tolbutamide) อย่างออริเนส (Orinase) และอื่นๆ
  • ยาเม็กซิเลทีน (Mexiletine) อย่างเม็กซิทิล (Mexitil)
  • ยาเทอร์ไบนาฟีน (Terbinafine) อย่างลามิซิล (Lamisil)
  • ยาเอฟิดรีน (Ephedrine)
  • ยาอะดีโนซีน (Adenosine) อย่างอะเดโนคาร์ด (Adenocard)
  • ยาปฏิชีวนะ อย่างยาปฏิชีวนะควิโนโลน (Quinolone antibiotics)
  • ยาไซเมทิดีน (Cimetidine) อย่างทากาเมต (Tagamet);
  • ยาโคลซาพีน (Clozapine) อย่างโคลซาริล (Clozaril)
  • ยาไดไพริดาโมล (Dipyridamole) อย่างเพอร์ซานิทีน (Persantine)
  • ยาไดซัลฟิแรม (Disulfiram) อย่างแอนทาบูส (Antabuse)
  • ยาฟลูวอกซามีน (Fluvoxamine) อย่างลูวอกซ์ (Luvox);
  • ยาลิเทียม (Lithium)
  • ยารักษาโรคซึมเศร้าในกลุ่มเอ็มเอโอไอ (MAOIs)
  • ยาชะลอการเกิดลิ่มเลือด อย่างยาต้านการแข็งตัวของเลือด (Anticoagulant) หรือยาต้านเกล็ดเลือด (Antiplatelet drugs) ;
  • ยาฟีโนบาร์บิทัล (Pentobarbital) อย่างเนมบูทอล (Nembutal)
  • ยาฟีนิลโพรพาโนลามีน (Phenylpropanolamine)
  • ยาริลูโซล (Riluzole) อย่างริลูเท็ก (Rilutek)
  • ยาทีโอฟิลลีน (Theophylline)
  • ยาเวราพามิล (Verapamil) อย่างคาแลน (Calan) โคเวรา (Covera) ไอโซปทิน (Isoptin) หรือเวเรแลน (Verelan)

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

คาเฟอีนอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

คาเฟอีน ซิเตรต อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

  • อาการแพ้ต่อคาเฟอีน ยาอื่น อาหารอื่น หรือสารอื่นๆ
  • กำลังใช้ยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่หาซื้อได้เอง หรือสมุนไพร หรืออาหารเสริมอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการวิตกกังวล กระสับกระส่าย หรือประหม่า มีปัญหากับตับหรือประเพาะอาหาร (แผล) นอนไม่หลับ มีอาการชัก หรือเป็นโรคหัวใจ โดยเฉพาะอาการหัวใจเต้นผิดปกติใดๆ หรือภาวะความดันโลหิตสูง
  • กำลังตั้งครรภ์ มีแผนที่จะตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาด คาเฟอีน ซิเตรต สำหรับผู้ใหญ่

  • ขนาดยาเริ่มต้น 2 มล./กก. ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำภายใน 4 ชั่วโมง หลังจากผ่านไป 4 ชั่วโมง อาจให้ยาครั้งที่สองหากผู้ป่วยไม่มีการตอบสนองทางการแพทย์ หากยังไม่มีการตอบสนองกับยาครั้งที่สอง ควรทำการวัดระดับคาเฟอีนในเลือด
  • ขนาดยาปกติ 0.5-1 มล./กก. โดยการหยอดยาเข้าหลอดเลือดดำ เริ่มให้ยาหลังจากให้ยาเริ่มต้นผ่านไป 24 ชั่วโมง ในบางกรณีอาจจะต้องใช้ขนาดยาปกติอาจจะสูงกว่า 10 มก./กก./วัน (โดยแสดงเป็นคาเฟอีน ซิเตรต) เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด เช่น ในช่วงกำลังมีภาวะหยุดหายใจอย่างต่อเนื่องที่มีระดับของพลาสม่าบ่งชี้ว่าสามารถเพิ่มขนาดยาขึ้นได้อย่างปลอดภัย

ขนาดคาเฟอีน ซิเตรตสำหรับเด็ก

  • ขนาดยาเริ่มต้น 2 มล./กก. ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำภายใน 4 ชั่วโมง หลังจากผ่านไป 4 ชั่วโมง อาจให้ยาครั้งที่สองหากผู้ป่วยไม่มีการตอบสนองทางการแพทย์ หากยังไม่มีการตอบสนองกับยาครั้งที่สอง ควรทำการวัดระดับคาเฟอีนในเลือด
  • ขนาดยาปกติ 0.5-1 มล./กก. โดยการหยอดยาเข้าหลอดเลือดดำ เริ่มให้ยาหลังจากให้ยาเริ่มต้นผ่านไป 24 ชั่วโมง ในบางกรณีอาจจะต้องใช้ขนาดยาปกติอาจจะสูงกว่า 10 มก./กก./วัน (โดยแสดงเป็นคาเฟอีน ซิเตรต) เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด เช่นในช่วงกำลังมีภาวะหยุดหายใจอย่างต่อเนื่องที่มีระดับของพลาสม่าบ่งชี้ว่าสามารถเพิ่มขนาดยาขึ้นได้อย่างปลอดภัย

ควรดำเนินการรักษาต่อไปจนกระทั่งเด็กมีอายุถึงอายุครรภ์ถึง 37 สัปดาห์ซึ่งในเวลานั้นภาวะหยุดหายใจของทารกมักจะหายไปเองตามธรรมชาติ

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้สารละลาย 10 มก./เดซิลิตร สำหรับฉีด

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Review Date: มิถุนายน 4, 2019 | Last Modified: มิถุนายน 4, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย
บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน