ซาแน็กซ์ (Xanax®)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: ซาแน็กซ์ (Xanax®) Brand Name(s): ซาแนกซ์ (Xanax®), ซาแน็กซ์ (Xanax®), ซาแน็กซ์ (Xanax®), ซาแน็กซ์ (Xanax®) และ ซาแน็กซ์ (Xanax®).

ข้อบ่งใช้

ซาแน็กซ์ (ยาอัลปราโซแลม) ใช้สำหรับ

ซาแน็กซ์ (Xanax®) ใช้เพื่อรักษาโรควิตกกังวล โรคแพนิค (panic disorders) และอาการวิตกกังวลที่เกิดจากโรคซึมเศร้า

ซาแน็กซ์ ยังอาจใช้เพื่อจุดประสงค์อื่นนอกจากที่อยู่ในคู่มือการใช้ยาได้อีกด้วย

วิธีการใช้ซาแน็กซ์ (ยาอัลปราโซแลม)

รับประทานซาแน็กซ์ตามที่กำหนดอย่างเคร่งครัด ควรทำตามแนวทางการใช้ยาบนฉลากยา อย่าใช้ยาอัลปราโซแลม (alprazolam) ในขนาดที่มากกว่าหรือใช้ยานานกว่าที่กำหนด โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบหากยาของคุณทำงานได้ไม่ดีดังเดิม

อย่าบดยา เคี้ยวยา หรือหักยาเม็ดรูปแบบออกฤทธิ์นาน ควรกลืนยาลงไปทั้งเม็ด

โปรดติดต่อแพทย์ หากยานี้รักษาอาการแพนิคหรือวิตกกังวลไม่ได้ผลดีดังเดิม

อย่าหยุดใช้ซาแน็กซ์ไม่เช่นนั้น คุณอาจจะมีอาการถอนยาที่ไม่พึงประสงค์ โปรดสอบถามแพทย์ถึงวิธีการหยุดใช้ยานี้อย่างปลอดภัย

หากคุณใช้ยานี้เป็นเวลานาน คุณอาจจำเป็นต้องรับการตรวจทางการแพทย์บ่อยขึ้น

การเก็บรักษาซาแน็กซ์ (ยาอัลปราโซแลม)

ซาแน็กซ์ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง ให้พ้นแสงและความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเสื่อมสภาพ ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง หากมีข้อสงสัยควรอ่านคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์หรือสอบถามเภสัชกรเสมอ และโปรดเก็บยาให้พ้นจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยงเพื่อความปลอดภัย

ไม่ควรทิ้งซาแน็กซ์ลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นเสียแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น หากยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้ยา ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้อง โดยสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้จากเภสัชกร

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ซาแน็กซ์ (ยาอัลปราโซแลม)

ก่อนใช้ซาแน็กซ์ โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบหากคุณมีภาวะดังต่อไปนี้

  • กำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่ตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • กำลังใช้ยาอื่นอยู่ ไม่ว่าจะเป็นยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง สมุนไพร เป็นต้น
  • แพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่ออกฤทธิ์ของซาแน็กซ์ หรือยาอื่นๆ
  • มีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ
  • เป็นโรคต้อหินมุมปิด
  • กำลังใช้ยาไอทราโคนาโซล (itraconazole) หรือยาคีโตโคนาโซล (ketoconazole)

ยาอัลปราโซแลมอาจทำให้เกิดอาการเสพติด อย่าแบ่งปันซาแน็กซ์ให้กับผู้อื่น โดยเฉพาะผู้ที่เคยใช้ยาในทางที่ผิดหรือเคยติดยา เก็บรักษายานี้ไว้ในจุดที่ผู้อื่นไม่สามารถเข้าถึงได้

การใช้ยาเสพติดในทางที่ผิดนั้นอาจทำให้เกิดการติดยา ใช้ยาเกินขนาด หรือการเสียชีวิตได้ การขายหรือให้ยานี้แก่คนอื่นนั้นผิดกฏหมาย

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ซาแน็กซ์จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด D โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ซาแน็กซ์ (ยาอัลปราโซแลม)

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปมีดังต่อไปนี้

  • ง่วงซึม
  • เหนื่อยล้า
  • พูดไม่ชัด
  • ขาดความสมดุลหรือการเคลื่อนไหวที่สอดประสาน
  • มีปัญหาเกี่ยวกับความจำ
  • รู้สึกวิตกกังวลในตอนเช้าตรู่

ติดต่อแพทย์ทันทีหาก

  • มีอารมณ์ซึมเศร้า คิดฆ่าตัวตายหรือทำร้ายตัวเอง
  • มีความคิดแล่นเร็วมาก
  • มีพลังงานเพิ่มขึ้น
  • มีพฤติกรรมเสี่ยงแบบผิดปกติ
  • สับสน
  • กระสับกระส่าย
  • มุ่งร้าย
  • มองเห็นภาพหลอน
  • มีการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อที่ควบคุมไม่ได้
  • สั่นเทา
  • ชัก
  • หัวใจเต้นรัวหรือกระพือภายในหน้าอก

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันที หากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ผลข้างเคียงที่กล่าวมาข้างต้น อาจไม่ได้เกิดกับทุกคน หรือบางคนอาจมีอาการอื่นนอกเหนือจากนี้ หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ซาแน็กซ์อาจมีปฏิกิริยาต่อยาตัวอื่น ที่คุณกำลังรับประทานอยู่ และอาจส่งผลให้ยาที่คุณรับประทานออกฤทธิ์ต่างไปจากเดิม หรือเพิ่มความเสี่ยงของผลข้างเคียงที่รุนแรง เพื่อหลีกเลี่ยงการทำปฏิกิริยาต่อกันระหว่างยาที่อาจเป็นไปได้ คุณควรเก็บรายชื่อยาทั้งหมดที่คุณใช้ รวมถึงยาที่จำหน่ายตามใบสั่งยา ยาที่จำหน่ายโดยไม่ต้องใช้ใบสั่งยาและสมุนไพร และแจ้งให้แพทย์รวมถึงเภสัชกรทราบ เพื่อความปลอดภัย อย่าเริ่มหรือ หยุดใช้ยา รวมถึงเปลี่ยนขนาดยาโดยไม่ได้รับอนุญาตจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • ยาไซเมทิดีน (Cimetidine)
  • ยาไดจอกซิน (Digoxin)
  • ยาฟลูวอกซามีน (Fluvoxamine)
  • ยาเนฟาโซโดน (Nefazodone)
  • ยาริโทนาเวียร์ (Ritonavir) หรือยาอื่นที่ใช้เพื่อรักษาโรคเอชไอวีหรือโรคเอดส์
  • ยาต้านเชื้อรา อย่างฟลูโคนาโซล (fluconazole) หรือโวริโคนาโซล (voriconazole)
  • ยาแก้ปวดแบบเสพติด (narcotic medication) หรือยาโอปิออยด์ (opioid)

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ซาแน็กซ์อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ซาแน็กซ์อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

โรคที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ ได้แก่

  • อาการชักหรือโรคลมชัก
  • โรคไตหรือโรคตับ (โดยเฉพาะโรคตับจากแอลกฮอฮอล์)
  • โรคหอบหืด หรือปัญหาเกี่ยวกับการหายใจอื่นๆ
  • โรคต้อหินมุมเปิด
  • เคยเป็นโรคซึมเศร้า หรือมีความคิด หรือพฤติกรรมอยากจะฆ่าตัวตาย
  • เคยติดยาหรือติดสุรา

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาของซาแน็กซ์ (ยาอัลปราโซแลม) สำหรับผู้ใหญ่

โรควิตกกังวล – ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์ทันที ยาเม็ดแบบแตกตัวสำหรับรับประทาน ยาเข้มข้นสำหรับรับประทาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.25 ถึง 0.5 มก. รับประทานวันละ 3 ครั้ง อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยาทุกๆ 3 ถึง 4 วัน หากจำเป็น และสามารถทนได้
  • ขนาดยาปกติ อาจเพิ่มขนาดยาไปจนถึงขนาดยาสูงสุดต่อวันที่ 4 มก. โดยแบ่งรับประทาน

โรคแพนิค – ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์ทันที ยาเม็ดแบบแตกตัวสำหรับรับประทาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.5 มก. รับประทานวันละ 3 ครั้ง อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยาทุกๆ 3 ถึง 4 วัน หากจำเป็น และสามารถทนได้
  • ขนาดยาปกติ 1 ถึง 10 มก. ต่อวัน โดยแบ่งรับประทาน
  • ขนาดยาที่ใช้โดยเฉลี่ย 5 ถึง 6 มก. ต่อวัน โดยแบ่งรับประทาน

