ไพแรนทอล (Pyrantel)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: ไพแรนทอล (Pyrantel) Brand Name(s): ไพแรนทอล (Pyrantel), ยาไพแรนทอล (Pyrantel), ยาไพแรนทอล (Pyrantel), ไพแรนทอล (Pyrantel) และ ไพแรนทอล (Pyrantel).

การใช้

ยา ไพแรนทอล ใช้สำหรับ

ยา ไพแรนทอล (Pyrantel) ใช้รักษาอาการติดเชื้อพยาธิทางลำไส้ เช่น พยาธิเข็มหมุด (pinworm) พยาธิตัวกลม (roundworm) และพยาธิปากขอ (hookworm) ยาไพแรนทอล จัดอยู่ในตระกูลยาที่เรียกว่า ยาถ่ายพยาธิ (anthelmintics) ยาตัวนี้จะทำให้พยาธิขยับตัวไม่ได้หรือเป็นอัมพาต เพื่อให้ร่างกายขับพยาธิผ่านทางอุจจาระ

ยาตัวนี้อาจใช้ในการรักษาอาการติดเชื้อจากพยาธิเข็มหมุด สำหรับ การติดเชื้อพยาธิประเภทอื่น อย่างเช่น พยาธิตัวกลม พยาธิปากขอควรใช้ยาตัวนี้ตามที่หมอสั่งเท่านั้น อย่าใช้ยาตัวนี้ในเด็กวัยต่ำกว่า 2 ปี นอกเสียจากว่าหมอสั่ง

วิธีการใช้ยา ไพแรนทอล

หากคุณรับประทานยาที่ซื้อตามร้านขายยา ควรอ่านคำแนะนำบนฉลากยาก่อนรับประทานยาตัวนี้ ให้แน่ใจว่า คุณรู้วิธีจำแนกพยาธิเข็มหมุด และวิธีป้องกันการติดเชื้อเกิดขึ้นอีกครั้ง หากมีข้อสงสัยใดๆ ปรึกษากับหมอหรือเภสัชกรของคุณ

ก่อนรับประทานยาควรเขย่าขวดก่อน ยานี้สามารถรับประทานได้ตัวนี้ได้อย่างเดียว หรือรับประทานพร้อมอาหาร อาจรับประทานพร้อมกับนม หรือน้ำผลไม้ หรือตามที่หมอสั่ง ขนาดของยาจะขึ้นอยู่กับส่วนสูง ประเภทของอาการติดเชื้อ และการตอบสนองต่อการรักษาของคุณ ห้ามรับประทานยามากกว่า 1 กรัมในครั้งเดียว หากคุณใช้รักษาอาการติดเชื้อพยาธิเข็มหมุดด้วยตัวเอง ควรรับประทานยาตัวนี้แค่ครั้งเดียว อย่ารับประทานยาซ้ำๆ โดยไม่ปรึกษากับคุณหมอก่อน คุณหมออาจสั่งให้คุณรับประทานยาแค่ครั้งเดียว หรือหลายวัน หรืออาจสั่งให้คุณรับประทานยาซ้ำใน 2 สัปดาห์ ซึ่งทั้งหมดนี้จะขึ้นอยู่กับประเภทของอาการติดเชื้อที่อาจแตกต่างกันออกไปในแต่ละคน

หากคุณยังพบพยาธิในอุจจาระของคุณอย่างต่อเนื่อง อาการยังคงอยู่หรือทรุดลง หรือหากคุณคิดว่าคุณอาจมีอาการติดเชื้อพยาธิประเภทอื่นๆ หรือปัญหาทางการแพทย์ขั้นรุนแรง ควรเข้ารับการดูแลทางการแพทย์ทันที

การเก็บรักษายา ไพแรนทอล

การเก็บยาไพแรนทอลไว้ในอุณหภูมิห้อง ห่างไกลจากแสงแดดและความชื้น เพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพของตัวยา คุณไม่ควรเก็บยาไพแรนทอลในห้องน้ำหรือตู้เย็น อาจมียาไพแรนทอลบางยี่ห้อที่ต้องการการเก็บรักษาที่แตกต่างกัน จึงเป็นสิ่งสำคัญเสมอในการตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ของยาสำหรับคำแนะนำในการเก็บรักษาหรือสอบถามเภสัชกร เพื่อความปลอดภัย คุณควรเก็บยาให้ห่างจากเด็กและสัตว์เลี้ยง

คุณไม่ควรทิ้งยาไพแรนทอลลงในชักโครก หรือทิ้งลงท่อระบายน้ำ เว้นแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำเช่นนั้น เป็นเรื่องสำคัญในการทิ้งยาให้เหมาะสม เมื่อยาหมดอายุ หรือไม่จำเป็นต้องใช้แล้ว ปรึกษากับเภสัชกรของคุณสำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม เกี่ยวกับการทิ้งยาของคุณอย่างไรให้ปลอดภัย

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยา แรนทอล

ก่อนใช้ยา ไพแรนทอล ควรแจ้งให้หมอหรือเภสัชกรทราบ หากคุณมีอาการแพ้ยาตัวนี้ หรือหากคุณมีอาการแพ้อื่นๆ ยาตัวนี้อาจมีส่วนผสมที่ไม่ออกฤทธิ์ ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการแพ้หรือปัญหาอื่นๆ พูดคุยกับเภสัชกรของคุณสำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม

ก่อนใช้ยาตัวนี้ควรแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงประวัติทางการแพทย์ของคุณ โดยเฉพาะโรคตับ โรคขาดสารอาหารรุนแรง (malnutrition) โลหิตจาง

ในบางกรณียาตัวนี้อาจทำให้คุณเวียนหัวหรือง่วงซึม การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้กัญชาสามารถทำให้คุณเวียนหัว หรือง่วงซึมได้มากขึ้น หลีกเลี่ยงการขับรถ การใช้เครื่องจักร หรืออย่าทำอะไรที่จำเป็นต้องมีการตื่นตัวเพราะจะทำให้เกิดอันตรายได้ง่าย หลีกเลี่ยงกิจกรรมเหล่านี้จนกว่าคุณจะทำสิ่งเหล่านี้ได้อย่างปลอดภัย และควรจำกัดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พูดคุยกับหมอเพิ่มเติมหากคุณมีการใช้กัญชา

ยาตัวนี้ควรใช้เมื่อจำเป็นเท่านั้น หากอยู่ในช่วงตั้งครรภ์ ปรึกษาถึงความเสี่ยงและประโยชน์กับหมอของคุณ หากคุณตั้งครรภ์ อย่าใช้ยาตัวนี้ในการรักษาโดยไม่ปรึกษาหมอที่สำคัญยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่ายาตัวนี้จะเข้าสู่น้ำนมหรือไม่ ปรึกษากับหมอของคุณก่อนให้นมบุตร

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยเพียงพอในผู้หญิงที่จะระบุความเสี่ยงในการใช้ยาไพแรนทอล ในขณะตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษากับหมอของคุณทุกครั้งเพื่อชั่งน้ำหนัก ถึงประโยชน์และความเสี่ยงที่เกิดขึ้นได้ ก่อนใช้ ยาไพแรนทอล ยานี้มีดัชนีความปลอดภัยของการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ระดับ N (pregnancy risk category N) อ้างอิงจากองค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (FDA)

ระดับความเสี่ยงของยาที่ห้ามใช้ในสตรีมีครรภ์ อ้างอิงจากองค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา ได้แก่

  • A = ไม่มีความเสี่ยง
  • B = ไม่พบความเสี่ยงในบางงานวิจัย
  • C = อาจมีความเสี่ยง
  • D = มีความเสี่ยงชัดเจน
  • X = ห้ามใช้
  • N = ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของยาไพแรนทอล

อาจเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง อาการปวดเกร็งที่กระเพาะหรือช่องท้อง ปวดหัว ง่วงซึม ปัญหาในการนอนหลับ หรือเบื่ออาหาร อาจเกิดขึ้นได้ หากมีผลข้างเคียงใดๆ ต่อเนื่องยาวนานหรือทรุดลง ควรแจ้งให้หมอหรือเภสัชกรทราบโดยทันที

การที่คุณหมอของคุณจ่ายยาตัวนี้ให้คุณ เพราะหมอพิจารณาแล้วว่าคุณจะได้รับประโยชน์ มากกว่าความเสี่ยงของการเกิดผลข้างเคียง หลายคนที่ใช้ยาตัวนี้ไม่มีผลข้างเคียงรุนแรงใดๆ

ปฏิกิริยาแพ้ต่อยาชนิดนี้เป็นเรื่องที่พบได้ยาก อย่างไรก็ตาม ควรเข้ารับการดูแลทางการแพทย์ทันที หากมีอาการแพ้ขั้นรุนแรง ได้แก่ ผื่น อาการคันหรือบวม โดยเฉพาะ หน้า ลิ้น คอ เวียนหัวอย่างรุนแรง ปัญหาการหายใจ

ไม่ใช่ทุกคนจะพบผลข้างเคียงเหล่านี้ อาจมีผลข้างเคียงบางอาการที่ไม่มีอยู่ด้านบน หากคุณมีความกังวลใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับหมอหรือเภสัชกรของคุณ

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยาต่อยาอื่น

ยาไพแรนทอล อาจทำปฏิกิริยากับยาตัวอื่นที่คุณรับประทานอยู่ ซึ่งสามารถเปลี่ยนประสิทธิภาพการทำงานของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงที่รุนแรงได้ เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดปฏิกิริยาของยา คุณควรจดรายชื่อยาทั้งหมดที่คุณใช้อยู่ ทั้งยาที่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์ ยาที่ไม่ใช้ใบสั่งแพทย์และผลิตภัณฑ์จากสมุนไพร เพื่อให้หมอและเภสัชกรของคุณดู เพื่อความปลอดภัยของคุณอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนปริมาณยาใดๆ โดยไม่ได้รับการอนุญาตจากหมอ

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาไพแรนทอลอาจทำปฎิกิริยากับอาหารและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยจะปรับเปลี่ยนประสิทธิภาพการทำงานของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดผลข้างเคียงรุนแรงอื่นๆ โปรดปรึกษากับคุณหมอหรือเภสัชกรของคุณ ถึงปฎิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่อาจเกิดขึ้นได้ ก่อนใช้ยาตัวนี้

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาไพแรนทอลอาจทำปฎิกิริยากับอาการโรคของคุณ ปฏิกิริยานี้อาจทำให้อาการโรคของคุณทรุดลง หรือเปลี่ยนประสิทธิภาพการทำงานของยา จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะบอกให้หมอและเภสัชกร รับรู้ถึงอาการโรคที่คุณกำลังเป็น

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ใดๆ ควรปรึกษาหมอของคุณทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพื่อเติม ก่อนใช้ยาไพแรนทอล

ขนาดยาไพแรนทอลสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ที่เป็นโรคพยาธิเข็มหมุด

รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) ใช้ยาซ้ำใน 2 สัปดาห์

ขนาดยาทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อพยาธิเข็มหมุด (Enterobius vermicularis)

รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) ใช้ยาซ้ำใน 2 สัปดาห์

ขนาดยาทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ที่ป่วยติดเชื้อพยาธิปากขอ (Necator หรือ Ancylostoma)

รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง เป็นเวลา 3 วัน

ขนาดยาทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อพยาธิไส้เดือน

รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง

ขนาดยาทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อพยาธิปากขอตัวอ่อน (Trichostrongylosis)

รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง

ขนาดยาทั่วไปสำหรับผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อพยาธิหัวหนาม

รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง ใช้ยาซ้ำ 2 ครั้ง ในระยะเวลา 2 สัปดาห์

การปรับขนาดยาเข้ากับตับ

ยาไพแรนทอลเป็นยาต้องห้ามในผู้ป่วยที่เป็นโรคตับ

การปรับขนาดยา

ยาไพแรนทอลอาจถูกนำมาใช้ตรวจดูว่าพยาธิจะไม่ทำให้การอุดตันแย่ลงเท่านั้น ในการรักษาอาการติดเชื้อพยาธิตัวกลม

คำเตือน

  • ยาไพแรนทอลเป็นยาต้องห้ามในผู้ป่วยที่เป็นโรคตับ
  • เมื่อสมาชิกในบ้านคนใด ที่ติดเชื้อพยาธิเข็มหมุด สมาชิกในบ้านที่เหลือ ควรเข้ารับการรักษา ยกเว้นว่าหมอจะแนะนำแตกต่างจากนี้ การติดเชื้อพยาธิเข็มหมุด เป็นอาการที่ติดต่อสู่สมาชิกครอบครัวคนอื่นๆได้ง่าย
  • ควรใช้ ยาไพแรนทอล อย่างระมัดระวังในผู้ป่วยที่ขาดสารอาหาร หรือเป็นโรคโลหิตจางขั้นรุนแรง การรักษาแบบประคับประคอง เป็นวิธีแนะนำสำหรับผู้ป่วยโลหิตจาง ภาวะขาดน้ำ หรือขาดสารอาหาร ก่อนให้ยา
  • ยาตัวอื่นถูกพบว่าเป็นตัวต่อต้านประสิทธิภาพในกำจัดพยาธิของยาไพแรนทอล ผู้ป่วยควรปรึกษากับหมอก่อนที่จะเริ่มการรักษาด้วยยาใดๆ ก็ตาม ในขณะที่รับประทานยาไพแรนทอล

ความเห็นอื่นๆ

ยาตัวนี้ควรรับประทานในรอบเดียว อาจรับประทานแค่ยาอย่างเดียว หรือรับประทานร่วมกับนมหรือน้ำผลไม้

ยาไพแรนเทล พาโมเอต (Pyrantel pamoate) 2.9 กรัม เทียบเท่ากับยาไพเรนทอลทั่วไปขนาด 1 กรัม

ขนาดยาไพแรนทอลสำหรับเด็ก

ขนาดยาทั่วไปสำหรับเด็กที่ติดเชื้อพยาธิเข็มหมุด

วัยเท่ากับหรือมากกว่า 2  อย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) ใช้ยาซ้ำใน 2 สัปดาห์

ขนาดยาทั่วไปสำหรับเด็กที่มีอาการติดเชื้อพยาธิเข็มหมุด (Enterobius vermicularis)

วัยเท่ากับหรือมากกว่า 2 ปี อย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) ใช้ยาซ้ำใน 2 สัปดาห์

ขนาดยาทั่วไปสำหรับเด็กที่มีอาการติดเชื้อพยาธิปากขอ (Necator หรือ Ancylostoma)

วัยเท่ากับหรือมากกว่า 2 ปี รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง เป็นเวลา 3 วัน

ขนาดยาทั่วไปสำหรับเด็กที่ป่วยติดเชื้อพยาธิไส้เดือน

วัยเท่ากับหรือมากกว่า 2 ปี รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง

ขนาดยาทั่วไปสำหรับเด็กที่ป่วยติดเชื้อพยาธิปากขอตัวอ่อน (Trichostrongylosis)

วัยเท่ากับหรือมากกว่า 2 ปี รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง

ขนาดยาทั่วไปสำหรับเด็กที่ป่วยพยาธิหัวหนาม

วัยเท่ากับหรือมากกว่า 2 ปี รับประทานอย่างน้อย 11 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มากสุด 1 กรัม) วันละครั้ง ใช้ยาซ้ำ 2 ครั้ง ในระยะเวลา 2 สัปดาห์

รูปแบบยาไพแรนทอล

ยาไพแรนทอลมีให้เลือกใช้ในรูปแบบและฤทธิ์ยาดังต่อไปนี้

  • ยาน้ำ
  • ยาเม็ด
  • ผง

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

ในกรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด แจ้งศูนย์การแพทย์ฉุกเฉินท้องถิ่น หรือไปยังห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุด

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาไพแรนทอล กลับมาใช้ให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ อย่างไรก็ตาม หากใกล้ถึงเวลาที่คุณจะต้องใช้ยาครั้งต่อไป ข้ามขนาดยาครั้งที่แล้ว และใช้ขนาดยาตามกำหนดเดิม อย่าเพิ่มขนาดยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม:

Review Date: กรกฎาคม 30, 2019 | Last Modified: กรกฎาคม 30, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย