ไตติดเชื้อ หรือกรวยไตอักเสบ เป็นภาวะทางเดินปัสสาวะติดเชื้อประเภทหนึ่ง เริ่มต้นเกิดขึ้นที่ระบบทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง (ท่อปัสสาวะหรือกระเพาะปัสสาวะ) แล้วเคลื่อนที่ขึ้นด้านบนไปยังระบบทางเดินปัสสาวะส่วนบน (ไตและท่อไต) โดยอาจขยายไปยังกระแสเลือดซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

คำจำกัดความ

ไตติดเชื้อคืออะไร

ไตติดเชื้อ (Kidney infection) เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า กรวยไตอักเสบ (pyelonephritis) เป็นภาวะทางเดินปัสสาวะติดเชื้อประเภทหนึ่ง การติดเชื้อดังกล่าวเริ่มต้นเกิดขึ้นที่ระบบทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง (ท่อปัสสาวะหรือกระเพาะปัสสาวะ) แล้วเคลื่อนที่ขึ้นด้านบนไปยังระบบทางเดินปัสสาวะส่วนบน (ไตและท่อไต) โดยการติดเชื้ออาจขยายไปยังกระแสเลือดซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ไตติดเชื้อพบบ่อยเพียงใด

ข้อมูลทางวิทยาการระบาดของกรวยไตอักเสบมีจำกัด จากการศึกษาประชากรในสหรัฐฯ เผยให้เห็นอัตราผู้ป่วยประมาณ 17 รายต่อผู้หญิง 10,000 คน และผู้ป่วย 4 รายต่อผู้ชาย 10,000 คน ไตติดเชื้อแสดงให้เห็นว่าผู้หญิงตรวจพบอาการถี่ขึ้นในช่วงเดือนกรกฎาคมและสิงหาคมสำหรับผู้ชาย มีการตรวจพบอาการของภาวะไตติดเชื้อได้ถี่ขึ้นในระหว่างเดือนสิงหาคมและกันยายน ภาวะไตติดเชื้อสามารถพบได้ในคนทุกวัย แต่สามารถจัดการได้โดยลดความเสี่ยง โปรดปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการไตติดเชื้อ

ภาวะไตติดเชื้ออาจเริ่มต้นด้วยการติดเชื้อทั่วไป แต่อาการรุนแรงขึ้นได้อย่างรวดเร็วและรุนแรงมาก เมื่อแบคทีเรียไปถึงทางเดินปัสสาวะส่วนบน โดยสัญญาณบ่งชี้และอาการของภาวะไตติดเชื้อ ได้แก่

  • มีไข้
  • คลื่นไส้และอาเจียน
  • มีอาการปวดบริเวณหลัง สีข้าง ขาหนีบ หรือช่องท้อง
  • ปัสสาวะบ่อย และต้องเบ่งปัสสาวะอย่างแรงและนาน
  • รู้สึกแสบหรือปวดเวลาปัสสาวะ
  • มีหนองหรือเลือดในปัสสาวะ
  • ปัสสาวะมีกลิ่นเหม็น

อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการต่างๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ควรไปพบหมอเมื่อใด

คุณควรไปปรึกษาแพทย์หากมีอาการใดๆ ดังต่อไปนี้

  • กำลังได้รับการรักษาอาการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะใดๆ แต่อาการไม่ดีขึ้น
  • มีอาการของไตติดเชื้อหนึ่งประการหรือมากกว่า

สาเหตุ

สาเหตุของไตติดเชื้อ

ภาวะไตติดเชื้อมักเกิดจากเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ทางเดินปัสสาวะผ่านทางท่อไตที่ทำหน้าที่ลำเลียงปัสสาวะจากร่างกาย แล้วเริ่มเพิ่มจำนวนขึ้น เชื้อแบคทีเรียที่พบได้มากที่สุดมักพบในอุจจาระ (เชื้อ E. coli หรือ klebsiella) ในขณะที่แบคทีเรียบนผิวหนังหรือในสิ่งแวดล้อมอื่นๆ อาจทำให้เกิดกรวยไตอักเสบ (pyelonephritis) ได้น้อยกว่า

นอกจากนี้ ภาวะไตติดเชื้อยังสามารถเกิดได้จากกระแสเลือดที่เข้าสู่ไตนำพาแบคทีเรียจากการติดเชื้อในบริเวณอื่นในร่างกายมาแล้วแพร่กระจายไปยังบริเวณไต แต่กรณีนี้มีโอกาสพบได้น้อยมาก

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดไตติดเชื้อ

ปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงสำหรับภาวะไตติดเชื้อมีหลายประการ เช่น

  • ลักษณะทางกายภาพของผู้หญิง เนื่องจากท่อปัสสาวะของผู้หญิงสั้นกว่าของผู้ชายมาก แบคทีเรียจึงเดินทางไปยังกระเพาะปัสสาวะในระยะทางที่สั้นกว่า ดังนั้น ผู้หญิงจึงมีความเสี่ยงของโรคนี้ได้มากกว่าผู้ชาย
  • การอุดตันในทางเดินปัสสาวะ เมื่อปัสสาวะช้าลงหรือความสามารถในการขับปัสสาวะลดลง แบคทีเรียสามารถเข้าไปสู่ท่อไตได้ง่ายขึ้น ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดไตติดเชื้อ
  • นิ่วในไต
  • ระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ เช่น โรคเบาหวานหรือโรคเอชไอวี
  • ความเสียหายต่อเส้นประสาทโดยรอบกระเพาะปัสสาวะ
  • การใช้สายสวนปัสสาวะเป็นเวลานาน
  • ภาวะที่ทำให้ปัสสาวะไหลผิดวิธี

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลที่นำเสนอในที่นี้ ไม่สามารถใช้แทนข้อแนะนำทางการแพทย์ ให้ปรึกษาแพทย์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยไตติดเชื้อ

แพทย์จะวินิจฉัยตามลักษณะภายนอก สัญญาณชีพ และอาการโดยทั่วไป เช่น อาการไข้และปวดหลัง ซึ่งเป็นเพียงการวินิจฉัยในเบื้องต้นเท่านั้น  ผู้ป่วยอาจจำเป็นต้องระบุรายละเอียดหรือให้ตัวอย่างปัสสาวะสำหรับทดสอบหาแบคทีเรีย ตรวจเลือด หรือตรวจหาหนองในปัสสาวะ การทดสอบในห้องปฏิบัติการที่ตรวจหาแบคทีเรียหรือจุลชีพอื่นๆ ในเลือดก็เป็นสิ่งจำเป็นในผู้ป่วยบางรายด้วยเช่นกัน

การทดสอบอาจใช้เทคนิคภาพถ่ายร่วมด้วย ได้แก่ การอัลตราซาวด์  การตรวจซีทีสแกนหรือการเอ็กซเรย์เพื่อให้เห็นภาพไตและอวัยวะที่เกี่ยวข้องโดยละเอียด

การรักษาไตติดเชื้อ

การรักษาประการแรกสำหรับไตติดเชื้อคือการใช้ยาปฏิชีวนะ ประเภทของยาที่จำเป็นต้องใช้และเวลาที่ต้องใช้ยาขึ้นอยู่กับระดับการติดเชื้อ สุขภาพโดยรวม และชนิดแบคทีเรียที่พบในการทดสอบปัสสาวะ สัญญาณบ่งชี้และอาการของไตติดเชื้อสามารถหายไปเองทีละน้อยภายใน 2-3 วันระหว่างการรักษา แต่อาจจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะต่อไปอีกหนึ่งสัปดาห์หรือมากกว่า ให้จำไว้ว่าควรใช้ยาปฏิชีวนะให้ครบตามที่แพทย์สั่ง

หากมีภาวะไตอักเสบรุนแรง อาจต้องพักในโรงพยาบาลเพื่อรับยาปฏิชีวนะผ่านทางเส้นเลือด

หากภาวะไตติดเชื้อเกิดขึ้นใหม่ อาจจำเป็นต้องเข้าพบผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับไตเพื่อตรวจหาโรคประจำตัว

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อรับมือกับภาวะไตติดเชื้อ

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการปฏิบัติตนขั้นพื้นฐานดังต่อไปนี้ อาจช่วยให้รับมือกับภาวะไตติดเชื้อได้

  • ใช้ความร้อน วางแผ่นร้อนลงบนหน้าท้อง หลัง หรือสีข้างเพื่อบรรเทาความรู้สึกกดทับหรือเจ็บปวด
  • ใช้ยาแก้ปวด
  • ดื่มน้ำมากๆ จำเป็นต้องดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อช่วยกำจัดแบคทีเรียจากทางเดินปัสสาวะ แต่ไม่ควรดื่มกาแฟ

หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจได้ดีขึ้นถึงวิธีการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด

Review Date: ธันวาคม 24, 2018 | Last Modified: ธันวาคม 24, 2018

สุขภาพดีไม่มีขาย ถ้าอยากได้ต้องเข้ามาลงทะเบียนรับข่าวสารกับเรา
รับข่าวสารจาก Hello คุณหมอ เกี่ยวกับเคล็ดลับสุขภาพ อัพเดทสุขภาวะและอื่น ๆ มากมาย