ยาไนโตรกลีเซอริน (Nitroglycerin)

โดย ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ

ชื่อสามัญ: ยาไนโตรกลีเซอริน (Nitroglycerin) Brand Name(s): Nitroglycerin, ยาไนโตรกลีเซอริน (Nitroglycerin) และ ยาไนโตรกลีเซอริน (Nitroglycerin).

ข้อบ่งใช้

ยาไนโตรกลีเซอรินใช้สำหรับ

ยาไนโตรกลีเซอริน (Nitroglycerin) ใช้เพื่อรักษาภาวะความดันโลหิตสูงระหว่างการผ่าตัด ควบคุมอาการหัวใจล้มเหลวที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจวาย รักษาอาการปวดหน้าอกในผู้ป่วยบางราย และลดความดันโลหิตระหว่างการผ่าตัด

ยาไนโตรกลีเซอรินเป็นไนเตรท (nitrate) ยานี้ทำงานโดยการผ่อนคลาย (ขยาย) หลอดเลือด อาการปวดหน้าอกจะเกิดขึ้นเมื่อหัวใจต้องการออกซิเจนมากขึ้นกว่าที่ได้รับ การผ่อนคลายหลอดเลือดจะทำให้เลือดไหลเวียนได้ง่ายขึ้น ช่วยลดการทำงานหนักของหัวใจและปริมาณของออกซิเจนที่หัวใจต้องการ

วิธีการใช้ยาไนโตรกลีเซอริน

รับประทานยาไนโตรกลีเซอริน

ใช้ยาไนโตรกลีเซอรินตามที่แพทย์สั่ง อ่านฉลากยาเพื่อรับทราบวิธีการใช้ยาที่ถูกต้อง

คุณสามารถให้ยาไนโตรกลีเซอรินได้ด้วยการฉีดยาที่ห้องทำงานของแพทย์ โรงพยาบาล หรือคลินิก โปรดสอบถามแพทย์หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ

การเก็บรักษายาไนโตรกลีเซอริน

ยาไนโตรกลีเซอรินควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาไนโตรกลีเซอรินบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัยโปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาไนโตรกลีเซอรินลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูก สอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาไนโตรกลีเซอริน

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณกำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่ออกฤทธิ์ของยาไนโตรกลีเซอริน หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ
  • หากคุณดื่มสุรา
  • หากคุณเคยมีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจอื่นๆ (เช่นหัวใจล้มเหลว หัวใจโต หัวใจวาย) ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน โรคหลอดเลือดสมองหรืออาการเลือดออกในสมองอื่นๆ หรืออาการบาดเจ็บที่ศีรษะเมื่อไม่นานมานี้
  • หากคุณมีภาวะโลหิตจาง ความดันโลหิตต่ำ ภาวะขาดน้ำ หรือปริมาณเลือดต่ำ

อย่าใช้ยาไนโตรกลีเซอรินหาก

  • หากคุณแพ้ต่อส่วนประกอบใดๆ ในยาไนโตรกลีเซอริน
  • หากคุณเป็นโรคหลอดเลือดสมองหรือมีอาการเลือดออกในสมองอื่นๆ ถุงรอบหัวใจบวม หรือมีการรบกวนของเลือดที่กลับสู่หัวใจ
  • หากคุณกำลังใช้ยาอะวานาฟิล (avanafil) ริโอซิตวท (riocituat) ซิลเดนาฟิล (sildenafil) ทาดาลาฟิล (tadalafil) หรือวาร์เดนาฟิล (vardenafil)

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยา

ยาไนโตรกลีเซอรินจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาไนโตรกลีเซอริน

ยาทุกชนิดอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ แต่คนจำนวนมากอาจจะไม่มีผลข้างเคียงหรือผลข้างเคียงเล็กน้อย โปรดติดต่อแพทย์หากผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปเหล่านี้ไม่หายไปหรือรบกวนคุณ

  • วิงเวียนหรือหน้ามืด
  • ปวดหัว
  • ระคายเคืองตรงบริเวณที่ฉีดยา

รับการรักษาในทันทีหากเกิดผลข้างเคียงที่รุนแรงดังนี้

  • อาการแพ้ที่รุนแรง (ผดผื่น ลมพิษ หายใจติดขัด แน่นหน้าอก อาการบวมที่ปาก ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลิ้น)
  • มองเห็นไม่ชัด
  • ากแห้ง
  • หมดสติ
  • หัวใจเต้นเร็วหรือผิดปกติ
  • หน้าแดง
  • เหงื่อออกมาก
  • ผิวซีด
  • กระสับกระส่าย
  • วิงเวียนหรือปวดหัวอย่างรุนแรงหรือไม่หายไป
  • คลื่นไส้หรืออาเจียนอย่างรุนแรงหรือไม่หายไป
  • เหนื่อยล้าหรืออ่อนแรงผิดปกติ

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้อาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาไนโตรกลีเซอรินอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • ยาอะแวนาฟิล (Avanafil) ยาในกลุ่มเบต้าบล็อกเกอร์ (beta-blockers) เช่นยาโพรพราลอล (propranolol) ยาในกลุ่มแคลเซียมชาแนลบล็อกเกอร์ (calcium channel blockers) เช่นยาดิลไทอาเซม (diltiazem) ยาขับปัสสาวะ อย่างยาฟลูโรเซไมด์ (furosemide) หรือยาไฮโดรคลอโรไทอาไซด์ (hydrochlorothiazide) ยารักษาโรคความดันโลหิตสูง ยาฟีโนไทอาซีน (phenothiazines) เช่นยาไทโอริดาซีน (thioridazine) ยาไรโอซิกวท (riociguat) ยาซิลเดนาฟิล (sildenafil) ยาทาดาลาฟิล (tadalafil) หรือยาวาร์เดนาฟิล (vardenafil) เนื่องจากความเสี่ยงในการเกิดอาการความดันโลหิตต่ำหรือวิงเวียนขณะยืนอาจจะเพิ่มขึ้น
  • ยาซาลิไซเลต (Salicylates) (เช่นแอสไพริน) เนื่องจากยาเหล่านี้อาจจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงของยาไนโตรกลีเซอริน
  • ยาไนเตรทออกฤทธิ์นาน (เช่นแผ่นแปะยาไนโตรกลีเซอริน) เนื่องจากยาเหล่านี้อาจจะลดประสิทธิภาพของยาไนโตรกลีเซอริน
  • ยาแอลทีเพลส (Alteplase) เนื่องจากยาเหล่านี้อาจจะลดประสิทธิภาพของยาไนโตรกลีเซอริน
  • ยาเฮพาริน (Heparin) เนื่องจากประสิทธิภาพของยานี้อาจจะลดลงเพราะยาไนโตรกลีเซอริน

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาไนโตรกลีเซอรินอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาไนโตรกลีเซอรินอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาไนโตรกลีเซอรินสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาเจ็บหน้าอกจากหัวใจขาดเลือด (Angina Pectoris)

ยาสารละลายสำหรับฉีดเข้าหลอดเลือดดำ 5 ไมโครกรัม/นาที หยอดยาเข้าหลอดเลือดดำอย่างต่อเนื่องโดยใช้สายยางที่ไม่ดูดซับ (non-absorptive tubing) เพิ่มขนาดยา 5 ไมโครกรัม/นาที ทุกๆ 3 ถึง 5 นาที เท่าที่จำเป็น จนถึง 20 ไมโครกรัม/นาที แล้วจึงเพิ่มในขนาด 10 หรือ 20 ไมโครกรัม/นาที หากจำเป็น

สเปรย์พ่นใต้ลิ้น (Lingual spray) พ่นยา 1 ถึง 2 ครั้ง (0.4 ถึง 0.8 มก.) ลงใต้ลิ้นทุกๆ 5 นาทีเท่าที่จำเป็น สูงสุด 3 ครั้งภายใน 15 นาที หากยังมีอาการปวดอยู่หลังจากใช้ยาในขนาดสูงสุด ควรไปหาแพทย์ในทันที

ยาอมใต้ลิ้น 0.3 ถึง 0.6 มก. อมไว้ใต้ลิ้นหรือในกระพุ้งแก้ม ทุกๆ 5 นาทีเท่าที่จำเป็น สูงสุด 3 ครั้งภายใน 15 นาที หากยังมีอาการปวดอยู่หลังจากใช้ยาในขนาดสูงสุด ควรไปหาแพทย์ในทันที

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อป้องกันเจ็บหน้าอกจากหัวใจขาดเลือด

สเปรย์พ่นใต้ลิ้น พ่นยา 1 ถึง 2 ครั้ง (0.4 ถึง 0.8 มก.) บนลิ้นหรือใต้ลิ้น 5 ถึง 10 นาทีก่อนทำกิจกรรมที่อาจจะเร่งให้เกิดอาการกำเริบเฉียบพลัน

ยาอมใต้ลิ้น 0.3 ถึง 0.6 มก. อมไว้ใต้ลิ้นหรือในกระพุ้งแก้ม 5 ถึง 10 นาทีก่อนทำกิจกรรมที่อาจจะเร่งให้เกิดอาการกำเริบเฉียบพลัน

ยาขี้ผึ้งเฉพาะที่ ทายา 1/2 นิ้ว (7.5 มก.) ทาเฉพาะที่เมื่อมีเริ่มมีอาการ และทายา 1/2 นิ้ว (7.5 มก.) 6 ชั่วโมงหลังจากนั้น ปรับขนาดยาตามที่จำเป็นและตามความทนต่อยา

แผ่นแปะซึมเข้าสู่ผิวหนัง 0.2 ถึง 0.4 มก./ชั่วโมง แปะเฉพาะที่วันละครั้งเป็นเวลา 12 ถึง 14 ชั่วโมงต่อวันปรับขนาดยาตามที่จำเป็นและตามความทนต่อยา สูงสุดที่ 0.8 มก./ชั่วโมง

ยาแคปซูลออกฤทธิ์นาน 2.5 ถึง 6 มก. รับประทานวันละ 3 ถึง 4 ครั้งปรับขนาดยาตามที่จำเป็นและตามความทนต่อยา

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตาย (Myocardial Infarction)

ยาสารละลายสำหรับฉีดเข้าหลอดเลือดดำ 5 ไมโครกรัม/นาที หยอดยาเข้าหลอดเลือดดำอย่างต่อเนื่องโดยใช้สายยางที่ไม่ดูดซับ เพิ่มขนาดยา 5 ไมโครกรัม/นาที ทุกๆ 3 ถึง 5 นาที เท่าที่จำเป็น จนถึง 20 ไมโครกรัม/นาที แล้วจึงเพิ่มในขนาด 10 หรือ 20 ไมโครกรัม/นาที หากจำเป็น

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาโรคความดันโลหิตสูง

ยาสารละลายสำหรับฉีดเข้าหลอดเลือดดำ 5 ไมโครกรัม/นาที หยอดยาเข้าหลอดเลือดดำอย่างต่อเนื่องโดยใช้สายยางที่ไม่ดูดซับ เพิ่มขนาดยา 5 ไมโครกรัม/นาที ทุกๆ 3 ถึง 5 นาที เท่าที่จำเป็น จนถึง 20 ไมโครกรัม/นาที แล้วจึงเพิ่มในขนาด 10 หรือ 20 ไมโครกรัม/นาที หากจำเป็น

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาแผลรอยแยกขอบทวารหนัก (Anal Fissure) และโรคฝีคัณฑสูตร (Fistula)

ยาขี้ผึ้งทาทวารหนัก ทายา 1 นิ้ว (ขี้ผึ้ง 375 มก. เทียบเท่ากับยาไนโตรกลีเซอริน 1.5 มก.) ทาในทวารหนักทุกๆ 12 ชั่วโมง เป็นเวลาไม่เกิน 3 สัปดาห์

ขนาดยาไนโตรกลีเซอรินสำหรับเด็ก

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้นจึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนการใช้ยา สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ขนาดและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ด 0.5 มก.
  • ยาขี้ผึ้ง 2%

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยานี้โปรดติดต่อแพทย์ในทันที

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: มิถุนายน 27, 2019 | Last Modified: มิถุนายน 27, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย