กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง เกิดขึ้นเมื่อเยื่อบุกระเพาะอาหารเกิดการอักเสบ สัญญาณเตือนและอาการต่างๆ ของโรคนี้ อาจไม่มีอาการเจ็บปวด หรืออาจมีอาการปวดท้องตื้อๆ ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

คำจำกัดความ

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังคืออะไร

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง (Chronic gastritis) เป็นภาวะหนึ่งที่เกิดขึ้นเมื่อเยื่อบุกระเพาะอาหารเกิดการอักเสบ สัญญาณเตือนและอาการต่างๆ ของโรคนี้ อาจไม่มีอาการเจ็บปวด หรืออาจมีอาการปวดท้องตื้อๆ ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ประเภทที่พบได้มากที่สุดของกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังเกิดจากเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร (Helicobacter pylori bacteria) กระเพาะอักเสบเรื้อรังมักมีอาการดีขึ้นจากการรักษา แต่อาจต้องมีการเฝ้าระวังที่ต่อเนื่อง

แบคทีเรีย การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป การใช้ยาบางชนิด ความเครียดเรื้อรัง หรือปัญหาเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันอื่นๆ สามารถทำให้เกิดกระเพาะอาหารอักเสบได้ เมื่อการอักเสบเกิดขึ้น เยื่อบุกระเพาะอาหารเปลี่ยนแปลงและสูญเสียเซลล์ป้องกันบางเซลล์ นอกจากนี้ ยังทำให้เกิดการอิ่มเร็ว นั่นคือการที่กระเพาะอาหารของคุณรู้สึกอิ่ม หลังจากรับประทานอาหารเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

เนื่องจากกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังเกิดขึ้นเป็นเวลานาน ภาวะดังกล่าวจะค่อยๆ หายไปที่เยื่อบุกระเพาะอาหาร และทำให้เกิดการเปลี่ยนเนื้อเยื่อที่เจริญแล้ว (metaplasia) หรือการเจริญผิดปกติ (dysplasia) สิ่งเหล่านี้เป็นความเปลี่ยนแปลงก่อนเป็นมะเร็งในเซลล์ที่สามารถทำให้เกิดมะเร็งหากไม่ได้รับการรักษา

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังมักมีอาการดีขึ้นจากการรักษา แต่อาจต้องมีการเฝ้าระวังที่ต่อเนื่อง

พบได้บ่อยเพียงใด

ประชากรโลกประมาณน้อยละ 50 มีการติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร ดังนั้น กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังจึงพบได้บ่อยมาก การติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร พบได้บ่อยมากในทวีปเอเชียและในประเทศที่กำลังพัฒนา

โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง

อาการทั่วไปของกระเพาะอาหารอักเสบ ได้แก่

  • ปวดท้องส่วนบน
  • อาหารไม่ย่อย
  • ท้องอืด
  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • เรอ
  • ไม่มีความอยากอาหาร
  • น้ำหนักลด

ควรไปพบหมอเมื่อใด

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีข้อคำถามใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังมีหลายประเภท และอาจเกิดจากหลายสาเหตุ ดังนี้

ประเภท A

เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำลายเซลล์กระเพาะอาหาร และสามารถเพิ่มความเสี่ยงในการขาดวิตามิน (vitamin deficiencies) เลือดจาง (anemia) และมะเร็ง

ประเภท B

เป็นประเภทที่พบได้มากที่สุด เกิดจากแบคทีเรียเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร และสามารถทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร (stomach ulcers) แผลในลำไส้ (intestinal ulcers) และมะเร็ง

ประเภท C

เกิดจากสารเคมีระคายเคืองต่างๆ เช่น ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAID) เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือน้ำดี นอกจากนี้ยังสามารถทำให้เกิดแผลและเลือดออกในเยื่อบุกระเพาะอาหารได้อีกด้วย

กระเพาะอาหารอักเสบประเภทอื่นๆ ได้แก่ กระเพาะอาหารอักเสบแบบ giant hypertrophic gastritis ซึ่งสัมพันธ์กับการขาดโปรตีน นอกจากนี้ยังมีประเภท eosinophilic gastritis ซึ่งสามารถเกิดขึ้นร่วมกับอาการแพ้อื่นๆ เช่น หอบหืด (asthma) หรือผื่นผิวหนังอักเสบ (eczema)

คำจำกัดความ

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังคืออะไร

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง (Chronic gastritis) เป็นภาวะหนึ่งที่เกิดขึ้นเมื่อเยื่อบุกระเพาะอาหารเกิดการอักเสบ สัญญาณเตือนและอาการต่างๆ ของโรคนี้ อาจไม่มีอาการเจ็บปวด หรืออาจมีอาการปวดท้องตื้อที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ประเภทที่พบได้มากที่สุดของกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังเกิดจากเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร (Helicobacter pylori bacteria) กระเพาะอักเสบเรื้อรังมักมีอาการดีขึ้นจากการรักษา แต่อาจต้องมีการเฝ้าระวังที่ต่อเนื่อง

แบคทีเรีย การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป การใช้ยาบางชนิด ความเครียดเรื้อรัง หรือปัญหาเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันอื่นๆ สามารถทำให้เกิดกระเพาะอาหารอักเสบได้ เมื่อการอักเสบเกิดขึ้น เยื่อบุกระเพาะอาหารเปลี่ยนแปลงและสูญเสียเซลล์ป้องกันบางเซลล์ นอกจากนี้ ยังทำให้เกิดการอิ่มเร็ว นั่นคือการที่กระเพาะอาหารของคุณรู้สึกอิ่ม หลังจากรับประทานอาหารเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

เนื่องจากกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังเกิดขึ้นเป็นเวลานาน ภาวะดังกล่าวจะค่อยๆ หายไปที่เยื่อบุกระเพาะอาหาร และทำให้เกิดการเปลี่ยนเนื้อเยื่อที่เจริญแล้ว (metaplasia) หรือการเจริญผิดปกติ (dysplasia) สิ่งเหล่านี้เป็นความเปลี่ยนแปลงก่อนเป็นมะเร็งในเซลล์ที่สามารถทำให้เกิดมะเร็งหากไม่ได้รับการรักษา 

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังมักมีอาการดีขึ้นจากการรักษา แต่อาจต้องมีการเฝ้าระวังที่ต่อเนื่อง 

พบได้บ่อยเพียงใด 

ประชากรโลกประมาณน้อยละ 50 มีการติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร ดังนั้น กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังจึงพบได้บ่อยมาก การติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร พบได้บ่อยมากในทวีปเอเชียและในประเทศที่กำลังพัฒนา  

โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม 

อาการ

อาการกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง 

อาการทั่วไปของกระเพาะอาหารอักเสบ ได้แก่

  • ปวดท้องส่วนบน 
  • อาหารไม่ย่อย
  • ท้องอืด
  • คลื่นไส้ 
  • อาเจียน
  • เรอ
  • ไม่มีความอยากอาหาร
  • น้ำหนักลด 

ควรไปพบหมอเมื่อใด 

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีข้อคำถามใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ 

สาเหตุ

สาเหตุของกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง 

กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรังมีหลายประเภท และอาจเกิดจากหลายสาเหตุ ดังนี้

ประเภท A  

เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำลายเซลล์กระเพาะอาหาร และสามารถเพิ่มความเสี่ยงในการขาดวิตามิน (vitamin deficiencies) เลือดจาง (anemia) และมะเร็ง

ประเภท B 

เป็นประเภทที่พบได้มากที่สุด เกิดจากแบคทีเรียเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร และสามารถทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร (stomach ulcers) แผลในลำไส้ (intestinal ulcers) และมะเร็ง

ประเภท C  

เกิดจากสารเคมีระคายเคืองต่างๆ เช่น ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAID) เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือน้ำดี นอกจากนี้ยังสามารถทำให้เกิดแผลและเลือดออกในเยื่อบุกระเพาะอาหารได้อีกด้วย 

กระเพาะอาหารอักเสบประเภทอื่นๆ ได้แก่ กระเพาะอาหารอักเสบแบบ giant hypertrophic gastritis ซึ่งสัมพันธ์กับการขาดโปรตีน นอกจากนี้ยังมีประเภท eosinophilic gastritis ซึ่งสามารถเกิดขึ้นร่วมกับอาการแพ้อื่นๆ เช่น หอบหืด (asthma) หรือผื่นผิวหนังอักเสบ (eczema)

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง

มีปัจจัยเสี่ยงหลายประการสำหรับกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง เช่น

  • การใช้ยาบางประเภทเป็นเวลานาน เช่น ยาแอสไพริน และยาไอบูโพรเฟน
  • การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
  • แบคทีเรียเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร
  • ความเจ็บป่วยบางประเภท เช่น เบาหวานหรือไตวาย
  • ระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ
  • ความเครียดเรื้อรังและรุนแรงที่ยังส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันได้อีกด้วย 
  • น้ำดีไหลเข้าไปในกระเพาะอาหาร หรือน้ำดีไหลย้อน (bile reflux) 
  • อาหารที่มีไขมันสูง
  • อาหารที่มีเกลือสูง
  • การสูบบุหรี่
  • ไลฟ์สไตล์ที่เต็มไปด้วยความตึงเครียด หรือการมีประสบการณ์เคยได้รับอุบัติเหตุ สามารถลดความสามารถของกระเพาะอาหารในการป้องกันตนเองได้ด้วย

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอในที่นี้ ไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม 

การวินิจฉัยกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง

หากแพทย์ที่รักษาสงสัยว่าคุณอาจเป็นโรคนี้ จะต้องมีการตรวจร่างกาย

โดยแพทย์จะแนะนำการตรวจบางประการ ได้แก่

  • การตรวจหาแบคทีเรียที่ทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร
  • การตรวจอุจจาระ เพื่อหาเลือดออกในกระเพาะอาหาร
  • การตรวจเม็ดเลือดและการตรวจเลือดจาง
  • การส่องกล้องตรวจ ซึ่งใส่กล้องที่ติดกับท่อยาวเข้าไปในปากและลงไปในทางเดินอาหาร 

การรักษากระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง 

การใช้ยา

แพทย์อาจสั่งยาเพื่อลดกรดในกระเพาะอาหาร ยาที่ใช้มากที่สุดเพื่อลดกรดในกระเพาะอาหาร ได้แก่

  • ยาลดกรด (Antacids) ซึ่งได้แก่ แคลเซียมคาร์บอเนต (calcium carbonate) (Rolaids and Tums) 
  • ยากลุ่ม H2 antagonists เช่น ยาราไนทิดีน (ranitidine) (Zantac) 
  • ยากลุ่ม Proton pump inhibitors เช่น ยาโอเมพราโซล (omeprazole) (Prilosec) 
  • อาจแนะนำให้ลดหรืองดใช้ยาแอสไพรินและยาที่คล้ายคลึงกัน เพื่อลดการระคายเคืองในกระเพาะอาหาร 

อาการต่างๆ ของกระเพาะอักเสบเรื้อรังในบางครั้งสามารถหายไปได้เองในเวลาสองสามชั่วโมง หากการใช้ยาหรือแอลกอฮอล์เป็นสาเหตุที่ทำให้กระเพาะอาหารอักเสบกำเริบ แต่โดยปกติแล้วกระเพาะอักเสบเรื้อรังใช้เวลานานกว่าที่โรคจะปรากฏขึ้น และหากไม่ทำการรักษา อาจมีอาการเรื้อรังเป็นเวลาหลายปี

อาหาร

แพทย์ที่ทำการรักษาอาจแนะนำการปรับเปลี่ยนต่างๆ เกี่ยวกับอาหารเพื่อลดการระคายเคืองของกระเพาะอาหาร สิ่งต่างๆ ที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่ 

  • อาหารที่มีเกลือสูง
  • อาหารที่มีไขมันสูง 
  • เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อย่างเช่นเบียร์ ไวน์ หรือสุรา
  • อาหารประเภทเนื้อแดงและเนื้อที่ผ่านกระบวนการถนอมอาหาร 

อาหารที่แนะนำ ได้แก่

  • ผลไม้และผักทุกประเภท
  • อาหารที่มีแบคทีเรียดี (probiotics) เช่น โยเกิร์ตและนมเปรี้ยว
  • เนือ้สัตว์ปราศจากไขมัน เช่น ไก่ ไก่งวง และปลา 
  • โปรตีนจากพืช เช่น ถั่วต่างๆ และเต้าหู้ 
  • พาสต้าที่ทำจากธัญพืชเต็มเมล็ด ข้าง และขนมปังต่างๆ 

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการปฏิบัติตนขั้นพื้นฐาน

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองที่ช่วยจัดการกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองดังต่อไปนี้ อาจช่วยจัดการกระเพาะอักเสบเรื้อรังได้ 

  • ระมัดระวังเกี่ยวกับอาหารและระดับความเครียด 
  • การจำกัดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการใช้ยา NSAID เช่น ยาไอบูโพรเฟน (ibuprofen) ยานาพร็อกเฟน (naproxen) และยาแอสไพริน (aspirin) ยังอาจช่วยป้องกันภาวะนี้ได้อีกด้วย
  • เลิกสูบบุหรี่ 

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด 

แหล่งที่มา

Review Date: กุมภาพันธ์ 5, 2019 | Last Modified: กุมภาพันธ์ 5, 2019

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย