หลังคลอดบุตรแม่ควรพักฟื้นประมาณกี่วัน และควรดูแลตัวเองอย่างไร

คุณแม่มือใหม่อาจมีคำถามว่า หลังคลอดบุตรแม่ควรพักฟื้นประมาณกี่วัน โดยปกติการพักฟื้นหลังคลอดอาจใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับการดูแลตัวเองเพื่อช่วยบรรเทาอาการหลังคลอด และช่วยฟื้นฟูให้สุขภาพร่างกายกลับมาเป็นปกติโดยเร็ว

หลังคลอดบุตรแม่ควรพักฟื้นประมาณกี่วัน

โดยทั่วไปหลังคลอดบุตรคุณแม่อาจต้องใช้เวลาพักฟื้นประมาณ 6 สัปดาห์ หรือมากกว่านั้น ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับการดูแลสุขภาพร่างกายของตัวเอง โดยในช่วงเวลาหลังคลอดร่ายกายจะมีการเปลี่ยนแปลงมากมายเพื่อกลับสู่สภาพเดิมเหมือนกับก่อนตั้งครรภ์ เช่น มดลูกหดตัว การรักษาบาดแผล การปรับระดับฮอร์โมนในร่างกาย รวมไปถึงอาการหลังคลอดต่าง ๆ

อาการหลังคลอดบุตร

คุณแม่หลังคลอดอาจมีอาการ ดังนี้

• เจ็บปวดช่องคลอด เพราะการฉีกขาดของช่องคลอดในขณะคลอดบุตร คุณแม่อาจมีอาการเจ็บปวดช่องคลอดประมาณ 2-3 สัปดาห์ รวมทั้งอาจมีน้ำคาวปลาไหลออกมาด้วย
• ตกขาว อาจมีตกขาวเป็นเยื่อเมือกผสมกับเลือดไหลออกมาจากช่องคลอดปริมาณมากประมาณ 2-3 วันแรกหลังคลอด และอาจยังไหลออกมาเรื่อย ๆ เป็นเวลาหลายสัปดาห์ ซึ่งสีของตกขาวอาจค่อย ๆ จางลงเป็นสีชมพู สีน้ำตาล และสีขาวอมเหลือง
• การหดตัวของมดลูกและหลอดเลือด หลังคลอดบุตรประมาณ 2-3 วัน มดลูกจะค่อย ๆ หดตัวกลับ และมดลูกจะบีบตัวเพื่อห้ามเลือด จึงอาจทำให้มีอาการคล้ายปวดประจำเดือน ปวดหลังหรือเสียวซ่าบริเวณหน้าท้อง
• ปัญหาในการปัสสาวะ การคลอดบุตรอาจทำให้เส้นประสาทและกล้ามเนื้อเสียหาย ซึ่งอาจทำให้รู้สึกแสบเมื่อปัสสาวะ รวมทั้งอาจทำให้มีอาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ โดยเฉพาะเมื่อจามหรือหัวเราะ
• เต้านมบวมและเจ็บเต้านม หลังคลอดบุตรประมาณ 3-4 วัน เต้านมจะสร้างน้ำนมเหลืองที่อุดมด้วยสารอาหารซึ่งอาจช่วยเพิ่มระบบภูมิคุ้มกันให้กับทารก หลังจากนั้นเต้านมจะบวมขึ้นและอาจมีอาการคัดตึงเพราะมีน้ำนมเต็มเต้านม
• ริดสีดวงทวาร การเบ่งลูกแรง ๆ ขณะคลอดอาจเป็นสาเหตุของริดสีดวงทวาร ซึ่งอาจทำให้มีอาการปวดบริเวณทวารหนักหลังจากทารกคลอด
• ท้องผูก เป็นอาการที่พบบ่อยหลังคลอด ซึ่งอาจเป็นความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร หรืออาจเป็นผลข้างเคียงจากยาแก้ปวดที่ได้รับระหว่างการคลอด
• เบบี้บลูส์ (Baby Blues) เป็นความแปรปรวนทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นหลังคลอด คุณแม่บางคนอาจมีอาการเศร้า กังวลใจและวิตกกังวลหลังจากคลอดประมาณ 2 สัปดาห์

การดูแลตัวเองหลังคลอดบุตร

การดูแลตัวเองหลังคลอดบุตรมีเป้าหมายเพื่อบรรเทาอาการหลังคลอด และส่งเสริมสุขภาพให้กลับไปเป็นปกติโดยเร็ว ซึ่งการดูแลตัวเองอาจทำได้ดังนี้

• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อช่วยฟื้นฟูพลังงานที่สูญเสียไป และช่วยบรรเทาอาการอ่อนล้าอ่อนเพลียหลังจากคลอดบุตร นอกจากนี้ ยังอาจช่วยจัดการกับความเครียดที่เกิดขึ้นหลังคลอดด้วย
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ คุณแม่หลังคลอดบุตรควรรับประทานอาหารที่หลากหลายทั้งเนื้อสัตว์ แป้ง ใยอาหาร ผักและผลไม้ เพื่อช่วยเติมพลังงานให้กับร่างกายและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ นอกจากนี้ การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารมากขึ้นอาจช่วยป้องกันอาการท้องผูกและริดสีดวงทวารที่อาจเกิดขึ้นหลังคลอดได้
• ออกกำลังกาย เช่น ออกกำลังกายอุ้งเชิงกราน ฝึกขมิบ อาจช่วยเร่งการฟื้นตัวของอุ้งเชิงกรานและช่วยในการหดตัวของมดลูก โดยฝึกขมิบประมาณครั้งละ 5 วินาที 5 ครั้งติดต่อกัน ประมาณ 3 เซ็ต/วัน หรือตามที่ต้องการ
• เข้าพบคุณหมอตามนัดหมายเสมอ เพื่อตรวจสุขภาพร่างกายหลังคลอด และพูดคุยกับคุณหมอหากคุณแม่มีอาการเบบี้บลูส์ เพื่อหาแนวทางในการบำบัดสุขภาพจิตหลังคลอด