ผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวาน เกิดจากภาวะดื้อฮอร์โมนชนิดใด

หลายคนอาจมีคำถามว่า ผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวาน เกิดจากภาวะดื้อฮอร์โมนชนิดใด คำตอบคือ โรคเบาหวานเกิดจากภาวะดื้อฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำหน้าที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด โดยอินซูลินช่วยดึงนำตาลในเลือดเข้าสู่เซลล์เพื่อเผาผลาญเปลี่ยนเป็นพลังงาน หากมีภาวะดื้ออินซูลิน ร่างกายไม่สามารถเผาผลาญน้ำตาลได้ตามปกติจึงส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มสูงขึ้น จนเกิดเป็นโรคเบาหวานในที่สุด

ผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวาน เกิดจากภาวะดื้อฮอร์โมนชนิดใด

ผู้ที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้อฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin Resistance) ซึ่งถูกสร้างจากตับอ่อนมีหน้าที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด โดยอินซูลินช่วยดึงนำตาลในเลือดเข้าสู่เซลล์เพื่อเผาผลาญเปลี่ยนเป็นพลังงาน และช่วยนำน้ำตาลบางส่วนมาสำรองเก็บไว้ที่ตับ ในรูปของไกลโคเจน (Glycogen) จึงเป็นฮอร์โมนที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ไม่สูงหรือต่ำจนเกินไป หากร่างกายมีภาวะดื้ออินซูลิน คือ เซลล์ในร่างกายไม่สามารถตอบสนองต่ออินซูลินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เเม้จะมีอินซูลินเพียงพอ เเต่เซลล์ก็ไม่สามารถนำน้ำตาลไปเผาผลาญได้เหมาะสม จึงส่งผลให้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง โดยทั่วไป ระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร 8 ชั่วโมง ในเกณฑ์ปกติจะมีค่าไม่เกิน99 มิลลิกรัม/เดซิลิต หากพบว่าน้ำตาลในเลือดสูงกว่าเกณฑ์ดังกล่าว อาจมีภาวะก่อนเบาหวาน หรือ อาจเข้าข่ายเป็นโรคเบาวหวานได้ 

สัญญาณของภาวะดื้ออินซูลิน

อาการที่เป็นสัญญาณของภาวะดื้ออินซูลิน อาจมีดังนี้

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะดื้ออินซูลิน

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะดื้ออินซูลิน อาจมีดังนี้

• โรคอ้วนหรือน้ำหนักเกิน โดยเฉพาะผู้ที่มีไขมันหน้าท้องหรืออ้วนลงพุง
• คนที่ไม่ค่อยขยับร่างกายหรือออกกำลังกาย 
• รับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูงเป็นประจำ
• เคยเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ 
• มีคนในครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน
• สูบบุหรี่
• อายุมากกว่า 45 ปี
• ใช้ยารักษาบางชนิด เช่น ยาสเตียรอยด์ ยาต้านซึมเศร้า ยาต้านเชื้อเอชไอวี
• โรคนอนกรน หรือ โรคหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)
• ภาวะไขมันพอกตับ (Fatty Liver Disease)
• ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (Polycystic Ovary Syndrome หรือ PCOS)

บทบาทของอินซูลินต่อโรคเบาหวาน

ฮอร์โมนอินซูลินเป็นฮอร์โมนหลักในการเกิดโรคเบาหวาน เนื่องจากมีหน้าทีกระตุ้นในเซลล์ดึงน้ำตาลในเลือดเข้าไปเผาผลาญเป็นพลังงาน ช่วยให้ร่างกายทำงานได้ตามปกติ และรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม เมื่อฮอร์โมนอินซูลินเสียสมดุลจะทำให้เกิดโรคเบาหวานได้

• โรคเบาหวานชนิดที่ 1 เป็นโรคเบาหวานที่พบบ่อยในเด็กและวัยรุ่น แต่อาจพบในคนวัยอื่นได้เช่นกัน โรคนี้เกิดจากเซลล์ตับอ่อนที่ชื่อว่า เบต้าเซลล์ (Beta Cell) ถูกทำลายโดยระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้ไม่สามารถผลิตอินซูลินได้เพียงพอ วิธีรักษา คือ การฉีดอินซูลินทดแทนเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
• โรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นโรคเบาหวานชนิดที่พบได้ราว 95% ของผู้ป่วยเบาหวานทั้งหมด สามารถพบได้กับคนทุกเพศทุกวัย มีสาเหตุหลักจากร่างกายมีภาวะดื้อต่ออินซูลิน คือการที่เซลล์ในร่างกายไม่สามารถตอบสนองต่ออินซูลินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เเม้จะมี อินซูลินเพียงพอในร่างกาย เเต่เซลล์ก็ไม่สามารถนำน้ำตาลไปเผาผลาญได้เหมาะสม จึงส่งผลให้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง โดยทั่วไปสามารถรักษาด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ร่วมกับการรับประทานยาลดระดับน้ำตาลในเลือด