ยาเลื่อนประจำเดือน และยาคุมกำเนิดเลื่อนประจำเดือน ทำงานอย่างไร

วางแผนจะไปทะเลกับเพื่อนสาว แต่ประจำเดือนดันมาช่วงนั้นพอดี ทำให้สาว ๆ จำเป็นต้องเลื่อนประจำเดือนด้วยการใช้ ยาเลื่อนประจำเดือน แต่สำหรับคนที่กินยาคุมกำเนิดอยู่แล้ว ก็อาจสามารถใช้ยาคุมกำเนิดเพื่อการเลื่อนประจำเดือนได้เช่นกันนะ วันนี้ Hello คุณหมอ จึงมีข้อมูลมาฝากสาว ๆ ที่ต้องการเลื่อนประจำเดือน ในวันที่มีโอกาสพิเศษ เพื่อดำเนินกิจกรรมไปได้อย่างราบรื่นมีความสุขกันค่ะ

ยาเลื่อนประจำเดือน คืออะไร

ยาเลื่อนประจำเดือน คือ ยานอร์อิทิสเตอโรน 5 มิลลิกรัม (Norethisterone 5 mg) เป็นฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (progesterone) สังเคราะห์ชนิดหนึ่งชื่อ โปรเจสติน การทำงานของยานอร์อิทิสเตอโรนคือ จะหยุดการเจริญเติบโตตามปกติของผนังมดลูก ในช่วงเวลาที่มีประจำเดือน และเปลี่ยนแปลงการส่งสัญญาณของฮอร์โมนในมดลูก เพื่อฟื้นฟูรอบประจำเดือนให้เป็นปกติ โดยมีการใช้งานในกรณีดังต่อไปนี้

• ใช้เพื่อ เลื่อนประจำเดือน
• ใช้เพื่อป้องกันภาวะเลือดออกผิดปกติจากมดลูก
• ใช้เพื่อบรรเทาอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS Pre-menstrual syndrome) เช่น เจ็บหน้าอก ปวดหัว ไมเกรน ภาวะคั่งน้ำ และอารมณ์แปรปรวนหงุดหงิด
• การเจ็บปวดหรือการมีประจำเดือนมาก
• ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
• มะเร็งเต้านมบางชนิด

วิธีกิน ยาเลื่อนประจำเดือน

กรณีที่ต้องการ เลื่อนประจำเดือน ให้กินยานอร์อิทิสเตอโรน 5 มิลลิกรัม ก่อนวันที่ต้องการเลื่อนประจำเดือนประมาณ 3 วัน และกินยาไปจนกระทั่งถึงวันที่ต้องการเลื่อนประจำเดือน เมื่อหยุดกินยานอร์อิทิสเตอโรนแล้ว คุณจะมีประจำเดือนภายในเวลา 2-3 วัน สำหรับวิธีการกินยา ถ้าคุณมีน้ำหนักน้อยกว่า 60 กิโลกรัม ให้กินยานอร์อิทิสเตอโรน 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง ส่วนถ้าคุณมีน้ำหนักมากกว่า 60 กิโลกรัม ให้กินยานอร์อิทิสเตอโรน 5 มิลลิกรัม 1 เม็ด วันละ 3 ครั้ง

ผลข้างเคียงจากการกินยา

ควรแจ้งให้คุณหมอทราบอย่างละเอียดหากมีโรคประจำตัว หรือมีประวัติการแพ้ยา และหากมีอาการดังต่อไปนี้ ควรปรึกษาหมอหรือเภสัชกรทันที

• วิงเวียนศีรษะ และอาเจียน
• ปวดหัว
• อารมณ์แปรปรวน
• มีปัญหาการนอนหลับ
• น้ำหนักขึ้นหรือน้ำหนักลดลง
• เต้านมคัด
• ความสนใจทางเพศเปลี่ยนแปลง

ผู้ที่ไม่ควรใช้ ยาเลื่อนประจำเดือน

ไม่แนะนำให้วัยเด็ก และวัยรุ่นกินยาเลื่อนประจำเดือน รวมถึงผู้ที่แพ้ยานอร์อิทิสเตอโรน หรือส่วนผสมในตัวยานอร์อิทิสเตอโรน และผู้ที่มีอาการโรคดังต่อไปนี้

• สตรีที่กำลังตั้งครรภ์ หรือมีแนวโน้มว่าจะตั้งครรภ์
• มีปัญหาเกี่ยวกับระบบไหลเวียนเลือด
• มีอาการของการมีลิ่มเลือด (blood clot) เช่น เจ็บหน้าอก หายใจสั้น หรือการไอ
• เบาหวานที่ทำให้หลอดเลือดเสียหาย
• ผิวเหลือง เนื่องจากโรคดีซ่านจากการตั้งครรภ์โดยไม่ทราบสาเหตุ (idiopathic jaundice of pregnancy)
• มีอาการคันทั่วร่างกาย เนื่องจากอาการคันจากการตั้งครรภ์ (pruritus of pregnancy)

การใช้ยาคุมกำเนิดเพื่อเลื่อนประจำเดือน

นอกเหนือจากการใช้ยานอร์อิทิสเตอโรน เพื่อเลื่อนประจำเดือนแล้ว หากคุณกินยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมแผงละ 21 เม็ดและ 28 เม็ด คุณอาจสามารถใช้ยาคุมกำเนิดเพื่อ เลื่อนประจำเดือน ได้ โดยมีวิธีการดังนี้

• ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมแผงละ 21 เม็ด

ปกติแล้วคุณต้องกินจนหมดแผง และหยุดกิน 7 วันก่อนเริ่มแผงใหม่ ซึ่งหลังจากหยุดกินยาคุมกำเนิดประมาณ 1-3 วันจะมีประจำเดือน แต่หากต้องการเลื่อนประจำเดือน ให้เริ่มกินยาคุมกำเนิดแผงใหม่โดยไม่ต้องหยุดกินเป็นระยะเวลา 7 วัน

• ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมแผงละ 24 เม็ด

ชนิดแผง 24 เม็ดจะมีตัวยา 24 เม็ดและเม็ดแป้ง 4 เม็ด โดยเม็ดแป้งจะมีสีและขนาดต่างจากยาเม็ดคุมกำเนิดอย่างชัดเจน หากต้องการกินยาคุมกำเนิดเพื่อเลื่อนประจำเดือน ให้เริ่มกินยาคุมกำเนิดแผงใหม่ โดยไม่ต้องกินเม็ดแป้ง 4 เม็ด

• ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมแผงละ 28 เม็ด

ยาคุมแบบแผง 28 เม็ดจะมีตัวยา 21 เม็ดและเม็ดแป้ง 7 เม็ด โดยเม็ดแป้งจะมีสีและขนาดต่างจากยาเม็ดคุมกำเนิดอย่างชัดเจน หากต้องการกินยาคุมกำเนิดเพื่อ เลื่อนประจำเดือน ให้เริ่มกินยาคุมกำเนิดแผงใหม่ โดยไม่ต้องกินเม็ดแป้ง 7 เม็ด

ทำไมยาคุมกำเนิดถึงเลื่อนประจำเดือนได้

ยาเม็ดคุมกำเนิดได้รับการออกแบบมาให้เลียนแบบการมีรอบเดือนตามธรรมชาติ โดยยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมแผงละ 28 เม็ด จะบรรจุยา 28 เม็ดแต่มีเพียง 21 เม็ดที่มีฮอร์โมนเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ และอีก 7 เม็ดที่เหลือไม่ส่งผล หรือที่เรียกกันว่า ‘เม็ดแป้ง’

การมีเลือดออกที่เกิดขึ้นระหว่างสัปดาห์ที่คุณกินยาคุมกำเนิด เรียกว่า เลือดคล้ายประจำเดือน (withdrawal bleeding) ซึ่งเป็นปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกายต่อการหยุดฮอร์โมน ถ้าคุณข้ามการกินเม็ดแป้ง 7 เม็ด และเริ่มกินยาแผงใหม่ทันที คุณจะไม่มีภาวะเลือดคล้ายประจำเดือน

เลือดคล้ายประจำเดือนที่เกิดขึ้นในช่วงที่คุณกินเม็ดแป้ง ไม่เหมือนกับประจำเดือนปกติ และเป็นการมีเลือดออกที่ไม่จำเป็นต่อร่างกาย คุณจึงสามารถกินยาคุมกำเนิดเพื่อ เลื่อนประจำเดือน ได้

ผลข้างเคียงจากการใช้ยาคุมกำเนิดเพื่อเลื่อนประจำเดือน