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์นาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.5 มก. ถึง 1 รับประทานวันละครั้ง อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยาไม่เกิน 1 มก. ทุกๆ 3 ถึง 4 วัน หากจำเป็น และสามารถทนได้
  • ขนาดยาปกติ 1 ถึง 10 มก. วันละครั้ง
  • ขนาดยาที่ใช้โดยเฉลี่ย 3 ถึง 6 มก. วันละครั้ง

โรคซึมเศร้า – ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์ทันที ยาเม็ดแบบแตกตัว ยาเข้มข้นสำหรับรับประทาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.5 มก. รับประทานวันละ 3 ครั้ง อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยาไม่เกิน 1 มก. ทุกๆ 3 ถึง 4 วัน
  • ขนาดยาโดยเฉลี่ย งานวิจัยการใช้ยาอัลปราโซแลมเพื่อรักษาโรคซึมเศร้าระบุว่า ขนาดยาที่มีประสิทธิภาพโดยเฉลี่ยคือ 3 มก. โดยแบ่งรับประทาน
  • ขนาดยาสูงสุดงานวิจัยการใช้ยาอัลปราโซแลมเพื่อรักษาโรคซึมเศร้านั้นได้รายงานว่า เคยมีการใช้ยาในขนาดยาสูงสุดที่ 4.5 มก. ต่อวัน โดยแบ่งรับประทาน

โรควิตกกังวล – ขนาดยาสำหรับผู้สูงอายุ

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์ทันที ยาเม็ดแบบแตกตัว ยาเข้มข้นสำหรับรับประทาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.25 มก. รับประทานวันละ 2 ถึง 3 ครั้ง สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่อ่อนแอ อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยา หากจำเป็นและสามารถทนได้
  • เนื่องจากการมีปฏิกิริยาไวขึ้นต่อยาเบนโซไดอะซีปีน (benzodiazepines) ในผู้สูงอายุ ขนาดยาอัลปราโซแลมต่อวันมากกว่า 2 มก. ตามเกณฑ์ของเกณฑ์ของเบียร์ส (Beers criteria) นั้นอาจจะไม่เหมาะสมสำหรับการใช้ในผู้สุงอายุ ขนาดยาที่น้อยกว่าอาจจะมีประสิทธิภาพเช่นเดียวกับปลอดภัยกว่า ขนาดยาโดยรวมต่อวันนั้นไม่ควรจะเกินขนาดยาสูงสุดที่แนะนำ

โรคซึมเศร้า – ขนาดยาสำหรับผู้สูงอายุ

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์ทันที ยาเม็ดแบบแตกตัว ยาเข้มข้นสำหรับรับประทาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.25 มก. รับประทานวันละ 2 ถึง 3 ครั้ง สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่อ่อนแอ อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยา หากจำเป็น และสามารถทนได้
  • เนื่องจากการมีปฏิกิริยาไวขึ้นต่อยาเบนโซไดอะซีปีนในผู้สูงอายุ ขนาดยาอัลปราโซแลมต่อวันมากกว่า 2 มก. ตามเกณฑ์ของเบียร์ (Beers criteria) นั้นอาจจะไม่เหมาะสมสำหรับการใช้ในผู้สูงอายุ ขนาดยาที่น้อยกว่าอาจจะมีประสิทธิภาพและปลอดภัยกว่า ขนาดยาโดยรวมต่อวันนั้น ไม่ควรจะเกินขนาดยาสูงสุดที่แนะนำ

โรคแพนิค – ขนาดยาสำหรับผู้สูงอายุ

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์ทันที ยาเม็ดแบบแตกตัวสำหรับรับประทาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.25 มก. รับประทานวันละ 2 ถึง 3 ครั้ง สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่อ่อนแอ อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยา หากจำเป็น และสามารถทนได้

ยาเม็ดแบบออกฤทธิ์นาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 0.5 มก. รับประทานวันละครั้ง แนะนำให้รับประทานในตอนเช้า อาจค่อยๆ เพิ่มขนาดยา หากจำเป็น และสามารถทนได้

ขนาดยาของซาแน็กซ์ (ยาอัลปราโซแลม) สำหรับเด็ก

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้น จึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนการใช้ยา สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม โปรดปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ดรูปแบบออกฤทธิ์ทันที
  • ยาเม็ดแตกตัวแบบรับประทาน
  • ยาเม็ดรูปแบบออกฤทธิ์นาน

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

Review Date: สิงหาคม 13, 2019 | Last Modified: สิงหาคม 13, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย