แขนง ประโยชน์และข้อควรระวังในการบริโภค

แขนง เป็นผักตระกูลกะหล่ำที่มีขนาดเล็ก นิยมนำไปประกอบอาหารหลายชนิด เช่น ผัดแขนงน้ำมันหอย ผัดแขนงหมูกรอบ ผัดแขนงหมูสับ ซึ่งช่วยเพิ่มรสชาติและความกรุบกรอบให้กับเมนูอาหาร นอกจากนี้ แขนงยังอุดมไปด้วยสารอาหาร วิตามินและแร่ธาตุมากมายที่อาจมีประโยชน์ต่อสุขภาพกระดูก ดวงตา ผิว รวมถึงอาจช่วยจัดการกับโรคเบาหวาน และอาจช่วยป้องกันโรคมะเร็งได้อีกด้วย

คุณค่าทางโภชนาการของแขนง

แขนง 100 กรัม ให้พลังงาน 43 กิโลแคลอรี่ อุดมไปด้วยสารอาหาร วิตามินและแร่ธาตุ เช่น

• คาร์โบไฮเดรต 9 กรัม (แบ่งเป็นใยอาหาร 3.8 กรัม และน้ำตาล 2.2 กรัม)
• โปรตีน 3.4 กรัม
• ไขมัน 0.3 กรัม
• โพแทสเซียม 389 มิลลิกรัม
• วิตามินซี 85 มิลลิกรัม
• แคลเซียม 42 มิลลิกรัม

นอกจากนี้ แขนงยังมีวิตามินและแร่ธาตุอื่น ๆ ที่มีประโยชน์ เช่น เหล็ก แมกนีเซียม โซเดียม สังกะสี ทองแดง แมงกานีส ซีลีเนียม (Selenium) วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามินบี 5 วิตามินบี 6 โฟเลต (Folate) โคลีน (Choline) วิตามินเอ เบต้าแคโรทีน ลูทีน (Lutein) ซีแซนทีน (Zeaxanthin) วิตามินอี วิตามินเค

ประโยชน์ของแขนงต่อสุขภาพ

อาจช่วยบำรุงรักษาสุขภาพกระดูก

แขนงอุดมไปด้วยแคลเซียมและวิตามินเคที่มีส่วนช่วยในการบำรุงรักษากระดูกให้แข็งแรง รวมถึงยังมีสารประกอบอย่างแอลเลียม (Allium) และซัลโฟราเฟน (Sulforaphane) ที่อาจช่วยลดการสลายตัวของมวลกระดูก

โดยมีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nutrients เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2560 ศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการบริโภคผักและผลไม้ และการแตกหักของกระดูก พบว่า ผักตระกูลกะหล่ำ เช่น แขนง กะหล่ำปลี กะหล่ำดอก บร็อคโคลี่ อุดมไปด้วยสารอาหารหลายชนิดที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพกระดูก เช่น แคลเซียม วิตามินเค นอกจากนี้ยังมีสารประกอบ เช่น แอลเลียม ซัลโฟราเฟน ที่มีฤทธิ์ยับยั้งการเสื่อมสภาพของเซลล์กระดูกที่ทำให้กระดูกแตกหักง่าย และช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์สร้างกระดูก จึงอาจมีส่วนช่วยให้กระดูกแข็งแรงและสุขภาพดี

อาจช่วยส่งเสริมสุขภาพผิว

แขนงอุดมไปด้วยวิตามินซีที่ดีต่อสุขภาพผิว ช่วยต้านอนุมูลอิสระและช่วยสร้างคอลลาเจน ทำให้ผิวแข็งแรง ยืดหยุ่นและสุขภาพดี

โดยมีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nutrients เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2560 ศึกษาเกี่ยวกับประโยชน์ของวิตามินซีต่อสุขภาพผิว พบว่า วิตามินซีพบได้ในผักหลายชนิด เช่น แขนง กะหล่ำปลี พริกแดง มะเขือเทศ ผักปวยเล้ง บร็อคโคลี่ ซึ่งวิตามินซีมีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ส่งผลดีต่อสุขภาพผิว ช่วยปกป้องผิวจากการทำร้ายของรังสียูวี รวมถึงช่วยกระตุ้นการสังเคราะห์คอลลาเจนในชั้นผิวหนัง ทำให้ผิวแข็งแรงและยืดหยุ่นมากขึ้น

อาจช่วยจัดการกับโรคเบาหวาน

แขนงอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด โดยเฉพาะกรดอัลฟาไลโปอิก (Alpha-Lipoic Acid หรือ ALA) ที่มีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระ ช่วยเพิ่มความไวของอินซูลิน และอาจช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้เป็นปกติ

โดยมีงานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Biomolecules เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2562 ศึกษาเกี่ยวกับกรดอัลฟาไลโปอิกในการรักษาโรค พบว่า กรดอัลฟาไลโปอิกพบได้ในผักหลายชนิด เช่น แขนง ผักปวยเล้ง บรอกโคลี มะเขือเทศ ซึ่งช่วยต้านอนุมูลอิสระ ยับยั้งการจับตัวของไขมันในหลอดเลือด และช่วยเพิ่มความไวของอินซูลินในการดูดซึมน้ำตาลเพื่อนำไปใช้เป็นพลังงาน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลง รวมถึงยังช่วยป้องกันการอักเสบของเนื้อเยื่อและเซลล์ที่เกิดจากโรคเบาหวานได้อีกด้วย

ข้อควรระวังในการบริโภคแขนง

แขนงมีประโยชน์ต่อสุขภาพมากมาย แต่สำหรับบางคนอาจมีข้อควรระวัง ดังนี้

• ผู้ที่มีอาการลำไส้แปรปรวน (Irritable Bowel Syndrome หรือ IBS) แขนงเป็นผักตระกูลกะหล่ำที่มีเส้นใยที่ไม่สามารถย่อยสลายได้ในลำไส้ อาจส่งผลให้เกิดการหมักของจุลินทรีย์ในลำไส้จนเกิดเป็นแก๊ส และอาจทำให้มีอาการท้องเสีย เสียดท้อง ปวดท้อง ท้องอืด หรือท้องผูก
• ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือด แขนงอุดมไปด้วยวิตามินเค ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดอาจต้องลดปริมาณการรับประทานแขนง เพราะเมื่อร่างกายได้รับวิตามินเคมากเกินไป อาจออกฤทธิ์ขัดขวางการทำงานของยาได้