ลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด คือการอุดกั้นในหลอดเลือดปอดหลอดหนึ่งภายในปอด มักเกิดจากลิ่มเลือดที่เดินทางจากขาไปยังปอด หรืออาจจากส่วนอื่นของร่างกาย ซึ่งพบได้น้อยกว่า

คำจำกัดความ

ลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดคืออะไร

ลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด (Pulmonary embolism) เป็นโรคเกี่ยวกับการอุดกั้นในหลอดเลือดปอดหลอดหนึ่งภายในปอด ในกรณีส่วนใหญ่ โรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดมักเกิดจากลิ่มเลือด (blood clots) ที่เดินทางจากขาไปยังปอด หรืออาจจากส่วนอื่นของร่างกาย ซึ่งพบได้น้อยกว่า (ลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ)

ลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดพบได้บ่อยเพียงใด

ลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดสามารถเป็นอันตรายต่อชีวิต และจากข้อมูลของ Mayo Clinic โรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดก่อให้เกิดการเสียชีวิตในอัตราหนึ่งในสามของผู้ป่วย ที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือรักษา คุณอาจมีความเสี่ยงสูงขึ้น หากมีอายุเกินกว่า 60 ปีขึ้นไป

อย่างไรก็ดี โรคนี้สามารถรับมือได้ด้วยการลดปัจจัยเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดมีอะไรบ้าง

โดยยึดตามปัจจัยพื้นฐานบางอย่าง เช่น ขนาดของลิ่มเลือด และคุณมีโรคปอดและโรคหัวใจเป็นโรคประจำตัวหรือไม่ อาการโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดสามารถมีได้มากมายหลายประการ

อาการบ่งชี้และอาการที่พบได้ทั่วไปบางประการ ซึ่งผู้ป่วยโรคนี้อาจมี ได้แก่

  • หายใจลำบาก

การเกิดขึ้นอย่างกะทันหันของอาการดังต่อไปนี้ ค่อนข้างพบได้โดยทั่วไป และมักมีการการแย่ลง หากออกกำลังกายที่ต้องใช้แรง

  • เจ็บหน้าอก

คุณอาจรู้สึกเหมือนว่า คุณกำลังมีอาการหัวใจวาย อาการเจ็บหน้าอกอาจแย่ลง เมื่อคุณสูดลมหายใจเข้าลึก ไอ รับประทาน โค้งตัว หรือก้มตัวลง อาการเจ็บหน้าอกอาจแย่ลง หากออกกำลังกายที่ต้องใช้แรง แต่ไม่หายไปเมื่อคุณพักผ่อน

  • มีอาการไอ

อาการไออาจก่อให้เกิดเสมหะที่มีเลือดหรือปนเลือด

การบ่งชี้หรืออาการที่พบได้น้อยอื่นๆ ที่สามารถเกิดขึ้นได้กับโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด ได้แก่

  • อาการปวดหรือบวมที่ขา หรือทั้งสองอาการ โดยเฉพาะในบริเวณน่อง
  • ผิวหนังเย็นชื้นหรือเปลี่ยนสี (cyanosis)
  • มีอาการไข้
  • มีเหงื่อออกมา
  • หัวใจเต้นเร็วหรือผิดปกติ
  • วิงเวียนศีรษะ

ควรไปพบหมอเมื่อใด

การวินิจฉัยและรักษาแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้อาการไม่รุนแรงขึ้น และช่วยป้องกันภาวะฉุกเฉินอื่นๆ ดังนั้น จึงควรปรึกษาแพทย์โดยเร็วเพื่อป้องกันอาการรุนแรงไม่ให้เกิดขึ้น

หากคุณมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการใดๆ ตามที่ระบุข้างต้น หรือมีคำถาม โปรดปรึกษาแพทย์ ร่างกายของแต่ละบุคคลมีการตอบสนองแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดให้ปรึกษาแพทย์ เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

โรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดเกิดจากอะไร

มีการพิสูจน์แล้วว่า ลิ่มเลือดเป็นสาเหตุหลักที่ก่อให้เกิดโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด โรคนี้เกิดจากหลากหลายสาเหตุ โรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดมักมีสาเหตุที่พบได้มากที่สุด จากภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ (deep vein thrombosis) ซึ่งเป็นภาวะที่ลิ่มเลือดก่อตัวขึ้นในหลอดเลือดดำในร่างกาย ลิ่มเลือดที่มักเป็นสาเหตุของโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดได้มากที่สุด เริ่มก่อตัวขึ้นที่ขาหรือเชิงกราน

ปัจจัยเสี่ยง

อะไรเพิ่มความเสี่ยงสำหรับโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด

คุณอาจมีความเสี่ยงมากขึ้นสำหรับโรคนี้ หากคุณมีอาการดังต่อไปนี้

  • โรคหัวใจ

โรคเกี่ยวกับหลอดเลือดหัวใจ โดยเฉพาะภาวะหัวใจล้มเหลว ทำให้การก่อตัวของลิ่มเลือดเกิดขึ้นได้มากขึ้น

  • มะเร็ง

มะเร็งบางชนิด โดยเฉพาะมะเร็งตับอ่อน มะเร็งรังไข่ และมะเร็งปอด พร้อมทั้งมะเร็งชนิดอื่นๆ ที่มีการ แพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ (metastasis) สามารถเพิ่มระดับของสารที่ก่อให้เกิดการก่อตัวของลิ่มเลือด และการทำเคมีบำบัดจะเพิ่มความเสี่ยงได้ต่อไปอีกด้วย

  • การผ่าตัด

การผ่าตัดเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของการก่อตัวของลิ่มเลือด ด้วยสาเหตุดังกล่าวนี้ อาจให้ยาที่ป้องกันการเกิดลิ่มเลือดก่อนและหลังการผ่าตัดใหญ่ เช่น การผ่าตัดเปลี่ยนข้อต่อ

  • การนอนพักผ่อน

หลังจากการผ่าตัด คุณต้องนอนพักผ่อนเป็นระยะเวลานาน เนื่องจากภาวะหัวใจล้มเหลว (heart attack) กระดูกหัก (leg fracture) การบาดเจ็บ (trauma) หรือความเจ็บป่วยรุนแรงใดๆ ทำให้คุณมีโอกาสเกิดการก่อตัวของลิ่มเลือดได้มากขึ้น เมื่ออวัยวะแขนขาส่วนล่างอยู่ในแนวนอนเป็นเวลานาน การไหลของเลือดในหลอดเลือดดำจะช้าลง และเลือดสามารถไหลมารวมกันที่บริเวณขา

  • การเดินทางเป็นเวลานาน

การนั่งในท่านั่งที่ก่อให้เกิดอาการตะคริว ในการนั่งเครื่องบินหรือรถยนต์เป็นเวลานาน ทำให้การไหลของเลือดที่ขาช้าลง ซึ่งก่อให้เกิดการก่อตัวของลิ่มเลือด

  • การสูบบุหรี่

เป็นที่สันนิษฐานว่า การสูบบุหรี่กระตุ้นให้เกิดการก่อตัวของลิ่มเลือดในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะเมื่อมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ร่วมด้วย

  • ภาวะน้ำหนักเกิน

ภาวะน้ำหนักเกินเพิ่มความเสี่ยงในการก่อตัวของลิ่มเลือด โดยเฉพาะในผู้หญิงที่สูบบุหรี่ หรือมีภาวะความดันเลือดสูง

  • การตั้งครรภ์

น้ำหนักของทารกที่กดลงบนหลอดเลือดดำบริเวณเชิงกราน สามารถทำให้การไหลกลับของเลือดจากขาช้าลง ลิ่มเลือดมีแนวโน้มในการก่อตัวมากขึ้น เมื่อเลือดไหลช้าลง หรือรวมตัวกัน

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลที่นำเสนอมิได้ใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

วินิจฉัยโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดได้อย่างไร

หากแพทย์สงสัยว่าคุณอาจเป็นโรคนี้ จะมีการตรวจร่างกาย และแพทย์จะแนะนำการตรวจบางประการสำหรับคุณ

การตรวจโดยทั่วไปที่แพทย์อาจสั่ง ได้แก่

  • การเอกซ์เรย์หน้าอก (Chest X-ray)

การตรวจมาตรฐานและไม่มีการรุกล้ำร่างกายนี้ จะทำให้แพทย์มองเห็นหัวใจและปอดได้โดยละเอียด รวมทั้งภาวะใดๆ ในบริเวณกระดูกโดยรอบปอดของคุณ

  • การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG)

การตรวจวิธีนี้ใช้วัดการทำงานด้านไฟฟ้าของหัวใจ

  • การตรวจร่างกายด้วยเครื่องแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI)

การตรวจวิธีนี้ใช้คลื่นวิทยุและสนามแม่เหล็ก เพื่อสร้างภาพอวัยวะภายในร่างกายโดยละเอียด

  • การตรวจวินิจฉัยโรคด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan)

การตรวจวิธีนี้จะทำให้แพทย์สามารถมองเห็นภาพปอดตามแนวขวาง แพทย์อาจสั่งให้มีการตรวจพิเศษที่เรียกว่า การตรวจแบบ V/Q scan

  • การตรวจหลอดเลือดปอด (Pulmonary angiography)

การตรวจวิธีนี้จะมีการผ่าตัดขนาดเล็ก เพื่อให้แพทย์สามารถสอดเครื่องมือพิเศษเข้าไปในหลอดเลือดดำได้

  • การตรวจอัลตราซาวนด์หลอดเลือดดำแบบสองทิศทาง (Duplex venous ultrasound)

การตรวจวิธีนี้จะใช้คลื่นวิทยุ เพื่อทำให้เกิดภาพการไหลเวียนของเลือด และเพื่อตรวจหาลิ่มเลือดที่ขาของคุณ

  • การตรวจวินิจฉัยหลอดเลือด (Venography)

การตรวจวิธีนี้เป็นการตรวจเอกซเรย์พิเศษในบริเวณหลอดเลือดดำของขา

  • การตรวจแบบ D-dimer test

เป็นการตรวจเลือดแบบพิเศษชนิดหนึ่ง

รักษาโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดได้อย่างไร

แพทย์อาจแนะนำทางเลือกการรักษาบางประการ ดังต่อไปนี้

  • การใช้ยา
    • ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (Anticoagulants) เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ยาเจือจางเลือด (blood thinners) ยาเฮพารินและยาวาร์ฟารินป้องกันการก่อตัวของลิ่มเลือดขึ้นใหม่ในเลือด ยาเหล่านี้ช่วยชีวิตคุณได้ในสถานการณ์ฉุกเฉิน
    • ยาสลายลิ่มเลือด (thrombolytics)

ยาเหล่านี้เร่งให้เกิดการสลายตัวของลิ่มเลือด มักใช้สำหรับสถานการณ์ฉุกเฉิน เนื่องจากอาการแทรกซ้อนอาจเป็นภาวะเลือดออก ที่เป็นตรายต่อชีวิต

  • การผ่าตัด

การผ่าตัดอาจจำเป็นในการกำจัดลิ่มเลือดที่ก่อให้เกิดโรคออกไป โดยเฉพาะลิ่มเลือดที่อุดกั้นการไหลเวียนของเลือดไปยังปอดหรือหัวใจ

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองที่ช่วยรับมือลิ่มเลือดอุดกั้นในปอด

ปฏิบัติตามวิธีการปฏิบัติตนที่เป็นประโยชน์เหล่านี้ สามารถช่วยป้องกันคุณจากโรคนี้

  • การสวมใส่ถุงเท้าที่รัดแน่น

การสวมใส่ถุงเท้าที่รัดแน่นสามารถบีบขาของคุณได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้หลอดเลือดดำและกล้ามเนื้อขา ลำเลียงเลือดได้ดียิ่งขึ้น

  • การยกขา

ยกขาเมื่อสามารถทำได้ และในระหว่างกลางคืน สามารถให้ผลดีได้ด้วยเช่นกัน

  • การออกกำลังกาย

การเคลื่อนไหวร่างกายโดยเร็วที่สุดหลังการผ่าตัดสามารถช่วยป้องกันโรคลิ่มเลือดอุดกั้นในปอดและเร่งการฟื้นตัวจากโรคได้โดยรวม

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

แหล่งที่มา

Review Date: พฤศจิกายน 28, 2018 | Last Modified: พฤศจิกายน 28, 2018

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย