ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (Mitral regurgitation)
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (Mitral regurgitation) เป็นโรคลิ้นหัวใจรั่วชนิดหนึ่ง ที่อาจส่งผลให้ระบบไหลเวียนเลือดส่งเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนต่าง ๆ ได้น้อยลง จนทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ตามมา เช่น หัวใจล้มเหลว ความดันโลหิตสูงในปอด
คำจำกัดความ
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว คืออะไร
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (Mitral regurgitation) เป็นภาวะที่ลิ้นหัวใจส่วนลิ้นหัวใจระหว่างห้องซ้ายบนและห้องซ้ายล่างปิดไม่สนิท ทำให้มีเลือดบางส่วนไหลย้อนกลับเข้าไปในหัวใจอีกครั้ง และส่งผลให้เลือดไม่สามารถไหลเข้าไปหล่อเลี้ยงในส่วนอื่น ๆ ของร่างกายได้เพียงพอ ปัญหาลิ้นหัวใจรั่วนี้อาจทำให้หัวใจทำงานหนักขึ้น ระดับความดันโลหิตสูงขึ้น ในรายที่รุนแรง อาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้
ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วพบได้บ่อยแค่ไหน
จากข้อมูลของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา (NIH) พบว่า โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว คือโรคลิ้นหัวใจชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด และส่งผลกระทบกับประชากรกว่า 2% ทั่วโลก
โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว สามารถพบได้ในช่วงวัยกลางคน และผู้ที่มีประวัติป่วยเป็นโรคเกี่ยวกับหัวใจ เนื่องจากอาจทำให้หัวใจทำงานผิดปกติ และลิ้นหัวใจได้รับผลกระทบร่วมด้วย
อาการ
อาการของ โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว
อาการของ ลิ้นหัวใจไมตรัวรั่ว ขึ้นกับความรุนแรงของโรค ซึ่งในระยะเริ่มแรก อาจไม่แสดงอาการใด ๆ แต่เมื่อโรคมีความรุนแรงขึ้น ก็อาจมีอาการดังต่อไปนี้
- ใจสั่น หัวใจเต้นรัว
- เสียงหัวใจ หรือจังหวะหัวใจเต้นผิดปกติ
- เจ็บหน้าอก
- วิงเวียนศีรษะ
- รู้สึกเหนื่อยล้า
- หายใจลำบาก
- ข้อเท้า และเท้าบวม
สาเหตุ
สาเหตุของโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว
สาเหตุที่ทำให้ โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว อาจเกิดจาก
- เนื้อเยื่อลิ้นหัวใจได้รับความเสียหาย
- ไข้รูมาติก
- เยื่อบุหัวใจอักเสบ
- ภาวะหัวใจวาย
- ความผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจ
- อุบัติเหตุรุนแรง
- มีประวัติการผ่าตัดเกี่ยวกับหัวใจ
ปัจจัยเสี่ยง
ปัจจัยเสี่ยงของ โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว
หากบุคลในครอบครัวมีประวัติเกี่ยวข้องกับโรคลิ้นหัวใจ ก็อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นโรคลิ้นหัวใจ และสามารถพัฒนาเป็นโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วได้ในอนาคต
นอกจากนี้ ยาบางชนิดก็อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วได้ เช่น
- ยาเออร์โกทามีน (Ergotamine)
- เฟนฟลูรามีน (Fenfluramine)
- เดกซ์เฟนฟลูรามีน (Dexfenfluramine)
การวินิจฉัยและการรักษา
ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
การวินิจฉัยลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว
การวินิจฉัยในโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว ที่คุณหมอนิยมใช้ มีดังนี้
- การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เพื่อช่วยให้เห็นความผิดปกติของโครงสร้างของหัวใจ ลิ้นหัวใจ และการไหลเวียนของเลือด อีกทั้งยังดูว่าหัวใจทำงานได้ดีเพียงใด
- เอกซเรย์ทรวงอก เพื่อช่วยให้คุณหมอมองเห็นว่าบริเวณลิ้นหัวใจส่วนไมตรัลมีช่องว่างหรือรูรั่วหรือไม่
- การสวนหัวใจ คุณหมอจะนำสายสวนที่มีความยืดหยุ่นสอดเข้าไปในเส้นเลือดผ่านทางแขน หรือขาหนีบ ก่อนจะฉีดสีย้อมลงไปตามสายสวน และเอกซเรย์ไปพร้อมกัน เพื่อแสดงภาพว่าส่วนใดในหัวใจที่ทำงานผิดปกติ
- ตรวจหัวใจด้วยคลื่นสนามแม่เหล็ก (MRI) เป็นการทดสอบเพื่อสร้างรายละเอียดของหัวใจให้เห็นชัดมากยิ่งขึ้น และประเมินอาการเบื้องต้นว่าอยู่ในระดับรุนแรงที่ต้องเร่งรักษาทันทีด้วยการผ่าตัดหรือไม่
การรักษาลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว
เมื่อผลการวินิจฉัยออกมาแล้วว่าเป็น โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว คุณหมออาจรักษาตามอาการ และให้ยาตามความเหมาะสม เช่น ยารักษาความความดันโลหิตสูง ยาป้องกันการเกิดลิ่มเลือด ยาขับปัสสาวะ
แต่หากเป็นกรณีที่ลิ้นหัวใจได้รับความเสียหายรุนแรง การรักษาด้วยวิธีดังต่อไปนี้ อาจมีประสิทธิภาพที่ให้ผลลัพธ์ได้ดีกว่า
- การผ่าตัดแบบเปิดในบริเวณของลิ้นหัวใจที่ได้รับความเสียหาย โดยอาจใช้เทคโนโลยีการส่องกล้อง เผยภาพ 3 มิติ บนหน้าจออย่างละเอียดร่วมระหว่างผ่าตัด
- ปิดรูรั่วของไมตรัล ด้วยการผ่าตัดในลักษณะตัววี และเย็บปิดรูรั่วให้เชื่อมกัน
- เปลี่ยนลิ้นหัวใจ หากคุณหมอพิจารณาแล้วว่าการผ่าตัดรักษาด้วย 2 วิธีข้างต้นไม่ได้ผล อาจจำเป็นต้องทำการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจใหม่
การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง
การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์หรือการเยียวยาตนเองเพื่อป้องกันและรักษา โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว
เพื่อไม่ให้ลิ้นหัวใจ หรือสุขภาพหัวใจได้รับความเสียหายจากโรคต่าง ๆ การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ด้วยวิธีดังต่อไปนี้ อาจช่วยให้ห่างไกลจากลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วได้
- ควบคุมระดับความดันโลหิต
- งดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- หยุดสูบบุหรี่
- รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
- เลือกรับประทานอาหารที่ดีต่อหัวใจ ลดปริมาณอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง
