ลำไส้ใหญ่อักเสบ (Colitis)

คำจำกัดความ

ลำไส้ใหญ่อักเสบ คืออะไร

ลำไส้ใหญ่อักเสบ (Colitis) หมายถึงอาการอักเสบของเยื่อบุภายในลำไส้ใหญ่ และอาจมีความเกี่ยวข้องกับอาการท้องเสีย ปวดท้อง ท้องอืด และมีเลือดปนในอุจจาระ อาการอักเสบนี้สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น

• การติดเชื้อ
• การขาดเลือดที่ไปเลี้ยงลำไส้
• โรคลำไส้อักเสบ เช่น โรคโครห์น (Crohn’s disease) หรือโรคลำไส้ใหญ่อักเสบชนิดมีแผล (ulcerative colitis)
• อาการแพ้
• การผ่าตัดลำไส้

ลำไส้ใหญ่อักเสบ พบได้บ่อยได้แค่ไหน

ลำไส้ใหญ่อักเสบสามารถพบได้กับคนทุกช่วงวัยและสามารถพบได้ทั่วโลก  สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม โปรดปรึกษาแพทย์

อาการ

อาการลำไส้ใหญ่อักเสบเป็นอย่างไร

อาการทั่วไปมีดังนี้

• อาจมมีอาการปวดท้องและท้องอืดแบบ เป็นๆ หายๆ
• อุจจาระเป็นเลือด
• ลำไส้มีการบีบตัวอยู่ตลอด
• มีภาวะขาดน้ำ
• มีอาการท้องร่วง
• มีไข้

อาจจะมีอาการอย่างอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวมาข้างต้น ถ้าคุณมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษาหมอของคุณ

ควรไปพบหมอเมื่อไร

ถ้าคุณมีอาการใดๆ ที่กล่าวมาข้างต้น หรือมีข้อสงสัยใดๆ ควรปรึกษากับคุณหมอ เนื่องจากร่างกายของแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ทางที่ดีที่สุดจึงควรพูดคุยกับหมอ เพื่อหาแนวทางในการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของลำไส้ใหญ่อักเสบ

โดยส่วนใหญ่แล้วสาเหตุของการเกิดลำไส้ใหญ่อักเสบ ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด

สิ่งที่อาจเป็นสาเหตุในการเกิดลำไส้ใหญ่อักเสบได้ มีดังนี้

• การติดเชื้อที่มาจากไวรัสหรือปรสิต
• อาหารเป็นพิษเนื่องจากเชื้อแบคทีเรีย
• โรคโครห์น
• ภาวะลำไส้ใหญ่ขาดเลือด
• ผ่านการฉายรังสีที่บริเวณลำไส้ใหญ่
• ภาวะลำไส้เน่าอักเสบ (Necrotizing enterocolitis) ในเด็กแรกเกิด
• การอักเสบของลำไส้ใหญ่ที่เกิดจากการติดเชื้อคลอสไทรเดียม ดิฟิซายล์ (Clostridium Difficile)

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษากับแพทย์และเภสัชกรทุกครั้ง เพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยโรคลำไส้ใหญ่อักเสบ

คุณหมอจะตรวจร่างกาย และถามถึงอาการที่คุณเป็น เช่น

• มีอาการมานานเท่าไร
• อาการปวดรุนแรงแค่ไหน
• มีอาการปวดบ่อยแค่ไหน แล้วแต่ละครั้งปวดนานเท่าไร
• มีอาการท้องร่วงบ่อยหรือไม่
• คุณได้เดินทางไปไหนบ้างหรือไม่
• เร็วๆ นี้ ได้รับยาปฏิชีวนะบ้างหรือเปล่า

คุณหมอสามารถวินิจฉัยโรคลำไส้ใหญ่อักเสบได้ จากการสอดท่อเข้าไปทางทวารหนักด้วยเครื่องสร้างสัญญาณแบบยืดหยุ่น (flexible sigmoidoscopy) หรือการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่และทวารหนัก (Colonoscope) เพื่อตรวจสอบบริเวณเฉพาะของลำไส้ อาจต้องมีการตัดชิ้นเนื้อ เพื่อตรวจดูความเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบ เพื่อหาสาเหตุของการเกิดโรคลำไส้ใหญ่อักเสบได้

วิธีอื่นๆ ที่สามารถบ่งชี้โรคลำไส้ใหญ่อักเสบ

• ซีที สแกน (CT Scan) ที่บริเวณท้อง
• ตรวจเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) ที่บริเวณท้อง
• การสวนแป้งแบเรียม (barium enema)
• การเพาะเชื้อจากอุจจาระ (Stool culture)
• ตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิและปรสิต

วิธีรักษาลำไส้ใหญ่อักเสบ

การรักษาโรคลำไส้ใหญ่ขึ้นอยู่กับสาเหตุของโรค

ลำหรับโรคลำไส้ใหญ่อักเสบที่ไม่ได้รับการวินิจฉัย หรือไม่สามารถควบคุมได้ การรักษาในเบื้องต้น (ไม่ว่าจะมาจากสาเหตุใดก็ตาม) จะมีเป้าหมายเพื่อทำให้สัญญาณชีพของผู้ป่วยทรงตัว และช่วยควบคุมอาการปวด หากจำเป็น ภาวะขาดน้ำสามารถรักษาได้ด้วยการดื่มน้ำ แต่สำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถดื่มน้ำทางปากได้ หรือมีความผิดปกติของอิเล็กโทรไลต์ในร่างกาย อาจต้องให้น้ำทางสายให้อาหารแทน

โดยปกติมักมีการใช้ยา เพื่อควบคุมอาการอักเสบที่ลำไส้ ตัวยาที่ใช้นั้นขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละคน

ปกติแล้วจะไม่มีการใช้ยาปฏิชีวนะ นอกจากจำเป็นต้องใช้ เพื่อจัดการกับแบคทีเรียบางตัว เพื่อลดระยะเวลาในการติดเชื้อ

ระมัดระวังในการซื้อยากินเองเพื่อรักษาอาการท้องร่วง โดยเฉพาะหากคุณมีอาการปวดท้องและมีไข้ ควรปรึกษาคุณหมอหรือเภสัชกรก่อนการใช้ยา

โดยส่วนใหญ่ มักไม่ใช้การผ่าตัดเพื่อรักษาโรคลำไส้ใหญ่อักเสบ

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ และการเยียวยาตนเอง

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์หรือการเยียวยาตนเองที่จะช่วยรักษาอาการลำไส้ใหญ่อักเสบ

ลักษณะไลฟ์สไตล์และการเยียวยาด้วยตนเองต่อไปนี้อาจจะช่วยคุณรักษาอาการ ลำไส้ใหญ่อักเสบ

• ในเบื้องต้นให้หลีกเลี่ยงอาหารแข็งๆ รับประทานอาหารที่เป็นน้ำใสๆ ให้มากขึ้น จะช่วยคืนน้ำให้ร่างกาย และช่วยพักปลายลำไส้ใหญ่ได้
• ปรับเปลี่ยนอาหารเพื่อลดอาการของโรคอาจช่วยให้การรักษาเป็นไปได้ดียิ่งขึ้น แต่วิธีการนี้ไม่สามารถรักษาโรคลำไส้ใหญ่อักเสบบางชนิดได้
• ควรจดบันทึกอาหารที่กินในแต่ละวัน และหลีกเลี่ยงอาหารที่อาจทำให้อาการแย่ลง
• หลีกเลี่ยงอาหารต่อไปนี้หากคุณมีอาการลำไส้ใหญ่อักเสบ
  • อาหารเลี่ยนๆ หรืออาหารทอด
  • ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากนมหรือมีส่วนผสมของนม
  • อาหารที่มีใยอาหารสูงบางชนิด เช่น ป็อปคอร์น เมล็ดพืช ถั่ว และข้าวโพด
• คนที่ไม่ทนต่อแลคโตส (lactose intolerance) ควรหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์นมที่มีน้ำตาลแลคโตส

หากคุณมีข้อสงสัยใดๆ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทำความเข้าใจให้ดีขึ้นถึงทางออกที่ดีที่สุดสำหรับคุณ

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด