การวางแผนครอบครัว คืออะไร มีจุดประสงค์เพื่ออะไร

การวางแผนครอบครัว คือ การที่คู่รักหรือคู่แต่งงานกำหนดเป้าหมายร่วมกันเกี่ยวกับการสร้างครอบครัว เช่น จะมีลูกหรือไม่ จะมีลูกเมื่อใด จะมีลูกกี่คน เพื่อให้สอดคล้องกับภาวะสุขภาพและการเงิน รวมถึงการปรับตัวเข้าหากันของคู่สมรส การตกลงบทบาทหน้าที่กันภายในครอบครัว ซึ่งอาจช่วยให้สามารถเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ เช่น สุขภาพร่างกาย สุขภาพจิตใจ สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย ให้เหมาะสมกับการมีลูกหรือการสร้างครอบครัว

การวางแผนครอบครัว คืออะไร

การวางแผนครอบครัว คือ การที่คู่รักหรือคู่แต่งงานปรึกษาและกำหนดเป้าหมายร่วมกันเกี่ยวกับการสร้างครอบครัว เช่น เรื่องการมีลูก ว่าจะมีลูกหรือไม่มี จะมีลูกกี่คน จะมีลูกเมื่อใด จะมีลูกห่างกันกี่ปี รวมถึงการเลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสม เช่น การนับวันปลอดภัย การรับประทานยาคุมกำเนิด การทำหมัน เพื่อให้สร้างครอบครัวได้ตามเป้าหมาย โดยอาจต้องคำนึงถึงภาวะสุขภาพของทั้งคู่ สภาพทางการเงิน และสภาพสังคมด้วย 

จุดประสงค์ของการวางแผนครอบครัว

การวางแผนครอบครัวอาจมีจุดประสงค์ ดังนี้ 

• หลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์
• ช่วยให้ตั้งครรภ์เมื่อพร้อมที่จะมีลูก 
• เพื่อให้สามารถมีลูกตามจำนวนที่เหมาะสมกับสภาพคล่องทางการเงิน เพื่อให้สามารถเลี้ยงลูกจนเติบโตได้ 
• ช่วยให้กำหนดระยะห่างในการมีลูกแต่ละคนได้อย่างเหมาะสม 
• อาจส่งเสริมให้มีลูกในอายุที่เหมาะสม
• ช่วยให้สามารถเลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสมได้ 

ประโยชน์ของการวางแผนครอบครัว

การวางแผนครอบครัวอาจมีประโยชน์ ดังนี้ 

• ประโยชน์ด้านสุขภาพ

คำแนะนำในการวางแผนครอบครัว

การวางแผนครอบครัวที่ดีอาจต้องคำนึงถึงปัจจัยดังต่อไปนี้

• การเลือกคู่ครองที่เหมาะสม เช่น มีความเข้าใจซึ่งกันและกัน รู้จักประนีประนอมกัน รู้จักปรับตัวเข้าหากัน พร้อมเรียนรู้และให้อภัยซึ่งกันและกัน อาจเป็นปัจจัยแรกที่ควรคำนึงถึงเมื่อต้องการสร้างครอบครัว เพราะหากขาดปัจจัยเหล่านี้อาจก่อให้เกิดปัญหาหย่าร้างขึ้นในอนาคตได้ 
• การคุมกำเนิด ถือเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึงหากยังไม่พร้อมจะมีลูก หรือไม่อยากมีลูกเพิ่มแล้ว ซึ่งการคุมกำเนิดมีหลายวิธี เช่น การรับประทานยาคุมกำเนิด การฝังเข็มยาคุมกำเนิด การใช้ถุงยางอนามัย การนับวันปลอดภัย การทำหมัน อย่างไรก็ตาม ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อหาวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสม 
• การวางแผนมีลูก หากทั้ง 2 ฝ่ายเตรียมพร้อมที่จะมีลูก ควรวางแผนว่าต้องการมีลูกกี่คน และควรเว้นระยะห่างในการมีลูกกี่ปี เพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นฟูและมีเวลาเลี้ยงดูและเอาใจใส่ลูกคนก่อนได้อย่างเต็มที่
• การเตรียมเป็นพ่อแม่ที่ดี พ่อแม่ควรมีวุฒิภาวะทางอารมณ์ พร้อมจะอบรมสั่งสอนลูกด้วยความรัก ความเอาใจใส่ และไม่ใช้ความรุนแรง นอกจากนี้ ควรมีเวลาใกล้ชิดหรือทำกิจกรรมร่วมกับลูก สามารถให้คำปรึกษากับลูก และเป็นแบบอย่างที่ดีให้เขาได้