ไอดารูบีซิน (Idarubicin)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: ไอดารูบีซิน (Idarubicin) Brand Name(s): ไอดารูบีซิน (Idarubicin).

ข้อบ่งใช้

ยาไอดารูบีซินใช้สำหรับ

ยาไอดารูบีซิน (Idarubicin) ใช้เพื่อรักษาโรคมะเร็งบางชนิด อย่างโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว ยานี้อยู่ในกลุ่มของยาแอนทราไซคลีน (anthracyclines) และทำงานโดยการชะลอ หรือหยุดยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง

วิธีการใช้ยาไอดารูบีซิน

ผู้เชี่ยวชาญการดูแลสุขภาพจะเป็นผู้ฉีดยานี้เข้าหลอดเลือดดำ ตามที่แพทย์กำหนด ขนาดยาขึ้นอยู่กับสภาวะทางการแพทย์ ขนาดตัว และการตอบสนองต่อการรักษา

หากยานี้สัมผัสกับผิวหนังของคุณ ควรรีบล้างออกด้วยสบู่และน้ำสะอาด หากยาเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาด เป็นเวลาราว 15 นาทีแล้วรับการรักษาในทันที

ดื่มน้ำให้มากๆ ขณะที่กำลังใช้ยานี้ นอกเสียจากแพทย์จะสั่งให้ทำอย่างอื่น การทำแบบนี้จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงบางอย่างได้ (เช่น ปริมาณของกรดยูริกเพิ่มขึ้น)

การเก็บรักษายาไอดารูบีซิน

เก็บไว้ในตู้เย็นที่อุณหภูมิ 2° ถึง 8° เซลเซียส (36° ถึง 46° ฟาเรนไฮต์) และเก็บให้พ้นจากแสง เก็บยาไว้ในกล่องจนกว่าจะพร้อมใช้งาน

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาไอดารูบีซิน

ก่อนใช้ยาไอดารูบีซิน แจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบ หากคุณแพ้ต่อยานี้ หรือแพ้ต่อยาในกลุ่มแอนทราไซคลีนอื่นๆ เช่น ดอกโซรูบีซิน (doxorubicin) หรือหากคุณเป็นโรคภูมิแพ้อื่นๆ ยานี้อาจมีส่วนประกอบไม่ออกฤทธิ์ ที่ทำให้เกิดอาการแพ้หรือปัญหาอื่น โปรดปรึกษาเภสัชกรสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบเกี่ยวกับประวัติทางการแพทย์ของคุณ โดยเฉพาะความผิดปกติของเลือดหรือเลือดออกผิดปกติ เช่น ภาวะโลหิตจาง หรือจำนวนเม็ดเลือดขาวต่ำ โรคเกาต์ โรคหัวใจ เช่น โรคหัวใจวาย หรือภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ โรคไต โรคตับ การฉายรังสีบำบัด (โดยเฉพาะที่บริเวณหน้าอก)

อย่าสร้างภูมิคุ้มกันหรือรับวัคซีน โดยไม่ปรึกษากับแพทย์ หลีกเลี่ยงการติดต่อกับผู้ที่เพิ่งรับวัคซีนโปลิโอแบบรับประทาน หรือวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก ล้างมือให้สะอาดเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ

เพื่อลดโอกาสในการเกิดรอยบาด รอยช้ำ หรือการบาดเจ็บ ควรใช้ของมีคมด้วยความระมัดระวัง เช่น มีดโกนและกรรไกรตัดเล็บ และหลีกเลี่ยงกิจกรรม เช่น กีฬาที่มีการปะทะ

ก่อนการผ่าตัด แจ้งให้แพทย์หรือทันตแพทย์ทราบว่า คุณกำลังใช้ยานี้

ควรระมัดระวังการใช้ยานี้ในผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุอาจจะมีปฏิกิริยาไวต่อผลของยาได้มากกว่า โดยเฉพาะผลต่อหัวใจ

ไม่แนะนำการใช้ยานี้ขณะตั้งครรภ์ เนื่องจากอาจเป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์ หากคุณตั้งครรภ์หรือคาดว่าอาจจะตั้งครรภ์ โปรดแจ้งให้แพทย์ทราบในทันที สำหรับการหลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์ทั้งหญิงและชายที่ใช้ยานี้ควรใช้การคุมกำเนิดที่น่าเชื่อถือ (เช่น ยาเม็ดคุมกำเนิดหรือถุงยางอนามัย) ระหว่างการตั้งครรภ์ โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม และปรึกษาเกี่ยวกับวิธีการคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพ

ยังไม่ทราบแน่ชัดว่า ยานี้สามารถส่งผ่านเข้าสู่น้ำนมแม่ได้หรือไม่ เนื่องจากโอกาสในการเกิดความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์ จึงไม่แนะนำการให้นมบุตรขณะใช้ยานี้ โปรดปรึกษาแพทย์ก่อนให้นมบุตร

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาไอดารูบีซินจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด D ยาไอดารูบีซิน โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาไอดารูบีซิน

อาจเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน เป็นตะคริวที่ท้อง ท้องร่วง และปวดหัว ในบางกรณีแพทย์อาจจะสั่งยาเพื่อป้องกัน หรือบรรเทาอาการคลื่นไส้และอาเจียน การรับประทานอาหารเป็นมื้อเล็กๆ หลายมื้อ ไม่รับประทานอาหารก่อนการรักษา หรือจำกัดการทำกิจกรรมบางอย่างอาจจะช่วยบรรเทาอาการเหล่านี้ได้ หากอาการเหล่านี้ไม่หายไปหรือรุนแรงขึ้น โปรดแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรในทันที

อาการผมร่วงชั่วคราวนั้น เป็นผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไป ผมควรจะกลับมายาวตามปกติ เมื่อเสร็จสิ้นการรักษา

โปรดจำไว้ว่า การที่แพทย์ให้คุณใช้ยาตัวนี้ เนื่องจากคำนวณแล้วว่า ยามีประโยชน์มากกว่าเป็นโทษ และคนที่ใช้ยานี้ส่วนใหญ่ไม่พบผลข้างเคียงที่ร้ายแรงใดๆ

แจ้งให้แพทย์ทราบในทันที หากเกิดผลข้างเคียงที่รุนแรงดังต่อไปนี้ ได้แก่ ปวดท้องอย่างรุนแรง มีความเปลี่ยนแปลงทางจิตใจหรืออารมณ์ (เช่น สับสน) เหน็บชาที่แขนหรือขา ผดผื่น หรือแผลพุพองที่ฝ่ามือหรือฝ่าเท้า มีเลือดออกหรือรอยช้ำที่ผิดปกติ (เช่น มีจุดเล็กๆ สีแดงบนผิวหนัง อุจจาระสีดำหรือสีเลือด อาเจียนคล้ายกากกาแฟ)

อาจเกิดอาการปวดหรือแผลภายในปากและลำคอได้ ควรแปรงฟันอย่างเบามือและระมัดระวัง หลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ และบ้วนปากบ่อยๆ ด้วยน้ำเย็นผสมกับเบกกิ้งโซดาหรือเกลือ และควรรับประทานอาหารที่อ่อนนุ่มและชุ่มฉ่ำ

รับการรักษาในทันที หากเกิดผลข้างเคียงที่หายากแต่รุนแรงมากดังต่อไปนี้ คือ มีอาการชัก

การแพ้ยาที่รุนแรงต่อยานี้ ค่อนข้างเกิดขึ้นได้ยาก แต่จำเป็นต้องได้รับการรักษาที่ทันท่วงที อาการของการแพ้รุนแรงมีดังนี้ ผดผื่น คันหรือบวม (โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า ลิ้น และลำคอ) วิงเวียนขั้นรุนแรง หายใจติดขัด

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่ ยาต้านมะเร็งอื่นๆ โดยเฉพาะยาในกลุ่มแอนทราไซคลีน เช่นดอกโซรูบีซิน (doxorubicin)

ยาไอดารูบีซินอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่า คุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาใดๆ โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาไอดารูบีซินอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาไอดารูบีซินอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาไอดารูบีซินสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดไมอีลอยด์ (Acute Myeloid Leukemia)

  • 12 มก./ตารางเมตร ต่อวันเป็นเวลา 3 วัน โดยการฉีดเข้าหลอดเลือดดำอย่างช้าๆ (10 ถึง 15 นาที) ใช้ร่วมกับไซตาราบีน (cytarabine)
  • ขนาดยาสะสมตลอดชีวิตที่แนะนำ สำหรับสูตรการฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำคือ 150 มก./ตารางเมตร
  • สำหรับผู้ป่วยที่มีหลักฐานชัดเจนว่าเป็นโรคมะเร็งหลังจากให้ยานำในชุดแรก อาจเริ่มให้ยาชุดที่สองได้เลย

คำแนะนำ

  • ควรชะลอการให้ยาชุดที่สองสำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะเยื่อบุอักเสบระดับรุนแรง (mucositis) จนกว่าจะมีอาการดีขึ้น และแนะนำให้ลดขนาดยาลงมา 25%

การใช้งาน

  • สำหรับการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดไมอีลอยด์ โดยใช้ร่วมกับยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาว (antileukemic drug) อื่นๆ ที่ได้รับการยอมรับ รวมถึงการแบ่งประเภทแห่งฝรั่งเศส-อเมริกา-อังกฤษ (French-American-British classifications) ประเภท M1 ถึง M7

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดที่นอนลิมโฟซิติค (Acute Nonlymphocytic Leukemia)

  • 12 มก./ตารางเมตร ต่อวันเป็นเวลา 3 วัน โดยการฉีดเข้าหลอดเลือดดำอย่างช้าๆ (10 ถึง 15 นาที) ใช้ร่วมกับไซตาราบีน
  • ขนาดยาสะสมตลอดชีวิตที่แนะนำสำหรับสูตรการฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำคือ 150 มก./ตารางเมตร
  • สำหรับผู้ป่วยที่มีหลักฐานชัดเจนว่าเป็นโรคมะเร็งหลังจากให้ยานำในชุดแรก อาจเริ่มให้ยาชุดที่สองได้เลย

คำแนะนำ

  • ควรชะลอการให้ยาชุดที่สองสำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะเยื่อบุอักเสบระดับรุนแรง จนกว่าจะมีอาการดีขึ้น และแนะนำให้ลดขนาดยาลงมา 25%

การใช้งาน

  • สำหรับการรักษาโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดไมอีลอยด์ โดยใช้ร่วมกับยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาว อื่นๆ ที่ได้รับการยอมรับ รวมถึงการแบ่งประเภทแห่งฝรั่งเศส-อเมริกา-อังกฤษ ประเภท M1 ถึง M7

การปรับขนาดยาสำหรับไต

  • สำหรับผู้ป่วยที่มีไตบกพร่อง ควรพิจารณาลดขนาดยา

การปรับขนาดยาสำหรับตับ

  • สำหรับผู้ป่วยที่มีตับบกพร่อง ควรพิจารณาลดขนาดยา

การปรับขนาดยา

  • ควรชะลอการให้ยาชุดที่สองสำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะเยื่อบุอักเสบระดับรุนแรง จนกว่าจะมีอาการดีขึ้น และแนะนำให้ลดขนาดยาลงมา 25%

คำแนะนำอื่นๆ

ทั่วไป

  • ผู้ป่วยอายุ 60 ปีขึ้นไปที่กำลังให้ยานำอาจจะมีอาการโรคหัวใจวาย หัวใจเต้นผิดจังหวะระดับรุนแรง (serious arrhythmias) เจ็บหน้าอก กล้ามเนื้อหัวใจตาย (myocardial infarction) และอัตราการบีบตัวของหัวใจห้องซ้ายล่าง (left ventricular ejection fraction) ลดลงอย่างไม่มีอาการได้มากกว่าผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่า
  • อาจเกิดการกดไขกระดูกระดับรุนแรง (myelosuppression) ในผู้ป่วยทุกรายที่รับการรักษาด้วยยานี้สำหรับช่วงเหนี่ยวนำ ช่วงรวบรวม และช่วงประคับประคอง

เทคนิคการคืนรูปยาหรือการเตรียมการ

  • อ้างอิงจากข้อมูลผลิตภัณฑ์จากผู้ผลิต

ความเข้ากันของยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำ (IV compatibility)

  • อ้างอิงจากข้อมูลผลิตภัณฑ์จากผู้ผลิต

การเฝ้าระวัง

  • ควรประเมินสมรรถภาพของตับหรือไตพร้อมกับการตรวจในห้องแล็บตามแบบแผน โดยใช้ระดับเซรั่มบิลิรูบิน (serum bilirubin) และเซรั่มครีอะตินีน (serum creatinine) เป็นตัวบ่งชี้ ก่อนและระหว่างการรักษา
  • ควรเฝ้าระวังสมรรถภาพของเลือด
  • ควรเฝ้าระวังสมรรถภาพของหัวใจ

คำแนะนำสำหรับผู้ป่วย

  • ยานี้อาจทำให้ปัสสาวะเปลี่ยนเป็นสีแดงได้เป็นเวลา 1 ถึง 2 วันหลังจากให้ยา และผู้ป่วยควรรับประทานว่าอาการนี้ไม่ใช่สัญญาณการเตือนใดๆ

ขนาดยาไอดารูบีซินสำหรับเด็ก

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้น จึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนการใช้ยา สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • สารละลายสำหรับฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
  • ยาผงสำหรับสำหรับฉีดเข้าหลอดเลือดดำ

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมใช้ยาควรรีบใช้ในทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลาใช้ยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปใช้ยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Review Date: ธันวาคม 25, 2018 | Last Modified: ธันวาคม 25, 2018

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย