ซิงก์ซัลเฟต (Zinc sulfate)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์

ชื่อสามัญ: ซิงก์ซัลเฟต (Zinc sulfate) Brand Name(s): ชื่อทั่วไปเท่านั้น ไม่มีชื่อแบรนด์

ข้อบ่งใช้

ซิงค์ซัลเฟตใช้สำหรับ

สังกะสี (Zinc) เป็นแร่ธาตุที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ สังกะสีมีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตและต่อการพัฒนาและสุขภาพของเนื้อเยื่อของร่างกาย 

ซิงค์ซัลเฟต (Zinc sulfate) ใช้เพื่อรักษาและป้องกันภาวะขาดสังกะสี (zinc deficiency) 

ซิงค์ซัลเฟตยังอาจใช้เพื่อจุดประสงค์อื่นนอกเหนือจากคู่มือการใช้ยาได้อีกด้วย 

วิธีการใช้ยาซิงค์ซัลเฟต

ใช้ยาตามที่กำหนดบนฉลากยา หรือตามที่แพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด อย่าใช้ยาในขนาดที่มากกว่า น้อยกว่า หรือนานกว่าที่แนะนำ

รับประทานยาซิงค์ซัลเฟตพร้อมกับดื่มน้ำเต็มแก้ว 

รับประทานยาซิงค์ซัลเฟตพร้อมกับอาหาร หากคุณมีอาการท้องไส้ปั่นป่วน 

การเก็บรักษายาซิงค์ซัลเฟต

ยาซิงค์ซัลเฟตควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาซิงค์ซัลเฟตบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง 

ไม่ควรทิ้งยาซิงค์ซัลเฟตลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาซิงค์ซัลเฟต

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก  

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่มีฤทธิ์ในการรักษาของยาซิงค์ซัลเฟต หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ

หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ พร้อมกับการรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมหรือฟอสฟอรัสสูง เนื่องจากอาจทำให้ร่างงกายดูดซึมยาซิงค์ซัลเฟตได้ยากขึ้น อาหารที่มีแคลเซียมหรือฟอสฟอรัสสูงได้แก่ นม ชีส โยเกิร์ต ถั่วฝักหรือถั่วฝักเมล็ดกลมแบบแห้ง (dried beans or peas) ถั่วเมล็ดแบน (lentils) ถั่วเปลือกแข็ง (nuts) เนยถั่ว เบียร์ น้ำอัดลมโคล่า และโกโก้ร้อน 

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยา

ยาซิงค์ซัลเฟตจัดอยู่ในประเภทขอนี้งยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้  

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยา 

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันที หากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ผลข้างเคียงที่รุนแรงน้อยกว่าอาจมีดังนี้

  • คลื่นไส้
  • ท้องไส้ปั่นป่วน

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร 

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาซิงค์ซัลเฟตอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาซิงค์ซัลเฟตอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น 

ยาซิงค์ซัลเฟตอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม 

ขนาดยาซิงค์ซัลเฟตสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อเป็นอาหารเสริม

ปริมาณสารอาหารที่ควรได้รับในแต่ละวัน (Recommended Dietary Allowance) (RDA) ของธาตุสังกะสีมีดังนี้

อายุ 19 ปีขึ้นไป

  • เพศชาย 11 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน [Upper intake limit] 34 มก.) 
  • เพศหญิง 9 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 34 มก.) 
  • ผู้ที่ตั้งครรภ์ 11 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 40 มก.) 
  • ผู้ที่ให้นมบุตร 12 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 40 มก.)  

ยาซิงค์ซัลเฟตแบบฉีดเข้าหลอดเลือดดำ

  • ผู้ใหญ่ที่มีกระบวนการเผาผลาญคงที่รับสารอาหารผ่านทางหลอดเลือดดำใหญ่ (TPN) สังกะสี 2.5 ถึง 4 มก./วัน 
  • ผู้ที่มีภาวะหยุดการสลายสารอาหารเฉียบพลัน (Acute catabolic states) รับสารอาหารผ่านทางหลอดเลือดดำใหญ่ แนะนำให้เพิ่มสังกะสี 2 มก. ต่อวัน 
  • ผู้ใหญ่ที่มีเสถียรภาพที่สูญเสียน้ำจากลำไส้เล็ก แนะนำให้เพิ่มสังกะสี 12.2 มก./ลิตรของปริมาณน้ำในลำไส้เล็กที่สูญเสียไป หรือเพิ่มสังกะสี 17.1 มก./กก. ของอุจจาระหรือของเสียที่ได้จากการผ่าตัดลำไส้เล็กเปิดทางหน้าท้อง (ileostomy) 

ขนาดยาซิงค์ซัลเฟตสำหรับเด็ก

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อเป็นอาหารเสริม

ปริมาณสารอาหารที่ควรได้รับในแต่ละวันของธาตุสังกะสีมีดังนี้

อายุ 0 ถึง 6 เดือน

  • เพศชาย 2 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 4 มก.) 
  • เพศหญิง 2 mg (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 4 มก.) 

อายุ 7 ถึง 12 เดือน 

  • เพศชาย 3 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 5 มก.) 
  • เพศหญิง 3 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 5 มก.)  

อายุ 1 ถึง 3 ปี

  • เพศชาย 3 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 7 มก.) 
  • เพศหญิง 3 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 7 มก.) 

อายุ 4 ถึง 8 ปี

  • เพศชาย 5 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 12 มก.) 
  • เพศหญิง 5 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 12 มก.) 

อายุ 9 ถึง 13 ปี

  • เพศชาย 8 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 23 มก.) 
  • เพศหญิง 8 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 23 มก.) 

อายุ 14 ถึง 18 ปี

  • เพศชาย 11 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 34 มก.) 
  • เพศหญิง 9 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 34 มก.) 
  • ผู้ที่ตั้งครรภ์ 12 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 40 มก.) 
  • ผู้ที่ให้นมบุตร 13 มก. (ปริมาณสุงสุดที่สามารถบริโภคได้ในแต่ละวัน 40 มก.) 

ยาซิงค์ซัลเฟตแบบฉีดเข้าหลอดเลือดดำ  

  • ทารกครบกำหนดคลอดและเด็กที่อายุไม่เกิน 5 ปี แนะนำขนาดยาสังกะสี 100 ไมโครกรัม/กก./วัน 
  • ทารกคลอดก่อนกำหนด (น้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1500 กรัม) น้ำหนักตัวไม่เกิน 3 กก. แนะนำขนาดยาสังกะสี 300 ไมโครกรัม/กก./วัน  

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ด
  • ยาสำหรับฉีด  

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา 

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: มกราคม 25, 2019 | Last Modified: มกราคม 25, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย