ไฮโดรโคโดน (Hydrocodone)

โดย ทบทวนบทความโดย เภสัชกรวิสสุตา ชั้นประเสริฐ

ชื่อสามัญ: ไฮโดรโคโดน (Hydrocodone) Brand Name(s): ไฮโดรโคโดน (Hydrocodone).

ข้อบ่งใช้

ยาไฮโดรโคโดนใช้สำหรับ

ยาไฮโดรโคโดน (Hydrocodone) ใช้เพื่อบรรเทาอาการปวดที่กำลังมีอาการอยู่ ยาไฮโดรโคโดนนั้นอยู่ในกลุ่มของยาแก้ปวดแบบเสพติด (narcotic analgesics) หรือโอปิเอต (opiate) ออกฤทธิ์ต่อสมองในการเปลี่ยนแปลงความรู้สึก และการตอบสนองต่ออาการปวดของร่างกาย

วิธีการใช้ยาไฮโดรโคโดน

รับประทานยานี้เป็นประจำตามที่แพทย์กำหนด ไม่ใช่สำหรับอาการปวด อย่างฉับพลัน โดยปกติคือทุกๆ 12 ชั่วโมง สามารถรับประทานพร้อมกับอาหาร หรือแยกต่างหากได้ หากเกิดอาการคลื่นไส้ การรับประทานยาพร้อมกับอาหารอาจช่วยได้ สอบถามแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับวิธีอื่นในการลดอาการคลื่นไส้ (เช่น นอนลง 1 ถึง 2 นาทีโดยขยับหัวให้น้อยที่สุด)

กลืนยาแคปซูลลงไปทั้งเม็ด อย่าบด เคี้ยว หรือละลายแคปซูล การทำแบบนี้จะปล่อยยาทั้งหมดออกมาในคราวเดียว และเพิ่มความเสี่ยงของผลข้างเคียง

ขนาดยาขึ้นอยู่กับสภาวะทางการแพทย์ และการตอบสนองต่อการรักษา อย่าเพิ่มขนาดยา ใช้ยาบ่อยกว่า หรือใช้นานกว่าที่กำหนด อาการของคุณจะไม่หายเร็วขึ้น และความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงจะเพิ่มขึ้น ควรหยุดใช้ยาอย่างเหมาะสมตามที่กำหนด

ยาแก้ปวดจะได้ผลดีที่สุด หากใช้เมื่อเริ่มมีสัญญาณของอาการปวด หากคุณรอจนอาการปวดรุนแรง ยาอาจจะได้ผลไม่ดีนัก

ก่อนเริ่มใช้ยานี้ สอบถามแพทย์หรือเภสัชกรว่า คุณควรจะหยุดหรือเปลี่ยนขนาดของยาแก้ปวดแบบเสพติดอื่นๆ หรือไม่ เพื่อเพิ่มการบรรเทาอาการปวด แพทย์อาจจะสั่งยาแก้ปวดแบบเสพติด หรือไม่เสพติดชนิดออกฤทธิ์เร็ว เช่น อะเซตามีโนเฟน (acetaminophen) หรือไอบูโพรเฟน (ibuprofen) สอบถามแพทย์หรือเภสัชกร หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ยาไฮโดรโคโดนอย่างปลอดภัยร่วมกับยาอื่น

ยานี้อาจทำให้เกิดอาการถอนยาได้ โดยเฉพาะหากใช้เป็นประจำในระยะเวลานาน หรือใช้ในขนาดยาที่สูง ในบางกรณีอาจเกิดอาการถอนยา (เช่น กระสับกระส่าย น้ำตาไหล น้ำมูกไหล คลื่นไส้ เหงื่อออก ปวดกล้ามเนื้อ) หากคุณหยุดใช้ยานี้อย่างกะทันหัน เพื่อป้องกันอาการถอนยา แพทย์จะสั่งให้ค่อยๆ ลดขนาดยาลงมา สอบถามแทย์หรือเภสัชกรสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม และแจ้งให้แพทย์ทราบในทันที หากเกิดอาการถอนยาขึ้น

เมื่อใช้ยานี้เป็นเวลานาน ยานี้อาจจะได้ผลไม่ดีนัก โปรดปรึกษาแพทย์หากยานั้นได้ผลไม่ดี

ควบคู่มากับประโยชน์ ในกรณีหายาก ยานี้อาจทำให้เกิดอาการอยากยาผิดปกติ (ติดยา) ความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้น หากคุณเคยดื่มสุราอย่างหนัก หรือติดยา ใช้ยานี้ตามที่กำหนดอย่างเคร่งครัด เพื่อลดความเสี่ยงในการติดยา

แจ้งให้แพทย์ทราบ หากอาการปวดของคุณไม่หายไปหรือเป็นหนักขึ้น

การเก็บรักษายาไฮโดรโคโดน

ยาไฮโดรโคโดนควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงแสงหรือความชื้น เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวยาเกิดความเสียหาย ไม่ควรเก็บยานี้ในห้องน้ำหรือช่องแช่แข็ง ยาไฮโดรโคโดนบางยี่ห้ออาจจะต้องเก็บรักษาแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากยา หรือสอบถามเภสัชกรเสมอ เพื่อความปลอดภัย โปรดเก็บยาให้ห่างจากมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไม่ควรทิ้งยาไฮโดรโคโดนลงในชักโครก หรือเทยาลงในท่อระบายน้ำ เว้นเสียแต่จะได้รับคำแนะนำให้ทำ ควรกำจัดยาด้วยวิธีที่ถูกต้อง เมื่อยาหมดอายุ หรือไม่มีความจำเป็นต้องใช้งาน โปรดสอบถามเภสัชกรเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการกำจัดยาที่ถูกต้อง

ข้อควรระวังและคำเตือน

ข้อควรรู้ก่อนใช้ยาไฮโดรโคโดน

ก่อนใช้ยานี้ แจ้งให้แพทย์ทราบถ้าหาก

  • คุณกำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร เนื่องจากในช่วงที่คุณมีความตั้งใจหรือกำลังให้นมบุตร ควรใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำเท่านั้น
  • หากคุณกำลังใช้ยาอื่นอยู่ รวมทั้งยาที่หาซื้อได้เอง เช่น สมุนไพรหรือยาทางเลือกอื่นๆ
  • หากคุณแพ้สารออกฤทธิ์หรือไม่ออกฤทธิ์ ของยาไฮโดรโคโดนหรือยาอื่นๆ
  • หากคุณมีอาการป่วย มีความผิดปกติ หรือมีสภาวะทางการแพทย์อื่นๆ

แจ้งให้แพทย์ทราบหากคุณมีหรือเคยมีภาวะความดันโลหิตต่ำ ปัสสาวะลำบาก อาการชัก หรือโรคไทรอยด์ โรคถุงน้ำดี โรคตับอ่อน โรคตับ หรือโรคไต

หากคุณกำลังจะรับการผ่าตัดรวมไปถึงการผ่าตัดทำฟัน แจ้งให้แพทย์หรือทันตแพทย์ทราบว่าคุณกำลีงใช้ยาไฮโดรโคโดน

ยาไฮโดรโคโดนอาจทำให้เกิดอาการง่วงซึมได้ อย่าขับรถหรือใช้เครื่องจักรจนกว่าจะทราบว่ายานี้ส่งผลต่อคุณอย่างไร

ยาไฮโดรโคโดนอาจทำให้เกิดอาการวิงเวียน เวียนศีรษะ และหมดสติได้หากลุกขึ้นจากท่านอนเร็วเกินไป อาการนี้จะพบได้มากเมื่อเริ่มต้นใช้ยาไฮโดรโคโดน เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหานี้ควรค่อยๆ ลุกขึ้นจากเตียงอย่างช้าๆ พักเท้าไว้ที่พื้นเป็นเวลาหลายนาทีก่อนจึงค่อยลุกขึ้น

ยาไฮโดรโคโดนอาจทำให้เกิดอาการท้องผูก ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนอาหาร และการใช้ยาอื่นเพื่อป้องกันอาการท้องผูก

ความปลอดภัยต่อการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความเสี่ยงในสตรีที่ใช้ยานี้ในช่วงการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อหาประโยชน์และความเสี่ยงก่อนการใช้ยานี้

ยาไฮโดรโคโดนจัดอยู่ในประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์ หมวด C โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA)

การจัดประเภทของยาที่มีความเสี่ยงต่อผู้ตั้งครรภ์โดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกามีดังนี้

  • A= ไม่มีความเสี่ยง
  • B= ไม่พบความเสี่ยงในการวิจัยบางชิ้น
  • C= อาจจะมีความเสี่ยง
  • D= มีหลักฐานแสดงถึงความเสี่ยง
  • X= ห้ามใช้
  • N= ไม่ทราบแน่ชัด

ผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงของการใช้ยาไฮโดรโคโดน

ผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปมีดังนี้

  • ท้องผูก ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน
  • ปากแห้ง
  • คัน
  • บวมที่มือหรือเท้า
  • ปวดกล้ามเนื้อ ปวดหลัง
  • มีอาการของโรคหวัด เช่นคัดจมูก จาม เจ็บคอ
  • ง่วงซึมในระดับเบา รู้สึกเหนื่อยล้า
  • ปวดหัว วิงเวียน

หยุดใช้ยาไฮโดรโคโดนและติดต่อแพทย์ในทันทีหากมีอาการดังต่อไปนี้

  • หายใจอ่อนแรงหรือหายใจตื้น
  • รู้สึกปวดหรือแสนร้อนขณะปัสสาวะ
  • สับสน สั่นเทา ง่วงซึมอย่างรุนแรง
  • รู้สึกเวียนศีรษะเหมือนจะหมดสติ
  • ภาวะไม่เจริญพันธุ์ (Infertility) ประจำเดือนไม่มา
  • เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ มีปัญหาทางเพศ หมดความสนใจในเรื่องเพศ
  • ระดับคอร์ติซอลต่ำ (cortisol) – คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร วิงเวียน อาการเหนื่อยล้าหรืออ่อนแรงรุนแรง

รับการรักษาในทันทีหากเกิดอาการของเซโรโทนิน ซินโดรม (serotonin syndrome) เช่น ร้อนรน มองเห็นภาพหลอน เป็นไข้ เหงื่อออก สั่นเทา หัวใจเต้นเร็ว กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง ชักกระตุก สูญเสียการเคลื่อนไหวอย่างสอดประสาน คลื่นไส้อาเจียน หรือท้องร่วง

ยาไฮโดรโคโดนมักจะทำให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับการหายใจในผู้สูงอายุ และผู้ที่มีอาการป่วยอย่างรุนแรง เป็นโรคขาดสารอาหาร (malnourished) หรืออ่อนแอ

รับการรักษาพยาบาลฉุกเฉินทันที หากคุณมีสัญญาณของอาการแพ้ ได้แก่ ลมพิษ หายใจติดขัด บวมที่ใบหน้า ริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ

ไม่ใช่ทุกคนจะเจอกับผลข้างเคียงเหล่านี้ และอาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ เกี่ยวกับผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกร

ปฏิกิริยาของยา

ปฏิกิริยากับยาอื่น

ยาไฮโดรโคโดนอาจเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นที่คุณกำลังใช้อยู่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น คุณควรจะบอกแพทย์หรือเภสัชกรของคุณว่าคุณกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง (ทั้งยาตามใบสั่งแพทย์ ยาที่ซื้อได้เอง และสมุนไพรต่างๆ) เพื่อความปลอดภัย โปรดอย่าเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนขนาดยาโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากแพทย์

ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • ยาแก้ปวดแบบเสพติดอื่นๆ – ยาแก้ปวดโอปิออยด์ (opioid) หรือยาแก้ไอตามใบสั่ง
  • ยาที่อาจทำให้คุณง่วงซึมหรือชะลอการหายใจ – ยานอนหลับ ยาคลายกล้ามเนื้อ ยากดประสาท (sedative) ยาคลายเครียด (tranquilizer) หรือยาระงับอาการทางจิต (Antipsychotic drugs)
  • ยาที่ส่งผลต่อระดับของเซราโทนิน (serotonin) ในร่างกาย – ยาสำหรับโรคซึมเศร้า โรคพาร์กินสัน (Parkinson’s disease) ปวดหัวไมเกรน (migraine headaches) การติดเชื้อที่รุนแรง หรือยาป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียน

ปฏิกิริยากับอาหารหรือแอลกอฮอล์

ยาไฮโดรโคโดนอาจมีปฏิกิริยากับอาหารหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา หรือเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียง โปรดปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

ปฏิกิริยากับอาการโรคอื่น

ยาไฮโดรโคโดนอาจส่งผลให้อาการโรคของคุณแย่ลง หรือส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา โปรดแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบถึงสภาวะโรคของคุณก่อนใช้ยาเสมอ

สภาวะที่อาจมีปฏิกิริยากับยานี้ได้แก่

  • ดื่มสุราอย่างหนัก
  • มีปัญหากับการหายใจ เช่นโรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง (chronic obstructive pulmonary disease) [COPD] ภาวะคอร์พูลโมเนล (cor pulmonale) หรือภาวะขาดออกซิเจน (hypoxia)
  • หัวใจล้มเหลว
  • โรคซึมเศร้า
  • ติดยา โดยเฉพาะยาแก้ปวดแบบเสพติด
  • อิเล็กโทรไลท์ไม่สมดุล (Electrolyte imbalance)
  • ปัญหาเกี่ยวกับถุงน้ำดี
  • ปัญหาเกี่ยวกับการเต้นของหัวใจ กลุ่มอาการระยะคิวทียาวแต่กำเนิด (congenital long QT syndrome) หัวใจเต้นช้า
  • อาการป่วยทางจิต
  • โรคตับอ่อนอักเสบ (Pancreatitis)
  • ปัญหาเกี่ยวกับกระเพาะอาหารหรือลำไส้ เช่นอุดตัน (blockage)
  • กลืนลำบาก
  • ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแรง
  • โรคหอบหืด
  • ปัญหากับการหายใจระดับรุนแรง เช่นภาวะคาร์บอนไดออกไซด์คั่งในเลือดมาก (hypercarbia)
  • ภาวะลำไส้อืด (Paralytic ileus)
  • ภาวะกดการหายใจ (Respiratory depression)
  • เนื้องอกในสมอง
  • การบาดเจ็บที่ศีรษะ
  • มีความดันในศีรษะเพิ่มขึ้น
  • ภาวะความดันโลหิตต่ำ
  • อาการชัก
  • โรคไต
  • โรคตับ

ขนาดยา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาไฮโดรโคโดนสำหรับผู้ใหญ่

ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่เพื่อรักษาอาการปวด

  • ขนาดยาเริ่มต้น: 10 มก. รับประทานทุกๆ 12 ชั่วโมง
  • การปรับขนาดยา: ควรเพิ่มขนาดยา 10 มก. รับประทานทุกๆ 12 ชั่วโมง ในทุกๆ 3 ถึง 7 วันเท่าที่จำเป็น เพื่อให้ได้ผลระงับอาการปวดที่เพียงพอ
  • ควรปรับขนาดของยาไฮโดรโคโดนอีอาร์ (Hydrocodone ER) เพื่อให้ได้ผลระงับอาการปวดที่เพียงพอ และลดอาการไม่พึงประสงค์
  • ควรมีการเฝ้าระวังผู้ป่วยเป็นประจำเพื่อประเมินการควบคุมอาการปวดและหาอาการไม่พึงประสงค์ เช่นเดียวกับเฝ้าระวังอาการติดยา ใช้ยาอย่างหนัก หรือใช้ผิดวัตถุประสงค์ ผู้ป่วยที่มีอาการปวดอาจต้องเพิ่มขนาดยาหรืออาจต้องใช้ยาเสริมเพื่อบรรเทาอาการ (rescue medication) ร่วมกับยาแก้ปวดแบบออกฤทธิ์ทันทีในขนาดยาที่เหมาะสม
  • ขนาดยาสูงสุด: มีการพิสูจน์ขนาดยาไฮโดรโคโดนอีอาร์สำหรับครั้งเดียวที่ขนาดยามากกว่า 40 หรือ 50 มก. หรือขนาดยาโดยรวมในแต่ละวันมากกว่า 80 มก. นั้นใช้สำหรับผู้ป่วยที่ทนต่อยาที่มีฤทธิ์เทียบเท่ากับยาโอปิออยด์

ขนาดยาไฮโดรโคโดนสำหรับเด็ก

ยังไม่มีการพิสูจน์ความความปลอดภัยและประสิทธิภาพของขนาดยานี้สำหรับผู้ป่วยเด็ก ยานี้อาจเป็นอันตรายต่อเด็กได้ ดังนั้น จึงควรทำความเข้าใจกับความปลอดภัยของยาก่อนการใช้ยา สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดติดต่อกับแพทย์หรือเภสัชกร

รูปแบบของยา

ความแรงและรูปแบบของยามีดังนี้

  • ยาแคปซูลแบบออกฤทธิ์นาน: 10 มก. 15 มก. 20 มก. 30 มก. 40 มก. 50 มก.

กรณีฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด

หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือใช้ยาเกินขนาด ควรแจ้งเหตุฉุกเฉินหรือนำส่งห้องฉุกเฉินใกล้บ้านโดยทันที

กรณีลืมใช้ยา

หากคุณลืมรับประทานยาควรรีบรับประทานทันทีที่นึกได้ หรือถ้าหากใกล้ถึงเวลารับประทานยาครั้งต่อไป ให้ข้ามรอบไปรับประทานยาตามตารางปกติได้เลย ไม่ควรเพิ่มปริมาณยา

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: พฤศจิกายน 18, 2018 | Last Modified: พฤศจิกายน 18, 2018