home

เราจะปรับปรุงให้ดีขึ้นได้อย่างไร

close
chevron
บทความนี้อาจมีข้อมูลเท็จหรือไม่ถูกต้องแม่นยำ
chevron

โปรดแจ้งให้ทราบหากข้อมูลไม่ถูกต้อง

wanring-icon
คุณไม่จำเป็นต้องกรอกรายละเอียดนี้หากคุณไม่สะดวกใจ โปรดส่งความคิดเห็นของคุณที่ด้านล่างนี้เพื่อรับชมเว็บไซต์ต่อ
chevron
บทความนี้อาจมีข้อมูลไม่เพียงพอ
chevron

โปรดแจ้งให้ทราบหากข้อมูลไม่ครบถ้วน

wanring-icon
คุณไม่จำเป็นต้องกรอกรายละเอียดนี้หากคุณไม่สะดวกใจ โปรดส่งความคิดเห็นของคุณที่ด้านล่างนี้เพื่อรับชมเว็บไซต์ต่อ
chevron
ฉันมีข้อสงสัย
chevron

แม้ว่าเราอาจไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรค แต่เราก็พร้อมรับฟังความคิดเห็นของท่าน โปรดแสดงความคิดเห็นในกล่องข้อความด้านล่าง

wanring-icon
หากคุณเกิดภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ โปรดแจ้งสายด่วน 1669 หรือติดต่อโรงพยาบาลที่อยู่ใกล้พื้นที่ของคุณในทันที

หรือ คัดลอกลิงก์

ใหม่

เอนดอร์ฟิน สารเพิ่มความสุข เพิ่มได้ด้วยวิธีแบบธรรมชาติ

เอนดอร์ฟิน สารเพิ่มความสุข เพิ่มได้ด้วยวิธีแบบธรรมชาติ

เคยสังเกตกันไหมคะว่าเวลาเราทำกิจกรรมที่ชอบหรือทำกิจกรรมสนุกๆ ร่างกายเราจะเต็มไปด้วยความสุข สนุก แถมกระปรี้กระเปร่าและตื่นตัวอีกด้วย จริงๆ แล้วเวลาเรามีความสุข ร่างกายกำลังหลั่งสารที่เรียกว่า เอนดอร์ฟิน ออกมา ซึ่งเจ้าสารตัวนี้นั่นเองที่ทำให้เรามีความสุข ใครที่อยากรู้จักสารเพิ่มความสุขตัวนี้ให้ดีขึ้น ลองอ่านรายละเอียดในเรื่องนี้กันค่ะ

เอนดอร์ฟิน คืออะไร

เอนดอร์ฟิน (Endorphin) เป็นสารประกอบเปปไทด์ ซึ่งหลั่งออกมาจากระบบประสาทส่วนกลางและต่อมใต้สมอง คำว่า เอนดอร์ฟิน เป็นการรวมกันระหว่างคำว่า “Endogenous” ที่หมายความว่าภายในร่างกาย และ “มอร์ฟีน” (Morphine) ที่เป็นชื่อยาแก้ปวดชนิดหนึ่ง เมื่อนำมารวมกัน ก็เป็นคำว่า Endorphins เพื่อระงับความเจ็บปวด ลดความรู้สึกไม่สบาย ลดความเครียด ซึ่งสารเอนดอร์ฟินมักจะหลั่งเมื่อเราทำกิจกรรมต่างๆ เช่นการออกกำลังกายอย่างต่อเนื่อง ฟังดนตรี ขณะกินอาหาร มีเพศสัมพันธ์ หรือแม้แต่การหัวเราะก็ช่วยให้เอนดอร์ฟินหลั่งได้

เอนดอร์ฟิน สำคัญอย่างไรต่อร่างกาย/ ประโยชน์ของเอนดอร์ฟิน

บรรเทาภาวะซึมเศร้า

นอกจากเอนดอร์ฟินจะช่วยระงับความเจ็บปวดทางกายได้แล้ว ก็ยังสามารถระงับความเจ็บปวด ทุกข์ทางใจได้อีกด้วย จากการศึกษาคนที่ประสบปัญหาภาวะซึมเศร้าในชีวิต จำนวน 1 ใน 5 ของคนที่ประสบปัญหา พบว่าการออกกำลังกายช่วยให้ลดอาการซึมเศร้าได้ และการศึกษาส่วนใหญ่ยังแสดงให้เห็นถึงประโยชน์ในทางบวกที่เกี่ยวข้องกับการออกกำลังกายอีกด้วย ซึ่งแน่นอนว่าควรต้องมีการศึกษาต่อว่า เอนดอร์ฟินนั้นมีผลต่อการรักษาภาวะซึมเศร้าหรือไม่

เพิ่มความมั่นใจในตัวเอง

เมื่อเรามีความสุข ก็จะทำให้เรามองอะไรเป็นบวก ซึ่งความรู้สึกในทางบวกจะช่วยทำให้คุณรู้สึกมั่นใจและมองโลกในแง่ดี และช่วยเพิ่มความมั่นใจในตัวคุณ จากการศึกษาของกลุ่มเด็กผู้ชายกลุ่มเล็กๆ พบว่า เอนเดอร์ฟิน มีความสัมพันธ์กับ ความมั่นใจ ช่วยสร้างความเชื่อมั่นในตัวเองให้สูงขึ้นในเด็กผู้ชายที่ทำการศึกษา

ช่วยในการคลอดลูก

ขณะที่คลอดลูกคุณแม่หลายๆ คนคงทราบว่าเจ็บปวดขนาดไหน ซึ่งเอนดอร์ฟินช่วยทำให้การคลอดลูกง่ายขึ้น จากการศึกษาผู้หญิงที่มีสุขภาพดีจำนวน 45 คน พบว่าระดับของเบต้า เอนดอร์ฟินในตอนท้ายของการคลอดลูกสัมพันธ์กับอาการปวดที่ลดลง เนื่องจากเป็นการศึกษาขนาดเล็กจำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อกำหนดสาเหตุและผลกระทบที่แน่นอน

ภาวะขาดเอนดอร์ฟินเป็นอย่างไร

จริงๆ แล้วภาวะขาดเอนเดอร์ฟินหรือมีระดับบเอนเดอร์ฟินต่ำ ยังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างชัดเจนนัก ยังต้องมีการศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบของระดับเอนเดอร์ฟินต่ำกับสุขภาพโดยรวมของคนเราเพิ่มเติม อย่างไรก็ตามโดยทั่วไปแล้ว การศึกษาบางชิ้นได้ชี้ให้เห็นถึงปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นได้ หากร่างกายของเรามีระดับเอนเดอร์ฟินต่ำ หรือ “ขาด” เอนเดอร์ฟิน อย่างเช่น

  • ภาวะซึมเศร้า (Depression) อาจมีแนวโน้มที่จะเกิดภาวะซึมเศร้าได้ หากร่างกายมีเอนเดอร์ฟินไม่เพียงพอ โดยงานวิจัยบางชิ้นชี้ว่า การมีเอนเดอร์ฟินในระดับสูงส่งผลต่ออาการของโรคซึมเศร้า เนื่องจากเอนเดอร์ฟินสัมพันธ์กับการทำงานของสมองในเรื่องการได้รับรางวัล
  • โรคไฟโบรมัยอัลเจีย (Fibromyalgia) โรคเรื้อรังที่ทำให้ที่มีอาการปวดตามกล้ามเนื้อ อาการอ่อนเพลีย ปวดทั่วร่างกายเป็นระยะยาว เมื่อยล้าและหมดแรง โดยมีการศึกษาวิจัยที่พบว่าผู้ที่เป็นโรคนี้มีระดับเอนเดอร์ฟินต่ำกว่าปกติ
  • อาการปวดหัวเรื้อรัง (Chronic Daily Headache) สาเหตุหนึ่งที่เป็นไปได้ของอาการปวดหัวที่เกิดขึ้นเป็นประจำก็คือระดับเอนเดอร์ฟินที่ผิดปกติ โดยการศึกษาวิจัยชิ้นหนึ่งชี้ว่าผู้ที่มีอาการปวดหัวเรื้อรังมีระดับเอนเดอร์ฟินที่ผิดปกติแบบเดียวกับผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้า

เราจะเพิ่มเอนดอร์ฟินได้อย่างไรด้วยวิธีธรรมชาติ

การออกกำลังกาย

นักวิจัยตั้งข้อสังเกตมาเป็นเวลานานแล้วว่า เอนเดอร์ฟิน คือสิ่งที่ทำให้เกิดความรู้สึกสดชื่นและมีความสุขหลังจากการออกกำลังกายอย่างหนักที่เรียกกันว่า Runner’s High และเมื่อปี 2008 ก็ได้มีการยืนยันความคิดนี้ ด้วยการใช้เทคโนโลยีการถ่ายภาพที่เรียกว่า PET ถ่ายภาพสมองของนักกีฬาก่อนและหลักการออกกำลังกาย และพบว่ามีการเพิ่มขึ้นของเอนดอร์ฟิน หลังออกกำลังกาย นี้ทำให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญบางคนแนะนำให้ออกกำลังกายเป็นประจำอาจช่วยรักษาอาการซึมเศร้าและอาการวิตกกังวลแบบปานกลาง นอกจากนี้งานวิจัยบางชิ้นยังบ่งชี้ว่า การออกกำลังกายสามารถทำให้อาการของโรคซึมเศร้าดีขึ้นได้แบบเดียวกับการใช้ยาต้านซึมเศร้า

การให้

การเป็นอาสาสมัคร การบริจาค หรือการช่วยเหลือผู้อื่ัน ไม่เพียงแต่ทำให้เรารู้สึกดีขึ้น นักวิจัยที่สถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐฯ ยังพบด้วยว่าผู้ที่บริจาคเงินให้แก่การกุศลมีการกระตุ้นการทำงานของสมองในส่วนที่เกี่ยวกับความสุขและความพึงพอใจ นี่อาจทำให้ระดับเอนดอร์ฟินดีขึ้นได้

โยคะและการทำสมาธิ

การทำสมาธิและการเล่นโยคะ เป็นที่รู้จักกันดีอยู่แล้วว่าช่วยบรรเทาความเครียดและช่วยให้ผ่อนคลาย ซึ่งส่วนหนึ่งอาจเกิดมาจากการหลั่งของเอนเดอร์ฟิน โดยงานวิจัยบางชิ้นชี้ให้เห็นว่าโยคะและการทำสมาธิสามารถลดสัญญาณความเครียดและช่วยเพิ่มระดับเอนดอร์ฟิน

การกินดาร์กช็อกโกแลต

งานวิจัยเมื่อปี 2013 ชี้ให้เห็นว่า การกินดาร์กช็อกโกแลตช่วยเพิ่มระดับเอนดอร์ฟินได้ เนื่องจากผลประโยชน์จากสารฟลาโวนอยด์ (Flavonoid)ในผงโกโก้และช็อกโกแลตที่ส่งผลต่อสมอง อย่างไรก็ตามผลิตภัณฑ์ช็อกโกแลตที่มีขายในท้องตลาดส่วนใหญ่มักมีโกโก้ในปริมาณต่ำและยังมีส่วนผสมของน้ำตาลและไขมันจำนวนมากอีกด้วย ผู้ที่ต้องการกินช็อกโกแลตเพื่อเพิ่มระดับเอนดอร์ฟินจึงควรเลือกช็อกโกแลตที่มีส่วนผสมของโกโก้อย่างน้อยร้อยละ 70 และกินในปริมาณที่พอเหมาะ เพื่อไม่ให้ได้รับแคลอรี่และไขมันมากจนเกินไปจนอาจส่งผลเสียต่อน้ำหนักและสุขภาพโดยรวมได้

การหัวเราะ

เรื่องง่ายๆ อย่างการหัวเราะสามารถช่วยเพิ่มเอนเดอร์ฟินได้เช่นกัน โดยงานวิจัยจำนวนมากชี้ถึงประโยชน์สุขภาพจากการหัวเราะ และงานวิจัยหลายชิ้นอย่างเช่นงานวิจัยของนักวิจัยชาวฟินแลนด์และชาวอังกฤษเมื่อปี 2017 ก็ชี้ว่าการหัวเราะช่วยเพิ่มระดับเอนเดอร์ฟินในสมองได้

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัย หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

รูปของผู้เขียนbadge
เขียนโดย ชลธิชา จันทร์วิบูลย์ แก้ไขล่าสุด 11/05/2020
ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดย ทีม Hello คุณหมอ
x