เอฟเฟกเซอร์ (Effexor®)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์

ชื่อสามัญ: เอฟเฟกเซอร์ (Effexor®) Brand Name(s): เอฟเฟกเซอร์ (Effexor®).

ข้อบ่งใช้

ยาเอฟเฟกเซอร์ (เวนลาฟาซีน) ใช้สำหรับ

ยาเอฟเฟกเซอร์ (Effexor®) นั้นเป็นยาต้านซึมเศร้า (antidepressant) ในกลุ่มของยา SSRI (selective serotonin and norepinephrine reuptake inhibitors) ยาเวนลาฟาซีนนั้นส่งผลกระทบต่อสารเคมีภายในสมองที่อาจจะไม่สมดุล ในผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้า

ยาเอฟเฟกเซอร์ใช้เพื่อรักษาโรคซึมเศร้าแบบเมเจอร์ (major depressive disorder) โรควิตกกังวล (anxiety) และโรคแพนิค (panic disorder

วิธีการใช้ยาเอฟเฟกเซอร์ (เวนลาฟาซีน)

รับประทานยาเอฟเฟกเซอร์ตามที่แพทย์กำหนด ควรทำตามวิธีการใช้ยาทั้งหมดบนฉลากยาที่กำหนด อย่าใช้ยาในขนาดที่มากกว่า น้อยกว่า หรือนานกว่าที่แนะนำ

ยาเอฟเฟกเซอร์ควรรับประทานพร้อมกับอาหาร พยายามรับประทานยานี้ในเวลาเดียวกันทุกวัน 

กลืนยาแคปซูลเอฟเฟกเซอรูปแบบควบคุมการออกฤทธิ์ หรือยาเอฟเฟกเซอร์ เอ็กซ์อาร์ (Effexor XR) ลงไปทั้งเม็ด โดยไม่ต้องบดหรือเคี้ยวยา เพื่อให้ยาง่ายต่อการกลืน คุณอาจจะแกะเม็ดยาแคปซูลออกแล้วโรยผงยาลงบนซอสแอปเปิ้ลปริมาณเล็กน้อย กลืนส่วนผสมนั้นลงไปโดยไม่ต้องเคี้ยว และเก็บไว้ใช้ภายหลัง

ควรทำการตรวจวัดความดันโลหิตเป็นประจำ 

อาจต้องใช้เวลานาน 4 สัปดาห์กว่าที่อาการของคุณจะดีขึ้น ควรใช้ยาอย่างต่อเนื่องตามที่กำหนด และแจ้งให้แพทย์ทราบ หากอาการของคุณไม่ดีขึ้น 

คุณไม่ควรหยุดใช้ยาเอฟเฟกเซอร์อย่างกะทันหัน ควรทำตามคำแนะนำของแพทย์ในการลดขนาดยาลง

ยานี้อาจจะทำให้คุณได้รับผลการตรวจคัดกรองยาเสพติดเป็นผลบวกที่เป็นเท็จ หากคุณต้องทำการตรวจตัวอย่างปัสสาวะเพื่อคัดกรองยาเสพติด โปรดแจ้งให้บุคลากรในห้องแล็บทราบว่า คุณกำลังใช้ยาเอฟเฟกเซอร์

การเก็บรักษายาเอฟเฟกเซอร์ (เวนลาฟาซีน)

ยาเอฟเฟกเซอร์ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาเอฟเฟกเซอร์บางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง 

ไม่ควรทิ้งยาเอฟเฟกเซอร์ลงในชักโครก หรือเทลงในท่อระบายน้ำ เว้นแต่ได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาเอฟเฟกเซอร์ (เวนลาฟาซีน)

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณมีความตั้งใจหรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่มีฤทธิ์ในการรักษาของยาเอฟเฟกเซอร์ หรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ

คุณไม่ควรใช้ยาเอฟเฟกเซอร์ถ้าหาก

  • คุณเป็นโรคต้อหินมุมปิดแบบไม่สามารถควบคุมได้ 
  • หากคุณกำลังรับการรักษาด้วยยาเมทิลีนบลูสำหรับฉีด (methylene blue injection) 
  • หากคุณได้ใช้ยาในกลุ่ม MAO inhibitor ภายใน 14 วันที่ผ่านมา เนื่องจากอาจเกิดปฏิกิริยาของยาที่รุนแรงได้ ยาในกลุ่ม MAO inhibitor นั้นได้แก่ ยาไอโซคาร์โบซาซิด (isocarboxazid) ยาลิเนโซลิด (linezolid) ยาฟีเนลซีน (phenelzine) ยาราซาจิลีน (rasagiline) ยาเซเลจิลีน (selegiline) และยาทรานีลไซโพรมีน (tranylcypromine) หลังจากที่คุณหยุดใช้ยาเอฟเฟกเซอร์ ควรรออย่างน้อย 7 วัน แล้วจึงเริ่มใช้ยาในกลุ่มเอ็มเอโอไอ

ผู้ที่มีอายุน้อยบางรายอาจจะมีความคิดเกี่ยวกับการฆ่าตัวตาย เมื่อเริ่มต้นใช้ยาต้านซึมเศร้าแรกๆ แพทย์จำเป็นต้องนัดพบ เพื่อตรวจสอบความคืบหน้าเป็นประจำ ขณะที่กำลังใช้ยาเอฟเฟกเซอร์ ครอบครัวและผู้ดูแลของคุณ ควรจะมีความตื่นตัวต่อความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์และพฤติกรรมของคุณ 

การรับประทานยาต้านซึมเศร้าในกลุ่ม SSRI (SSRI antidepressant) ขณะตั้งครรภ์ อาจทำให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับปอดที่รุนแรง หรือโรคแทรกซ้อนอื่นๆ ในเด็กทารก แต่คุณอาจจะเป็นโรคซึมเศร้ากำเริบได้ หากคุณหยุดใช้ยาต้านซึมเศร้า โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบในทันที หากคุณตั้งครรภ์ขณะใช้ยาเอฟเฟกเซอร์ อย่าเริ่มหรือหยุดใช้ยานี้ขณะตั้งครรภ์โปรดไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์ 

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร 

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือ เกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาเอฟเฟกเซอร์จัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาเอฟเฟกเซอร์ (เวนลาฟาซีน)

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปอาจมีดังนี้ 

  • การมองเห็นเปลี่ยนแปลง
  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • ท้องร่วง
  • มีความเปลี่ยนแปลงทางด้านอยากอาหารหรือน้ำหนัก
  • ปากแห้ง
  • หาว
  • วิงเวียน
  • ปวดหัว
  • วิตกกังวล
  • รู้สึกประหม่า
  • หัวใจเต้นเร็ว สั่นเทิ้ม
  • นอนไม่หลับ 
  • มีความฝันที่แปลกประหลาด
  • รู้สึกเหนื่อยล้า
  • เหงื่อออกเพิ่มขึ้น 
  • แรงขับทางเพศลดลง เสื่อมสมรรถภาพ หรือสำเร็จความใคร่ได้ยาก 

โปรดติดต่อแพทย์ในทันทีหาก

  • มองเห็นไม่ชัด สายตาเห็นมุมมองแคบกว่าปกติ ดวงตามีอาการปวดหรือบวม หรือมองเห็นรัศมีรอบแสง 
  • มีรอยช้ำง่าย เลือดออกผิดปกติ (จมูก ช่องคลอด หรือทวารหนัก) มีจุดสีม่วงหรือสีแดงภายใต้ผิวหนัง 
  • ไอ แน่นหน้าอก หายใจติดขัด
  • ชัก
  • ระดับสารเซโรโทนินในร่างกายสูง – กระวนกระวาย มองเห็นภาพหลอน เป็นไข้ หัวใจเต้นเร็ว ปฏิกิริยาโต้ตอบมากเกินไป คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง สูญเสียการเคลื่อนไหวที่สอดประสาน หมดสติ  
  • ระดับของโซเดียมภายในร่างกายต่ำ – ปวดหัว สับสน พูดไม่ชัด อ่อนแรงอย่างรุนแรง อาเจียน สูญเสียการเคลื่อนไหวที่สอดประสาน รู้สึกไม่มั่นคง
  • ปฏิกิริยาของระบบประสาทที่รุนแรง – กล้ามเนื้อแข็งเกร็งมาก เป็นไข้สูง เหงื่อออก สับสน หัวใจเต้นเร็วหรือไม่สม่ำเสมอ สั่นเทา รู้สึกคล้ายจะหมดสติ 
  • มีความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์หรือพฤติกรรม วิตกกังวล อาการแพนิคกำเริบ นอนไม่หลับ
  • รู้สึกหุนหันพลันแล่น หงุดหงิด กระวนกระวาย ไม่เป็นมิตร ก้าวร้าว กระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข (จิตใจและร่างกาย) ซึมเศร้ามากขึ้น หรือมีความคิดเกี่ยวกับการฆ่าตัวตายหรือทำร้ายตัวเอง 

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันทีหากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ หรืออาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาเอฟเฟกเซอร์อาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่  

  • ยาต้านซึมเศร้าอื่นๆ
  • ไซเมทิดีน (Cimetidine) 
  • สมุนไพรเซนต์จอห์น (John’s wort) 
  • ทรามาดอล (Tramadol) 
  • ทริพโตเฟน (Tryptophan) ในบางครั้งเรียกว่าแอลทริพโตเฟน (L-tryptophan) 
  • ยาต้านการแข็งตัวของเลือด – วาฟาริน คูมาดิน หรือแจนโทเวน
  • ยารักษาความผิดปกติทางจิต ความคิดผิดปกติ หรืออาการป่วยทางจิต – บิวสไปโรน (buspirone) ลิเทียม (lithium) และอื่นๆ อีกมากมาย
  • ยารักษาอาการปวดหัวไมเกรน – ซูมาทริปแทน (sumatriptan) ซอลมิทริปแทน(zolmitriptan) และอื่นๆ 

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์ 

ยาเอฟเฟกเซอร์อาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาเอฟเฟกเซอร์อาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

โรคที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่ 

  • โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar disorder) หรือจิตอารมณ์คลุ้มคลั่งและซึมเศร้า (manic depression)  
  • โรคตับแข็งหรือโรคตับอื่น ๆ
  • โรคไต
  • โรคหัวใจ
  • ความดันโลหิตสูง 
  • คอเลสเตอรอลสูง
  • โรคเบาหวาน
  • โรคต้อหินมุมปิด
  • ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์
  • เคยมีอาการชัก
  • ความผิดปกติของอาการเลือดออกหรือลิ่มเลือด
  • ระดับโซเดียมภายในเลือดต่ำ 

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาเอฟเฟกเซอร์ (เวนลาฟาซีน) สำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาโรคซึมเศร้า

ยาออกฤทธิ์ทันที

  • ขนาดยาเริ่มต้น 37.5 มก. รับประทานวันละสองครั้ง หรือ 25 มก. รับประทานวันละสามครั้ง  
  • ขนาดยาปกติ อาจเพิ่มขนาดยาต่อวันไปจนถึง 75 มก. โดยเว้นช่วงเวลาไม่ต่ำกว่า 4 วัน 
  • ขนาดยาสูงสุด (ผู้ป่วยนอกที่เป็นโรคซึมเศร้าระดับปานกลาง) 225 มก./วัน 
  • ขนาดยาสูงสุด (ผู้ป่วยในที่เป็นโรคซึมเศร้าระดับรุนแรง) 375 มก./วัน 
  • ขนาดยาต่อวันนั้นอาจจะแบ่งรับประทานวันละ 2 หรือ 3 ครั้งต่อวัน

ยาออกฤทธิ์นาน

  • ขนาดยาเริ่มต้น 75 มก. รับประทานวันละครั้ง 
  • ขนาดยาปกติ อาจเพิ่มขนาดยาต่อวันไปจนถึง 75 มก. โดยเว้นช่วงเวลาไม่ต่ำกว่า 4 วัน 
  • ขนาดยาสูงสุด (ผู้ป่วยนอกที่เป็นโรคซึมเศร้าระดับปานกลาง) 225 มก./วัน 
  • ขนาดยาสูงสุด (ผู้ป่วยในที่เป็นโรคซึมเศร้าระดับรุนแรง) 375 มก./วัน   

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาโรควิตกกังวล

สำหรับโรควิตกกังวลทั่วไป (generalized anxiety disorder) หรือโรคกังวลต่อการเข้าสังคม (social anxiety disorder) 

ยาออกฤทธิ์นาน 

  • ขนาดยาเริ่มต้น 75 มก. รับประทานวันละครั้ง 
  • ขนาดยาปกติ อาจเพิ่มขนาดยาต่อวันไปจนถึง 75 มก. โดยเว้นช่วงเวลาไม่ต่ำกว่า 4 วัน 
  • ขนาดยาสูงสุด 225 มก./วัน 

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาโรคแพนิค

ยาออกฤทธิ์นาน  

  • ขนาดยาเริ่มต้น 37.5 มก. รับประทานวันละครั้ง 
  • ขนาดยาปกติ อาจเพิ่มขนาดยาต่อวันไปจนถึง 75 มก. โดยเว้นช่วงเวลาไม่ต่ำกว่า 7 วัน 
  • ขนาดยาสูงสุด 225 มก./วัน  

ขนาดยาเอฟเฟกเซอร์ (เวนลาฟาซีน) สำหรับเด็ก 

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้น จึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนการใช้ยา สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ดเวนลาฟาซีน ไฮโดรคลอไรด์ (venlafaxine hydrochloride) ขนาด 25 มก.  

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉิน หรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา 

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Review Date: มีนาคม 11, 2019 | Last Modified: มีนาคม 11, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย