ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ การแพ้อาหาร ที่พ่อแม่ควรรู้

การแพ้อาหาร (Food allergy) เป็นอาการแพ้ที่เกิดขึ้น เมื่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเริ่มรู้สึกว่าแพ้อาหารบางชนิด ที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย สารที่กระตุ้นอาการแพ้เรียกว่า สารก่อภูมิแพ้ (allergens) ในงานวิจัยพบว่ามีเด็กร้อยละ 4-6 และผู้ใหญ่ประมาณร้อยละ 6 ที่ได้รับผลกระทบจากการแพ้อาหาร นอกจากนี้ ยังสามารถพบอาการการแพ้อาหาร ในทารกและเด็กได้เช่นกัน

ประเภท การแพ้อาหาร

การแพ้อาหารมี 2 ประเภท ได้แก่

• ประเภท IgE mediated อาการแพ้ชนิดนี้ เกิดขึ้นในแบบที่สัมพันธ์กับการปล่อยแอนติบอดี IgE จากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย แอนติบอดีเหล่านี้ จะมีปฏิกิริยากับอาหารบางชนิด
• ประเภท Non-IgE mediated ภาวะนี้เกิดขึ้นเมื่อส่วนอื่นๆ ของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย มีปฏิกิริยาต่ออาหารบางชนิด การแพ้อาหารชนิดนี้ ไม่ทำให้ร่างกายกระตุ้นแอนติบอดี IgE

แพ้อาหารมีอาการอย่างไร 

เมื่อเด็กแพ้อาหาร อาการต่างๆ มักพบได้ที่ผิวหนัง ระบบหัวใจและหลอดเลือด ระบบทางเดินอาหาร และทางเดินหายใจ อาการที่พบได้มากที่สุด ได้แก่

• อาเจียน ท้องร่วง หรือเป็นตะคริวที่ท้อง และปวดท้อง
• มีผื่นแดงหรือลมพิษ
• มีอาการบวมที่ลิ้น ริมฝีปาก ลำคอ หรือมีอาการคันในปาก ซึ่งส่งผลต่อความสามารถในการพูด หรือหายใจ
• มีอาการแน่นที่คอ หายใจลำบาก
• หายใจมีเสียง
• ชีพจรต่ำ ทำให้ความดันโลหิตลดลง
• เวียนศีรษะ
• ผิวหนังอาจเป็นสีซีดหรือสีฟ้า
• อาการแพ้ดังกล่าว มักเกิดขึ้นกับอวัยวะของร่างกาย มากกว่าหนึ่งอวัยวะ และสามารถมีอาการแย่ลงได้อย่างรวดเร็ว เมื่ออาการแพ้เกิดขึ้น ผู้ป่วยควรได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม เนื่องจากอาการดังกล่าวอาจทำให้เสียชีวิตได้

อาหารที่อาจทำให้เกิดอาการแพ้

ในการรับประทานอาหารของเด็กแต่ละครั้ง ไม่ว่าจะเป็นอาหารชนิดใดก็ตาม สามารถเป็นสาเหตุของภูมิแพ้ได้ อย่างไรก็ดี สารก่อภูมิแพ้เหล่านี้คิดเป็นร้อยละ 90 ของการแพ้อาหารทั้งหมดในเด็ก

• นม
• ไข่
• ถั่วชนิดต่างๆ เช่น ถั่วเหลือง
• ข้าวสาลี
• ปลา
• อาหารทะเลเปลือกแข็ง

การรักษาหลัก ของการแพ้อาหาร ก็คือ การหลีกเลี่ยงอาหารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ โดยควรอ่านฉลากบนผลิตภัณฑ์อาหารอย่างระมัดระวัง เพื่อดูส่วนประกอบอย่างชัดเจน จะช่วยลดความเสี่ยงต่อการรับประทานอาหารที่มีสารก่อภูมิแพ้ได้