ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (Mitral regurgitation)

ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (Mitral regurgitation) เป็นโรคลิ้นหัวใจรั่วชนิดหนึ่ง ที่อาจส่งผลให้ระบบไหลเวียนเลือดส่งเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนต่าง ๆ ได้น้อยลง จนทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ตามมา เช่น หัวใจล้มเหลว ความดันโลหิตสูงในปอด

คำจำกัดความ

ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว คืออะไร

ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว (Mitral regurgitation) เป็นภาวะที่ลิ้นหัวใจส่วนลิ้นหัวใจระหว่างห้องซ้ายบนและห้องซ้ายล่างปิดไม่สนิท ทำให้มีเลือดบางส่วนไหลย้อนกลับเข้าไปในหัวใจอีกครั้ง และส่งผลให้เลือดไม่สามารถไหลเข้าไปหล่อเลี้ยงในส่วนอื่น ๆ ของร่างกายได้เพียงพอ ปัญหาลิ้นหัวใจรั่วนี้อาจทำให้หัวใจทำงานหนักขึ้น ระดับความดันโลหิตสูงขึ้น ในรายที่รุนแรง อาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้

ลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วพบได้บ่อยแค่ไหน

จากข้อมูลของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา (NIH) พบว่า โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว คือโรคลิ้นหัวใจชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด และส่งผลกระทบกับประชากรกว่า 2% ทั่วโลก

โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว สามารถพบได้ในช่วงวัยกลางคน และผู้ที่มีประวัติป่วยเป็นโรคเกี่ยวกับหัวใจ เนื่องจากอาจทำให้หัวใจทำงานผิดปกติ และลิ้นหัวใจได้รับผลกระทบร่วมด้วย

อาการ

อาการของ โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว

อาการของ ลิ้นหัวใจไมตรัวรั่ว ขึ้นกับความรุนแรงของโรค ซึ่งในระยะเริ่มแรก อาจไม่แสดงอาการใด ๆ แต่เมื่อโรคมีความรุนแรงขึ้น ก็อาจมีอาการดังต่อไปนี้

• ใจสั่น หัวใจเต้นรัว
• เสียงหัวใจ หรือจังหวะหัวใจเต้นผิดปกติ
• เจ็บหน้าอก
• วิงเวียนศีรษะ
• รู้สึกเหนื่อยล้า
• หายใจลำบาก
• ข้อเท้า และเท้าบวม

สาเหตุ

สาเหตุของโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว

สาเหตุที่ทำให้ โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว อาจเกิดจาก

• เนื้อเยื่อลิ้นหัวใจได้รับความเสียหาย
• ไข้รูมาติก
• เยื่อบุหัวใจอักเสบ
• ภาวะหัวใจวาย
• ความผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจ
• อุบัติเหตุรุนแรง
• มีประวัติการผ่าตัดเกี่ยวกับหัวใจ

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของ โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว

หากบุคลในครอบครัวมีประวัติเกี่ยวข้องกับโรคลิ้นหัวใจ ก็อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นโรคลิ้นหัวใจ และสามารถพัฒนาเป็นโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วได้ในอนาคต

นอกจากนี้ ยาบางชนิดก็อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วได้ เช่น

• ยาเออร์โกทามีน (Ergotamine)
• เฟนฟลูรามีน (Fenfluramine)
• เดกซ์เฟนฟลูรามีน (Dexfenfluramine)

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว

การวินิจฉัยในโรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว ที่คุณหมอนิยมใช้ มีดังนี้

• การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เพื่อช่วยให้เห็นความผิดปกติของโครงสร้างของหัวใจ ลิ้นหัวใจ และการไหลเวียนของเลือด อีกทั้งยังดูว่าหัวใจทำงานได้ดีเพียงใด
• เอกซเรย์ทรวงอก เพื่อช่วยให้คุณหมอมองเห็นว่าบริเวณลิ้นหัวใจส่วนไมตรัลมีช่องว่างหรือรูรั่วหรือไม่
• การสวนหัวใจ คุณหมอจะนำสายสวนที่มีความยืดหยุ่นสอดเข้าไปในเส้นเลือดผ่านทางแขน หรือขาหนีบ ก่อนจะฉีดสีย้อมลงไปตามสายสวน และเอกซเรย์ไปพร้อมกัน เพื่อแสดงภาพว่าส่วนใดในหัวใจที่ทำงานผิดปกติ
• ตรวจหัวใจด้วยคลื่นสนามแม่เหล็ก (MRI) เป็นการทดสอบเพื่อสร้างรายละเอียดของหัวใจให้เห็นชัดมากยิ่งขึ้น และประเมินอาการเบื้องต้นว่าอยู่ในระดับรุนแรงที่ต้องเร่งรักษาทันทีด้วยการผ่าตัดหรือไม่

การรักษาลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว

เมื่อผลการวินิจฉัยออกมาแล้วว่าเป็น โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว คุณหมออาจรักษาตามอาการ และให้ยาตามความเหมาะสม เช่น ยารักษาความความดันโลหิตสูง ยาป้องกันการเกิดลิ่มเลือด ยาขับปัสสาวะ

แต่หากเป็นกรณีที่ลิ้นหัวใจได้รับความเสียหายรุนแรง การรักษาด้วยวิธีดังต่อไปนี้ อาจมีประสิทธิภาพที่ให้ผลลัพธ์ได้ดีกว่า

• การผ่าตัดแบบเปิดในบริเวณของลิ้นหัวใจที่ได้รับความเสียหาย โดยอาจใช้เทคโนโลยีการส่องกล้อง เผยภาพ 3 มิติ บนหน้าจออย่างละเอียดร่วมระหว่างผ่าตัด
• ปิดรูรั่วของไมตรัล ด้วยการผ่าตัดในลักษณะตัววี และเย็บปิดรูรั่วให้เชื่อมกัน
• เปลี่ยนลิ้นหัวใจ หากคุณหมอพิจารณาแล้วว่าการผ่าตัดรักษาด้วย 2 วิธีข้างต้นไม่ได้ผล อาจจำเป็นต้องทำการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจใหม่

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเอง

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์หรือการเยียวยาตนเองเพื่อป้องกันและรักษา โรคลิ้นหัวใจไมตรัลรั่ว

เพื่อไม่ให้ลิ้นหัวใจ หรือสุขภาพหัวใจได้รับความเสียหายจากโรคต่าง ๆ การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ด้วยวิธีดังต่อไปนี้ อาจช่วยให้ห่างไกลจากลิ้นหัวใจไมตรัลรั่วได้

• ควบคุมระดับความดันโลหิต
• งดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
• หยุดสูบบุหรี่
• รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
• เลือกรับประทานอาหารที่ดีต่อหัวใจ ลดปริมาณอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง