ปราวาสแตติน (Pravastatin)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์

ชื่อสามัญ: ปราวาสแตติน (Pravastatin) Brand Name(s): ปราวาสแตตินPravastatin.

ข้อบ่งใช้

ยาปราวาสแตตินใช้สำหรับ

ยาปราวาสแตติน (Pravastatin) เป็นยาในกลุ่มของยายับยั้งไฮไฮดรอกซี เมทิลกลูทาริล โคเอ็นไซม์ เอ รีดัคเตส (HMG CoA reductase inhibitors) หรือยาในกลุ่มสแตติน (statins) ยานี้ทำหน้าที่ในการลดระดับของคอเลสเตอรอลไม่ดี ไลโพโปรตีนความหนาแน่นต่ำ (low-density lipoprotein) หรือแอลดีแอล (LDL) และไตรกลีเซอไรด์ (triglycerides) ภายในเลือด ขณะเดียวกันก็เพิ่มระดับของไขมันดี ไลโพโปรตีนความหนาแน่นสูง (high-density lipoprotein) หรือเอชแอลดี (HDL)

ยาปราวาสแตตินใช้เพื่อลดระดับของคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ (ไขมันชนิดหนึ่ง) ภายในเลือด

ยาปราวาสแตตินยังใช้เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจวาย และโรคแทรกซ้อนทางหัวใจอื่นๆ สำหรับผู้ที่เป็นหรือไม่ได้เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ

ยาปราวาสแตตินใช้ในผู้ใหญ่และเด็กที่อายุอย่างน้อย 8 ปีขึ้นไป

วิธีการใช้ยาปราวาสแตติน

รับประทานยาปราวาสแตตินตามที่กำหนดอย่างเคร่งครัด ควรทำตามแนวทางการใช้ยาบนฉลากยาที่กำหนด ในบางครั้งแพทย์อาจจะเปลี่ยนขนาดยาของคุณ เพื่อให้แน่ใจว่าคุณได้รับผลที่ดีที่สุด อย่าใช้ยานี้มากกว่า น้อยกว่า หรือนานกว่าที่แนะนำ

ยาปราวาสแตตินมักจะรับประทานวันละครั้ง พร้อมกับอาหารหรือรับประทานแยกต่างหาก ควรรับประทานยานี้ในเวลาเดียวกันทุกวัน

ขนาดยาปราวาสแตตินขึ้นอยู่กับอายุ และจะมีขนาดยาน้อยกว่าในเด็กและวัยรุ่น ผู้ที่ใช้ยานี้ในช่วงวัยเด็กหรือวัยรุ่น อาจจะต้องการขนาดยาที่แตกต่างไปจากเดิมเมื่อเป็นผู้ใหญ่

ยาปราวาสแตตินนั้นเป็นแค่ส่วนหนึ่งของโปรแกรมการรักษาเท่านั้น และยังอาจมีทั้งการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการควบคุมน้ำหนัก โปรดทำตามแนวทางของแพทย์อย่างใกล้ชิด

การเก็บรักษายาปราวาสแตติน

ยาปราวาสแตตินควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาปราวาสแตตินบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาปราวาสแตตินลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาปราวาสแตติน

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารสำคัญที่ออกฤทธิ์หรือไม่มีฤทธิ์ในการรักษาของยาปราวาสแตติน หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ

คุณไม่ควรใช้ยาปราวาสแตตินหากคุณเป็นโรคตับ

ยาปราวาสแตตินสามารถทำให้เกิดสภาวะ ซึ่งส่งผลให้เกิดการสลายตัวของเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อลาย ส่งผลให้เกิดโรคไตวาย สภาวะนี้มักจะเกิดขึ้นในผู้สูงอายุ และผู้ที่เป็นโรคไต หรือมีภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกิน (underactive thyroid) ที่ควบคุมได้ไม่ดี

ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อทารก และทำให้เกิดความบกพร่องแต่กำเนิด อย่าใช้ยานี้ หากคุณกำลังตั้งครรภ์ โปรดหยุดใช้ยา และแจ้งให้แพทย์ทราบในทันทีหากคุณตั้งครรภ์ ควรใช้การคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ ขณะที่คุณกำลังใช้ยานี้

ยาปราวาสแตตินสามารถผ่านเข้าสู่น้ำนมแม่ และอาจเป็นอันตรายต่อทารกได้ อย่าให้นมบุตรขณะที่กำลังใช้ยานี้

คุณอาจจะต้องหยุดใช้ยานี้เป็นเวลาสั้นๆ หากคุณ

  • มีอาการชักที่ควบคุมไม่ได้
  • ระดับอิเล็กโทรไลต์ไม่สมดุล (electrolyte imbalance) เช่น ระดับโพแทสเซียมภายในเลือดสูงหรือต่ำ
  • ความดันโลหิตต่ำอย่างรุนแรง
  • มีการติดเชื้อหรืออาการป่วยที่รุนแรง
  • ต้องรับการผ่าตัดหรือการรักษาพยาบาลฉุกเฉิน

ขณะที่กำลังใช้ยานี้ คุณอาจจะต้องรับการตรวจเลือดเป็นประจำ

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาปราวาสแตตินจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท X โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาปราวาสแตติน

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปมีดังนี้

  • อาการปวดที่ข้อต่อหรือกล้ามเนื้อ
  • คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง
  • ปวดหัว
  • มีอาการของโรคหวัด เช่นคัดจมูก จาม เจ็บคอ

หยุดใช้ยานี้และติดต่อแพทย์ในทันที หากคุณมีอาการเหล่านี้

  • อาการปวด กดเจ็บ หรืออ่อนแรงที่กล้ามเนื้อที่หาสาเหตุไม่ได้
  • เป็นไข้ เหนื่อยล้าผิดปกติ
  • ปัสสาวะสีคล้ำ
  • เจ็บหน้าอก
  • ปวดท้องส่วนบน เบื่ออาหาร
  • ดีซ่าน (ดวงตาหรือผิวหนังเป็นสีเหลือง)

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันทีหากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ในกรณีหายาก ยาปราวาสแตตินอาจทำให้เกิดสภาวะซึ่งส่งผลให้เกิดการสลายตัวของเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อลาย นำไปสู่โรคไตวาย

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาปราวาสแตตินอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • โคลชิซิน (Colchicine)
  • ไซโคลสปอริน (Cyclosporine)
  • ยาปฏิชีวนะเช่นอะซิโธรมัยซิน (azithromycin) คลาริโทรมัยซิน (clarithromycin) หรืออิริโทรมัยซิน (erythromycin)
  • เจมฟิโบรซิล (Gemfibrozil) กรดฟีโนไฟบริก (fenofibric acid) ฟีโนไฟเบรต (fenofibrate)
  • ยาที่มีส่วนผสมของไนอาซิน (niacin) อย่างแอดไวคอร์ (Advicor) ไนแอสแพน (Niaspan) ไนอาคอร์ (Niacor) ซิมคอร์ (Simcor) สโลไนอาซิน (Slo-Niacin) และอื่นๆ

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาปราวาสแตตินอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาปราวาสแตตินอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

โรคที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • โรคไต
  • ผลการตรวจสมรรถภาพของตับผิดปกติ
  • โรคไทรอยด์

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาปราวาสแตตินสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาภาวะไขมันในเลือดสูง (Hyperlipidemia)

ขนาดยาเริ่มต้น 40 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาปกติ 40 ถึง 80 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อป้องกันโรคกล้ามเนื้อหัวใจตาย (Myocardial Infarction)

ขนาดยาเริ่มต้น 40 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาปกติ 40 ถึง 80 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อป้องกันกระบวนการเปิดหลอดเลือดที่อุดตัน (Revascularization Procedures)

ขนาดยาเริ่มต้น 40 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาปกติ 40 ถึง 80 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อป้องกันภาวะสมองขาดเลือด (Ischemic Stroke)

ขนาดยาเริ่มต้น 40 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาปกติ 40 ถึง 80 มก. รับประทานวันละครั้ง

ขนาดยาปราวาสแตตินสำหรับเด็ก

ขนาดยาสำหรับเด็กเพื่อรักษาภาวะไขมันในเลือดสูงทางพันธุกรรมชนิดเฮเทอโรไซกัส Heterozygous Familial Hypercholesterolemia

8 ถึง 13 ปี 20 มก. รับประทานวันละครั้ง

14 ถึง 18 ปี 40 มก. รับประทานวันละครั้ง

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ด

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: มกราคม 25, 2019 | Last Modified: มกราคม 25, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย