โดนีพีซิล (Donepezil)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: โดนีพีซิล (Donepezil) Brand Name(s): โดนีพีซิล (Donepezil).

ข้อบ่งใช้

ยาโดนีพีซิลใช้สำหรับ

ยาโดนีพีซิล (Donepezil) คือตัวยับยั้งเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรส (cholinesterase inhibitor) ทำงานโดยการเพิ่มปริมาณของสารแอซิติลโคลีน (acetylcholine) ในสมอง ซึ่งช่วยบรรเทาอาการสมองเสื่อม (Dementia) ในผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer disease) นอกจากนี้ยังใช้เพื่อรักษาภาวะสมองเสื่อม เช่น ความผิดปกติเกี่ยวกับความจำ การตัดสินใจ ความคิดเชิงนามธรรม (abstract thinking) และความเปลี่ยนแปลงทางด้านลักษณะนิสัยของผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์

วิธีการใช้ยาโดนีพีซิล

ใช้ยาโดนีพีซิลตามที่แพทย์สั่ง ควรอ่านฉลากยาเพื่อให้ทราบแนวทางการใช้ยาที่ถูกต้อง

  • ควรรับประทานยาอย่างต่อเนื่องตามที่แพทย์หรือผู้ดูแลสุขภาพสั่ง แม้ว่าจะรู้สึกเป็นปกติดี
  • ไม่ควรข้ามมื้อยา เพื่อให้ได้รับประโยชน์สูงสุดจากยา
  • รับประทานยานี้ (ยาเม็ดโดนีพีซิล 23 มก.) ก่อนนอน
  • รับประทายาพร้อมกับอาหารหรือแยกต่างหาก
  • ควรดื่มน้ำที่ไม่ใช่คาเฟอีนให้มากเว้นแต่ว่าแพทย์จะสั่งให้ให้ดื่มน้อย
  • กลืนยาเต็มเม็ด อย่าเคี้ยว หัก หรือบดยา

การเก็บรักษายาโดนีพีซิล

ยาโดนีพีซิลควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาโดนีพีซิลบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยาหรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัยโปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาโดนีพีซิลลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นเสียแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้องเมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาโดนีพีซิล

ก่อนใช้ยาโดนีพีซิล ควรแจ้งให้แพทย์ทราบดังต่อไปนี้

  • คุณกำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณมีความตั้งใจหรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่นสมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่ออกฤทธิ์ของยาโดนีพีซิลหรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ
  • หากคุณมีสภาวะของหัวใจบางอย่าง เช่น หัวใจเต้นผิดปกติ
  • หากคุณมีปัญหากับการหายใจ เช่น เป็นโรคหอบหืด หรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (chronic obstructive pulmonary disease)
  • หากคุณมีปัญหากับการทำงานของตับ
  • หากคุณเคยมีอาการดังต่อไปนี้ ได้แก่ มีแผลที่กระเพาะอาหาร อาการชัก หรือมีปัญหาเกี่ยวกับการปัสสาวะ
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่นสมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณเคยมีอาการแพ้ยา

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อชั่งน้ำหนักระหว่างประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้ ยาโดนีพีซิลจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาโดนีพีซิล

ยาทุกชนิดนั้นอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง แต่คนส่วนใหญ่นั้นอาจจะไม่มีผลข้างเคียง หรือมีแค่ผลข้างเคียงเล็กน้อยเท่านั้น ติดต่อแพทย์ในทันที หากผลข้างเคียงเหล่านี้รบกวนคุณ หรือไม่ยอมหายไป ได้แก่

  • มึนงง
  • ท้องร่วง
  • ท้องไส้ปั่นป่วนหรืออาเจียน
  • นอนไม่หลับ
  • รู้สึกเหนื่อยล้าหรืออ่อนแรง
  • เป็นตะคริว
  • ไม่รู้สึกหิว
  • น้ำหนักลด
  • ปวดศีรษะ

แจ้งให้แพทย์ทราบหรือรับการรักษาในทันทีหากคุณมีสัญญาณ หรืออาการที่อาจเกี่ยวข้องกับผลข้างเคียงที่รุนแรงดังนี้ ได้แก่

  • มีสัญญาณของอาการแพ้ เช่น ผดผื่น ลมพิษ รอยแดง บวม แผลพุพอง หรือผิวหนังลอ โดยอาจจะมีหรือไม่มีไข้ หายใจมีเสียงหวีด แน่นหน้าอกหรือลำคอ หายใจหรือพูดลำบาก เสียงแหบผิดปกติ หรือมีอาการบวมที่ปาก ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ
  • มึนศีรษะหนักมาก หรือหมดสติ
  • หัวใจเต้นช้า
  • หัวใจเต้นผิดปกติ
  • ปัสสาวะลำบาก
  • มีอาการชัก
  • ปวดท้องมาก
  • แสบร้อนกลางอก
  • อาเจียนเป็นเลือด หรืออาเจียนคล้ายกากกาแฟ
  • อุจจาระสีดำ คล้ายยางมะตอย หรือเป็นเลือด
  • ท้องไส้ปั่นป่วนมากหรืออาเจียน
  • หายใจติดขัดที่เกิดขึ้นใหม่หรือแย่ลง
  • ปัสสาวะสีเข้ม
  • ปวดกล้ามเนื้อหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง
  • อาจเกิดปัญหาสุขภาพที่รุนแรงจนอาจถึงแก่ชีวิต เรียกว่ากลุ่มอาการนิวโรเล็ปติกร้ายแรง (neuroleptic malignant syndrome) ติดต่อแพทย์ในทันที หากคุณเป็นไข้ เป็นตะคริว หรือกล้ามเนื้อแข็งเกร็ง มึนงง ปวดหัวมาก สับสน ความคิดเปลี่ยนแปลง หัวใจเต้นเร็ว หัวใจเต้นผิดปกติ หรือมีเหงื่อออกมาก

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาโดนีพีซิลอาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่าคุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาโดนีพีซิลอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาโดนีพีซิลอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์และเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาโดนีพีซิลสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่สำหรับรักษาโรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s Disease)

  • ขนาดยาเริ่มต้น: 5 มก. รับประทานวันละครั้ง ก่อนนอน
  • โรคอัลไซเมอร์ระดับเบาถึงปานกลาง: ขนาดยาปกติ: 10 มก. รับประทานวันละครั้ง หลังจากที่ผู้ป่วยใช้ขนาดยาเริ่มต้น 5 มก. รับประทานวันละครั้ง เป็นเวลา 4 ถึง 6 สัปดาห์
  • โรคอัลไซเมอร์ระดับปานกลางถึงรุนแรง: ขนาดยาปกติ: 23 มก.รับประทานวันละครั้ง หลังจากที่ผู้ป่วยใช้ยาในขนาด 10 มก. รับประทานวันละครั้ง เป็นเวลาอย่างน้อย 3 เดือน

ขนาดยาโดนีพีซิลสำหรับเด็ก

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้น จึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนการใช้ยา สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาเม็ด 5 มก. 10 มก. 23 มก.
  • ยาเม็ดแบบแตกตัวในช่องปากสำหรับรับประทาน 5 มก. 10 มก.

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Review Date: สิงหาคม 30, 2018 | Last Modified: สิงหาคม 30, 2018

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย