โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด คืออาการที่ลิ้นหัวใจระหว่างห้องหัวใจด้านขวาสองห้อง คือหัวใจห้องขวาล่าง และหัวใจห้องขวาบน (right atrium) ทำงานได้อย่างไม่เต็มที่

คำจำกัดความ

โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดคืออะไร

โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด (Tricuspid Valve Disease) คืออาการที่ลิ้นหัวใจระหว่างห้องหัวใจด้านขวาสองห้อง คือหัวใจห้องขวาล่าง (right ventricle) และหัวใจห้องขวาบน (right atrium) ทำงานได้อย่างไม่เต็มที่ โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดสามารถเกิดขึ้นได้พร้อมกับโรคลิ้นหัวใจอื่นๆ

โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดมีหลายประเภทดังนี้

  • ลิ้นหัวใจไตรคัสปิดรั่ว (Tricuspid valve regurgitation) คืออาการที่ลิ้นหัวใจไตรคัสปิดไม่สามารถปิดได้สนิท และมีเลือดไหลกลับเข้าสู่ห้องหัวใจด้านขวาบน (right atrium)
  • โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดตีบ (Tricuspid valve stenosis) คืออาการที่ลิ้นหัวใจไตรคัสปิดแคบลง ทำให้ลดปริมาณของเลือดที่ไหลผ่านจากหัวใจห้องขวาบนไปสู่หัวใจห้องขวาล่าง
  • โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดฝ่อ (Tricuspid atresia) เป็นโรคแต่กำเนิด (congenital) เป็นอาการที่ลิ้นหัวใจไตรคัสปิดไม่ก่อตัวขึ้น และมีแผ่นเนื้อเยื่อแข็งไปปิดกั้นการไหลเวียนของเลือด ระหว่างหัวใจห้องด้านขวา
  • ความผิดปกติแบบเอ็บสไตน์ (Ebstein’s anomaly) เป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด ซึ่งมีลิ้นหัวใจไตรคัสปิดอยู่ต่ำกว่าปกติในหัวใจห้องขวาล่าง ทำให้เลือดไหลกลับเข้าสู่หัวใจห้องขวบน หรือลิ้นหัวใจไตรคัสปิดรั่ว

โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดพบได้บ่อยได้แค่ไหน

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดปรึกษากับแพทย์

อาการ

อาการของโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดเป็นอย่างไร

อาการทั่วไปมีดังนี้

  • จังหวะหัวใจเต้นไม่ปกติ หรือภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว
  • เหนื่อยล้าได้ง่าย
  • มีอาการสั่นกระพือที่ไม่สบายบริเวณด้านหลังคอ
  • มีอาการของโรคหัวใจวาย หรือโรคที่รุนแรง (ปวดท้องด้านขวา บวมที่ขาหรือท้อง ผิวหนังเย็น)

อาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษากับแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อไร

ถ้าคุณมีอาการใดๆ ที่กล่าวมาข้างต้น หรือมีข้อสงสัยใดๆ ควรปรึกษากับคุณหมอ เนื่องจากร่างกายของแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดจึงควรพูดคุยกับหมอเพื่อหาแนวทางในการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด

  • การติดเชื้อ เช่น ไข้รูมาติก หรือการติดเชื้อที่เยื่อบุหัวใจ
  • หัวใจห้องล่างขวาโป่งพอง ทำให้วงแหวน (annulus) ที่บริเวณเนื้อเยื่อเส้นใยแข็ง (tough fibrous tissue) ซึ่งติดและประคองใบลิ้นของลิ้นหัวใจไตรคัสปิดนั้น ขยายใหญ่ขึ้น
  • มีความดันเพิ่มขึ้นที่บริเวณลิ้นหัวใจไตรคัสปิด พบคู่กับภาวะความดันหลอดเลือดแดงปอดสูง (pulmonary hypertension)
  • สาเหตุที่พบได้บ่อยน้อยกว่า เช่น ความผิดปกติแต่กำเนิด (congenital defects) บาดแผลทางจิดใจ (trauma) โรคหัวใจคาร์ซินอยด์ (carcinoid heart disease) เนื้องอก โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดยาว (tricuspid valve prolapse) ความผิดปกติแบบเอ็บสไตน์ (Ebstein’s anomaly) และโรคลูปัส (systemic lupus)

หากโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดเกิดขึ้นจากไข้รูมาติก มักจะเกิดคู่กับโรคลิ้นหัวใจไมตรัล (mitral valve disease) และ/หรือโรคลิ้นหัวใจเอออร์ติก (aortic valve disease)

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดปรึกษาแพทย์

การวินิจฉัยโรคและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์ทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด

โรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดอาจวินิจฉัยได้ครั้งแรกจากการตรวจร่างกาย แพทย์มักจะฟังเสียงฟู่ของหัวใจ (murmur) ซึ่งคือความผิดปกติของการที่เลือดไหลผ่านลิ้นหัวใจ อีกสัญญาณหนึ่งคือ แพทย์อาจจะพบชีพจรและการกระพือที่ผิดปกติ หรือชีพจรที่ผิดปกติบนคอที่หลอดเลือดดำคอ (jugular vein)

การตรวจเพื่อวินิจฉัยโรคลิ้นหัวใจมีดังนี้

  • ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (Electrocardiography)
  • การเอกซเรย์หน้าอก
  • การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง (Echocardiography)
  • การตรวจหัวใจผ่านทางหลอดอาหาร (Transesophageal echocardiography)
  • การสวนหัวใจและหลอดเลือด (Cardiac Catheterization) ตรวจด้วยสายสวนหัวใจหรือการตรวจวินิจฉัยหลอดเลือด (Angiography)
  • การสแกนนิวไคลด์กัมมันตรังสี (Radionuclide scans)
  • การสร้างภาพด้วยเรโซแนนซ์แม่เหล็ก (Magnetic resonance imaging) หรือเอ็มอาร์ไอ (MRI)

การรักษาโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด

การจัดการทางการแพทย์

แพทย์อาจต้องเฝ้าสังเกตขั้นตอนของโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด โดยการนัดพบเป็นประจำ อาจเว้นช่วงว่างปีละครั้ง หรืออาจนัดพบบ่อยกว่านั้น หากแพทย์คิดว่าควรติดตามอย่างใกล้ชิด

การนัดพบของคุณมีด้วยการตรวจร่างกาย อาจศึกษาการวินิจฉัยซ้ำเป็นช่วงๆ ตามปกติ

แพทย์อาจสั่งยาเพื่อรักษาอาการของคุณ มีทั้งยาที่รักษาโรคหัวใจวาย หรือยาที่ควบคุมการเต้นของหัวใจที่ผิดปกติ

การจัดการด้วยการผ่าตัด

การซ่อมแซมลิ้นหัวใจไตรคัสปิด

หากโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดรุนแรง อาจจำเป็นต้องซ่อมแซม หรือทดแทนลิ้นหัวใจที่ผิดปกติ การซ่อมแซมลิ้นหัวใจไตรคัสปิดโดยใช้ขอบลิ้นหัวใจเทียม (annuloplasty ring) คือวิธีการรักษาที่เหมาะสมสำหรับลิ้นหัวใจไตรคัสปิดรั่ว และอาจใช้สำหรับโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิดขั้นต้น หรือในกรณีร่วมกันกับการผ่าตัดลิ้นหัวใจอื่นๆ อย่างไมตรัลหรือเอออร์ติก

หากไม่สามารถซ่อมลิ้นหัวใจได้ ก็จะใช้วิธีการเปลี่ยนลิ้นหัวใจ โปรดหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการผ่าตัดลิ้นหัวใจไตรคัสปิด

การป้องกันเยื่อบุหัวใจอักเสบ

หากคุณเป็นโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด คุณก็จะมีความเสี่ยงในการเป็นโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ ซึ่งคือการติดเชื้อที่สร้างความเสียหายต่อลิ้นหัวใจ (แม้ว่าลิ้นหัวใจนั้นจะได้รับการซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหม่แล้ว) คุณจะควรทำตามคำแนะนำต่อไปนี้

  • แจ้งแพทย์และทันตแพทย์ว่าคุณเป็นโรคลิ้นหัวใจ คุณควรพกบัตรที่แสดงข้อมูลนี้ติดตัวไว้
  • แจ้งแพทย์หากมีอาการติดเชื้อ (เจ็บคอ ปวดตามตัว และเป็นไข้) โรคหวัดและไข้หวัดใหญ่ไม่ทำให้เกิดอาการเยื่อบุหัวใจอักเสบ แต่การติดเชื้ออาจจะมีอาการเดียวกัน ดังนั้น เพื่อความปลอดภัยจึงควรแจ้งแพทย์
  • ดูแลรักษาเหงือกและฟันให้ดีเพื่อป้องกันการติดเชื้อ ไปหาทันตแพทย์เป็นประจำ
  • รับประทานยาปฏิชีวนะก่อนการทำกระบวนการใดๆ ที่อาจทำให้เลือดออก
    • การทำฟันใดๆ (แม้แต่การทำความสะอาดฟันขั้นพื้นฐาน)
    • การตรวจแบบรุกล้ำร่างกาย (Invasive tests)
    • การผ่าตัดระดับใหญ่หรือเล็กส่วนใหญ่

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์หรือการเยียวยาตนเองที่จะช่วยรับมือโรคลิ้นหัวใจไตรคัสปิด

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมโปรดปรึกษาแพทย์

หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทำความเข้าใจให้ดีขึ้นถึงทางออกที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: พฤศจิกายน 25, 2018 | Last Modified: พฤศจิกายน 25, 2018

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย