เซทิริซีน (Cetrizine)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: เซทิริซีน (Cetrizine) Brand Name(s): เซทิริซีน (Cetrizine).

ข้อบ่งใช้

ยาเซทิริซีนใช้สำหรับ

ยาเซทิริซีน (Cetrizine) เป็นยาต้านฮิสตามีนที่ใช้บรรเทาอาการแพ้ เช่น น้ำตาไหล นำ้มูกไหล คันตา คันจมูก จาม ผื่น คัน ยาชนิดนี้ใช้เพื่อขัดขวางการทำงานของฮีสตามีน ที่ร่างกายสร้างขึ้นระหว่างอาการแพ้

ยาเซทิริซีนไม่สามารถป้องกันผื่นหรือป้องกัน หรือรักษาอาการแพ้ เช่น การแพ้ชนิดรุนแรง ดังนั้น หากแพทย์สั่งยาเอพิเนฟรีน (epinephrine) เพื่อรักษาอาการแพ้ คุณควรนำเข็มฉีดยาเอพิเนฟรีนติดตัวไว้ ไม่ควรใช้ยาเซทิริซีนแทนยาเอพิเนฟรีน

วิธีใช้ยาเซทิริซีน 

หากคุณซื้อยามารับประทานเอง ควรอ่านวิธีการใช้ยาบนเอกสารกำกับยาก่อนใช้ หากมีคำถาม ควรปรึกษาเภสัชกร หากแพทย์เป็นผู้สั่งยา ควรใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด โดยปกติให้ใช้ยานี้วันละครั้ง

หากคุณใช้ยาเม็ดชนิดเคี้ยว ควรเคี้ยวยาให้ละเอียดก่อนกลืน หากใช้ยาชนิดละลายเร็ว ควรอมยาไว้จนกว่าละลาย แล้วจึงกลืนยาพร้อมน้ำ หรือไม่ก็ได้ หากคุณใช้ยาน้ำ ควรตวงยาด้วยช้อนตวงที่ให้มาพร้อมกับยา ไม่ควรใช้ช้อนทั่วไป เพราะอาจทำให้ใช้ยาผิดขนาด 

ขนาดของยาที่ใช้ขึ้นอยู่กับอายุ ภาวะสุขภาพ และการตอบสนองการรักษา ไม่ควรเพิ่มหรือใช้ยาเกินกว่าที่แนะนำ 

แจ้งแพทย์ให้ทราบหากอาการแพ้ไม่ดีขึ้น หรือผื่นลมพิษไม่ดีขึ้น หลังจากการรักษา 3 วัน หรือหากผื่นลมพิษยังคงอยู่เป็นเวลามากกว่า 6 สัปดาห์ ควรรีบพบหมอ หากอาการแย่ลง หรือคุณคิดว่ามีปัญหาสุขภาพที่รุนแรง เช่น มีอาการแพ้อย่างรุนแรง/ปฎิกิริยาภูมิแพ้เฉียบพลันรุนแรง

การเก็บรักษายาเซทิริซีน

ควรเก็บรักษายาเซทิริซีนในอุณหภูมิห้อง รวมถึงเก็บให้พ้นจากแสงและความชื้น เพื่อป้องกันยาเสื่อมสภาพ คุณไม่ควรเก็บไว้ในห้องน้ำหรือช่อแช่แข็ง ยาเซทิริซีนมีหลายยี่ห้อ แต่ละยี่ห้ออาจมีวิธีเก็บแตกต่างกันไป สิ่งสำคัญคือการอ่านคำแนะนำการเก็บรักษายาบนบรรจุภัณฑ์ หรือถามเภสัชกร เพื่อความปลอดภัย คุณควรเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาเซทิริซีนลงในชักโครกหรือในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำอย่างนั้น สิ่งสำคัญคือทิ้งยาเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่จำเป็นต้องรับประทานอีกต่อไป ปรึกษาเภสัชกรเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีทิ้งยาอย่างปลอดภัย

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาเซทิริซีน

  • คุณไม่ควรใช้ยานี้หากแพ้ยาเซทิริซีน 
  • ก่อนใช้ยา ควรแจ้งแพทย์เกี่ยวกับภาวะสุขภาพของคุณ
  • ผู้สูงอายุอาจใช้ยาขนาดน้อยกว่าปกติ ตามคำแนะนำของแพทย์
  • แจ้งแพทย์หากคุณใช้ยาอื่นที่ทำให้เกิดอาการง่วง (เช่น ยาแก้หวัดหรือแก้แพ้ ยาระงับปวด ยานอนหลับ ยาคลายกล้ามเนื้อหรือยาคลายเครียด)

อาการง่วงนอนอาจเพิ่มขึ้นจากยาเซทิริซีน ยาเซทิริซีนอาจส่งผลข้างเคียงทำให้การตัดสินใจและปฏิกิริยาของคุณช้าลง ควรระมัดระวังเวลาขับรถหรือกิจกรรมใดๆ ที่คุณต้องใช้ความตื่นตัว ควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ อาจเพิ่มผลข้างเคียงของยาเซทิริซีนได้ 

ความปลอดภัยกับการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีการศึกษาในผู้หญิงที่เพียงพอ ที่จะระบุความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์หรือให้นมบุตรที่ใช้ยาเซทิริซีน ควรปรึกษาแพทย์เป็นประจำ เพื่อชั่งน้ำหนักระหว่างข้อดีและความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นก่อนรับประทานยา อ้างอิงจากองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA) ยานี้จัดเป็นยาที่มีความเสี่ยงสำหรับสตรีมีครรภ์ประเภท B

ต่อไปนี้ คือประเภทความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา

  • A = ไม่เสี่ยง
  • B = ไม่พบความเสี่ยงในบางงานวิจัย
  • C = อาจมีความเสี่ยงบางอย่าง
  • D = มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X = ห้ามใช้
  • N = ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของยาเซทิริซีน 

ควรรับการรักษาทันทีหากเกิดสัญญาณของอาการแพ้ เช่น ผื่นลมพิษ หายใจลำบาก หน้าบวม ปาก ลิ้น คอบวม ควรหยุดใช้ยาเซทิริซีนและรีบพบหมอ หากเกิดอาการข้างเคียง ดังนี้

  • หัวใจเต้นเร็ว แรง หรือไม่สม่ำเสมอ
  • เหนื่อยล้า สั่น หรือนอนไม่หลับ 
  • กระสับกระส่ายรุนแรง 
  • มึนงง 
  • ปัญหาด้านการมองเห็น 
  • ปัสสาวะน้อยกว่าปกติ หรือไม่ปวดปัสสาวะเลย

อาการข้างเคียงที่รุนแรงน้อยกว่า มีดังนี้

  • เวียนศีรษะ ง่วงซึม 
  • เหนื่อยล้า
  • ปากแห้ง 
  • เจ็บคอ ไอ 
  • คลื่นไส้ ท้องผูก  

ไม่ใช่ทุกคนที่จะแสดงอาการอันเนื่องมาจากผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจมีผลข้างเคียงอื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากคุณมีความกังวลเรื่องผลข้างเคียง โปรดปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยาต่อยาอื่น

ยาเซทิริซีนอาจทำปฏิกิริยาระหว่างยาตัวอื่น ที่คุณกำลังรับประทานอยู่
และอาจส่งผลให้ยาที่คุณรับประทานออกฤทธิ์ต่างไปจากเดิม หรือเพิ่มความเสี่ยงของผลข้างเคียงที่รุนแรง เพื่อหลีกเลี่ยงการทำปฏิกิริยาระหว่างยาที่อาจเป็นไปได้ คุณควรเก็บรายชื่อยาทั้งหมดที่คุณใช้ (ทั้งยาที่จำหน่ายตามใบสั่งยา ยาที่จำหน่ายโดยไม่ต้องใช้ใบสั่งยา และสมุนไพร) และแจ้งให้แพทย์รวมถึงเภสัชกรทราบ เพื่อความปลอดภัย อย่าเริ่ม หรือหยุดรับประทาน รวมถึงเปลี่ยนปริมาณยา โดยไม่ได้รับอนุญาตจากแพทย์

ปฏิกิริยาต่ออาหารและแอลกอฮอล์

ยาเซทิริซีนอาจทำปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์ โดยเปลี่ยนฤทธิ์ยา หรือเพิ่มความเสี่ยงให้ที่จะเกิดผลข้างเคียงที่รุนแรง โปรดปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อถามถึงปฏิกิริยาที่อาจเกิดขึ้นระหว่างอาหารหรือแอลกอฮอล์กับยานี้ ก่อนรับประทานยา

ปฏิกิริยาต่อโรคอื่นๆ

ยาเซทิริซีนอาจส่งผลต่อสุขภาพของคุณ ปฏิกิริยาของยาที่มีต่อร่างกายอาจทำให้สุขภาพของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์และเภสัชกรทราบ เกี่ยวกับสุขภาพและโรคประจำตัวของคุณ

Understand the dosage

ข้อมูลเหล่านี้ไม่สามารถแทนคำปรึกษาทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนการใช้ยา

ขนาดยาเซทิริซีนสำหรับผู้ใหญ่

ผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ 12 ปีขึ้นไป ใช้ขนาดเริ่มต้น 5 มิลลิกรัมหรือ 10 มิลลิกรัมต่อวัน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ ผู้ป่วยส่วนใหญ่ในช่วงทดลองการรักษาเริ่มใช้ที่ขนาด 10 มิลลิกรัม ใช้ยาเซทิริซีนวันละครั้ง เวลาในการใช้ยาอาจแตกต่างกันขึ้นอยู่กับความเหมาะสมกับภาวะที่คนไข้ต้องการ 

ขนาดยาเซทิริซีนสำหรับเด็ก

  • เด็กอายุตั้งแต่ 6-11 ปี ใช้ขนาดเริ่มต้น 5 มิลลิกรัม หรือ 10 มิลลิกรัมต่อวัน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ เวลาในการใช้ยาอาจแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมกับความจำเป็นของคนไข้แต่ละคน 
  • เด็กอายุตั้งแต่ 2-5 ปี ใช้ยาน้ำขนาดเริ่มต้น 2.5 มิลลิกรัม (ครึ่งช้อนชา) ต่อวัน ขนาดของยาที่ใช้ในคนไข้กลุ่มนี้สามารถเพิ่มได้สูงสุด 5 มิลลิกรัมต่อวัน หรือ 1 ช้อนชาหรือ 1½ ช้อนชาทุกๆ 12 ชั่วโมงหรือ ชนิดเคี้ยวขนาด 5 มิลลิกรัม 1 เม็ดวันละครั้ง 
  • เด็กอายุ 6 เดือนถึง 2 ปี ใช้ยาน้ำขนาดเริ่มต้น 2.5 มิลลิกรัม (ครึ่งช้อนชา) ต่อวัน ขนาดของยาที่ใช้ในคนไข้กลุ่มนี้สามารถเพิ่มได้สูงสุด 5 มิลลิกรัมต่อวัน หรือ 1 ช้อนชาหรือ 1½ ช้อนชาทุกๆ 12 ชั่วโมง ยาน้ำเหมาะสำหรับเด็กที่อายุต่ำกว่า 2 ปี

รูปแบบของยาเซทิริซีน

รูปแบบและขนาดของยาเซทิริซีน มีดังนี้

  • ชนิดเม็ด สำหรับรับประทาน ขนาด 10 มิลลิกรัม 
  • ชนิดน้ำ สำหรับรับประทาน ขนาด 1 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร  

กรณีฉุกเฉินหรือการใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

หากลืมใช้ยาควรทำอย่างไร

หากคุณลืมใช้ยาเซทิริซีน ควรรีบใช้ทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติ ไม่ควรเพิ่มขนาดยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: ตุลาคม 3, 2018 | Last Modified: ตุลาคม 3, 2018

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย