แนฟาโซลีน (Naphazoline)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรอาชานนท์ สมศักดิ์

ชื่อสามัญ: แนฟาโซลีน (Naphazoline) Brand Name(s): แนฟาโซลีน (Naphazoline).

ข้อบ่งใช้

ยาแนฟาโซลีนใช้สำหรับ

ยาแนฟาโซลีน (Naphazoline) เป็นยาหดหลอดเลือด (decongestant) ใช้เพื่อบรรเทารอยปื้นแดง บวม และคัน/มีน้ำตาไหล เนื่องจากหวัด หรือระคายเคืองในดวงตา (จากควันดำ ว่ายน้ำ หรือใส่คอนแทคเลนส์) รู้จักกันในชื่อ ซิมพาโทมิเมติค (sympathomimetic) หรือแอลฟา รีเซพเตอร์ อะโกนิสต์ (alpha receptor agonist) ทำหน้าที่โดยลดสารคัดหลั่งที่ดวงตา

ยาหยอดตาแนฟาโซลีนบางยี่ห้อ ยังมีส่วนประกอบอื่นๆ และสารหล่อลื่น (Lubricants) เช่น กลีเซอรีน (glycerin) ไฮโพรเมโลส (hypromellose) หรือโพลีเอทิลีน ไกลคอล 300 (polyethylene glycol 300) ช่วยปกป้องดวงตาจากการระคายเคืองที่มากขึ้น ยาซิงค์ซัลเฟต (Zinc sulfate) เป็นยาสมานแผลช่วยลดรอยแดง และอาการระคายเคือง

วิธีการใช้ยาแนฟาโซลีน

ล้างมือก่อนใช้ยาหยอดตา และเพื่อไม่ให้เกิดการปนเปื้อน อย่าสัมผัสส่วนปลาย หรือให้ปลายของหลอดสัมผัสกับดวงตาหรือพื้นผิวอื่นๆ

ถอดคอนแทคเลนส์ก่อนใช้น้ำยาหยอดตา รออย่างน้อย 10 นาทีหลังจากใช้ยา ถึงค่อยใส่คอนแทคเลนส์

ก่อนใช้งานโปรดตรวจสอบผลิตภัณฑ์นี้ด้วยสายตา ห้ามใช้ยานี้ถ้าของเหลวมีการเปลี่ยนสีหรือขุ่น ใช้กับตาบริเวณที่มีอาการตามที่กำหนดไว้

เอียงศีรษะไปด้านหลัง เหลือบตาขึ้นไป และดึงเปลือกตาล่างขึ้นเพื่อให้เป็นกระพุ้ง ถือขวดน้ำยาหยอดตาไว้ให้ตรงกับดวงตา และหยดน้ำยาลงไป 1 หยด เหลือบตาลงและค่อยๆ หลับตาลงประมาณ 1 ถึง 2 นาที วางนิ้วหนึ่งนิ้วไว้ที่มุมของดวงตาใกล้กับจมูก และกดเบาๆ เพื่อช่วยป้องกันไม่ให้ยาไหลออกไปจากดวงตา พยายามอย่ากระพริบตาหรือขยี้ตา ทำขั้นตอนเหล่าซ้ำนี้ หากขนาดยาของคุณต้องใช้มากกว่า 1 หยด และสำหรับตาข้างอื่น หากได้รับคำสั่งเช่นนั้น

อย่าล้างขวดน้ำยาหยอดตา ปิดฝาขวดให้แน่นหลังการใช้งานในแต่ละครั้ง

หากคุณกำลังใช้ยารักษาโรคตาชนิดอื่น (เช่น ยาหยอดตาหรือขี้ผึ้ง) ควรรออย่างน้อย 5 นาทีก่อนที่จะใช้ยาอื่น ใช้ยาหยอดตาก่อนทาขี้ผึ้ง เพื่อให้น้ำยาเข้าไปในดวงตาได้

การใช้ยาชนิดนี้มากเกินไปอาจส่งผลให้ดวงตาแดงมากขึ้น หรือก็คือภาวะเลือดคั่งย้อนกลับ (rebound hyperemia) แจ้งให้แพทย์ทราบ หากมีอาการนี้ หรือหากอาการของคุณไม่ยอมหายไป หรือมีอาการแย่ลงหลังจาก 48 ชั่วโมง

การเก็บรักษายาแนฟาโซลีน

เก็บรักษายาแนฟาโซลีนไว้ที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยาแนฟาโซลีนในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาแนฟาโซลีนบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยา หรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาแนฟาโซลีนลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นเสียแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติม เกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาแนฟาโซลีน

โปรดแจ้งประวัติการรักษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาตัวนี้ โดยเฉพาะหากคุณเป็นมีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ (ความดันโลหิตสูง) โรคต้อหิน (glaucoma) เบาหวาน ดวงตาติดเชื้อหรือบาดเจ็บ ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไป (hyperthyroidism)

หลังจากใช้ยานี้ วิสัยทัศน์ของคุณอาจไม่ชัดเจนชั่วคราว ยานี้อาจจะทำให้เกิดอาการมึนงงหรือง่วงซึม แอลกอฮอล์หรือกัญชาจะยิ่งทำให้คุณเกิดอาการมึนงงหรือง่วงซึมได้มากขึ้น อย่าขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำอะไรที่จำเป็นต้องมีความตื่นตัว หรือการมองเห็นที่ชัดเจน จนกว่าคุณจะสามารถทำได้อย่างปลอดภัย จำกัดปริมาณเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ปรึกษากับแพทย์ หากคุณใช้กัญชาเพื่อการรักษาโรค

แนะนำให้ระมัดระวังในการใช้ยานี้กับเด็ก เนื่องจากเด็กอาจรู้สึกไวต่อผลของยา โดยเฉพาะอาการง่วงซึมอย่างรุนแรง และอุณหภูมิของร่างกายลดลงอย่างรุนแรง

ในช่วงการตั้งครรภ์ ควรใช้ยานี้เมื่อจำเป็นเท่านั้น และควรปรึกษาเกี่ยวกับความเสี่ยงและผลดีกับแพทย์ก่อน

ยานี้อาจส่งผลต่อการให้นมบุตรได้ โปรดปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้ง

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเพียงพอ เกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยแนฟาโซลีนในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาความเสี่ยงของการใช้ยา ยาแนฟาโซลีนจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ ประเภท C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์ โดย FDA มีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ยาต้องห้าม
  • N= ไม่มีข้อมูลเพียงพอ

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาแนฟาโซลีน

อาจเกิดอาการเจ็บปวด มีรอยปื้นแดง ขนาดของรูม่านตากว้างขึ้น หรือมองเห็นไม่ชัด หากอาการเหล่านี้ไม่ยอมหายไปหรือมีอาการแย่ลงควรแจ้งแพทย์ในทันที

หากแพทย์สั่งให้คุณใช้ยาตัวนี้ โปรดจำไว้ว่าการที่แพทย์ให้คุณใช้ยาตัวนี้เนื่องจากพิจารณาแล้วว่า ยามีประโยชน์มากกว่าความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น และคนที่ใช้ยานี้ส่วนใหญ่ไม่พบผลข้างเคียงที่ร้ายแรงใดๆ

แจ้งให้แพทย์ทราบทันที หากคุณมีผลข้างเคียงที่ไม่ค่อยจะเกิดแต่ร้ายแรง ได้แก่ มึนงง คลื่นไส้ เหงื่อออก ง่วงซึม อ่อนแอ กังวลใจ รอยปื้นแดง อาการคัน หรืออาการบวมรอบดวงตามีอาการหนักขึ้น

แจ้งให้แพทย์ทราบทันที หากคุณมีผลข้างเคียงที่หายากแต่ร้ายแรง ได้แก่ ปวดตา ปัญหาการมองเห็นอื่นๆ ปวดหัว อุณหภูมิร่างกายลดลง หัวใจเต้นไม่ปกติ

การแพ้ยาที่รุนแรงนี้ค่อนข้างเกิดขึ้นได้ยาก แต่จำเป็นต้องได้รับการรักษาที่ทันท่วงที อาการของการแพ้รุนแรงอาจมี ผดผื่น คันหรือบวม (โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า ลิ้น และลำคอ) เวียนหัวขั้นรุนแรง หายใจติดขัด

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษากับแพทย์

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาที่อาจเกิดอันตรกิริยากับยานี้มีดังนี้ ไซโคลเบนซาพรีน (Cyclobenzaprine) กัวเนธิดีน (guanethidine) ยาในกลุ่มเอมเอโอไอ (MAO inhibitors) อย่างเช่นลีเนโซลิด (linezolid) เมทิลีน บลู (methylene blue) โมโคลเบอไมด์ (moclobemide) ฟีเนลซีน (phenelzine) โพรคาบิซีน (procarbazine) ราซาจิลีน (rasagiline) ซาฟินาไมด์ (safinamide) เซเลกิลีน (selegiline) ไอโซคาร์บอกซาซิด (isocarboxazid) ทรานิลซัยโปรมีน (tranylcypromine) มาโพรทิลีน (maprotiline) ยาต้านซึมเศร้ากลุ่มไตรไซคลิก (tricyclic antidepressants) อย่างเช่นอะมิทริปไทลีน (amitriptyline)

ยาแนฟาโซลีนอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการทำงานของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงที่รุนแรง เพื่อหลีกเลี่ยงปฏิกิริยาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรแจ้งยาที่คุณใช้ทั้งหมด (รวมไปถึงยาตามใยสั่งยา ยาที่หาซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) ให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบ เพื่อความปลอดภัย อย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาโดยที่ไม่ได้รับการอนุมัติจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาแนฟาโซลีนอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาแนฟาโซลีนอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์และเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติมก่อนการใช้ยานี้

ขนาดยาแนฟาโซลีนสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาจะแตกต่างกันตามแต่ละคน ควรทำตามคำสั่งของแพทย์หรือคำแนะนำบนฉลาก ข้อมูลต่อไปนี้ เป็นแค่ขนาดยาโดยเฉลี่ย หากขนาดยาของคุณแตกต่างออกไป ก็อย่าเปลี่ยนแปลง เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับคำแนะนำจากแพทย์

ขนาดยาที่คุณใช้ขึ้นอยู่กับความแรงของยา จำนวนครั้งที่คุณต้องใช้ยาในแต่ละวัน ระยะเวลาระหว่างการใช้ยาในแต่ละครั้ง และระยะเวลาในการใช้ยานั้นขึ้นอยู่กับอาการของคุณ

ยาในรูปแบบของยาน้ำหยอดตา

  • สำหรับโรคตาแดง
    • ผู้ใหญ่ ใช้ 1 หยด ห้ามบ่อยเกินกว่าทุก 4 ชั่วโมง

ขนาดยาแนฟาโซลีนสำหรับเด็ก

ยังไม่มีขนาดยาที่ปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยเด็ก การใช้ยากับเด็กจึงอาจยังไม่ปลอดภัย ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อทำความเข้าใจกับตัวยาก่อนการใช้งาน

รูปแบบของยา

จุดเด่นและรูปแบบการใช้งานมีดังนี้

  • ยาหยอดตา

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: สิงหาคม 8, 2018 | Last Modified: สิงหาคม 8, 2018