เด็กนอนกัดฟัน สามารถแก้ไขได้อย่างไรบ้าง

เด็กนอนกัดฟัน เป็นภาวะที่เด็กขบฟันกรามซี่บนเข้ากับซี่ล่างในขณะนอนหลับเป็นประจำ จนเกิดเสียงดัง และอาจทำให้ฟันสึกและมีอาการปวดฟันและกรามตามมาได้ เด็กอาจเริ่มนอนกัดฟันตั้งแต่ช่วงที่ฟันแท้เริ่มขึ้นหรือตอนอายุประมาณ 6 ขวบ คุณพ่อคุณแม่อาจได้ยินเสียงฟันกรามกระทบหรือขบกันเมื่อเด็กนอนหลับในเวลากลางคืน หรือสังเกตเห็นความผิดปกติของฟัน เช่น ฟันแตก ฟันบิ่น หากพบว่าการนอนกัดฟันส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน หรือกังวลว่าฟันหรือสุขภาพช่องปากของเด็กจะมีปัญหา ควรพาเด็กไปพบทันตแพทย์เพื่อวินิจฉัยอาการ สาเหตุ และรับการรักษาที่เหมาะสม

เด็กนอนกัดฟันเกิดจากอะไร

สาเหตุที่ทำให้เด็กนอนกัดฟัน อาจมีดังนี้

• ปัญหาสุขภาพฟัน การมีฟันขึ้นซ้อนเก ฟันห่าง ความสูงของฟันผิดปกติ รวมไปถึงการติดเครื่องมือจัดฟันภายในช่องปาก อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เด็กนอนกัดฟันได้
• ยารักษาโรคบางชนิด เช่น ยาในกลุ่มยาต้านเศร้าเอสเอสอาร์ไอ (Selective serotonin reuptake inhibitors หรือ SSRIs) ที่ใช้รักษาโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล เป็นต้น ยาในกลุ่มนี้จะไปปรับระดับสารเซโรโทนิน (Serotonin) ซึ่งอาจส่งผลต่อพฤติกรรมในขณะนอนหลับได้
• พันธุกรรม เด็กที่นอนกัดฟันอาจมีสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากพันธุกรรม หากสมาชิกในครอบครัวมีประวัตินอนกัดฟัน ก็อาจทำให้เด็กมีอาการนี้ได้เช่นกัน
• ความเครียดในชีวิตประจำวัน เมื่อเครียดหรือวิตกกังวล ร่างกายจะหลั่งสารอะดรีนาลีนและคอร์ติซอลออกมามาก ส่งผลให้กล้ามเนื้อหดเกร็งโดยไม่รู้ตัว ซึ่งอาจเป็นเหตุที่ทำให้เด็กนอนกัดฟันได้
• ปัญหาด้านการนอนหลับ เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ ภาวะต่อมอะดีนอยด์โต ภาวะหายใจทางปากขณะหลับ อาจส่งผลให้เด็กนอนกัดฟันได้
• ปัญหาด้านสุขภาพร่างกายอื่น ๆ เช่น ภาวะชัก โรคลมชักบางชนิด อาจมีอาการแสดงในลักษณะเคี้ยวปาก กัดฟัน

สัญญาณที่บ่งบอกว่า เด็กนอนกัดฟัน

อาการที่เป็นสัญญาณว่าเด็กมีปัญหานอนกัดฟัน อาจมีดังนี้

• เคลือบฟันกร่อน
• ฟันของเด็กดูสึกหรอ มีรอยบิ่นผิดปกติ
• ฟันที่เคยอุดไว้เสียหาย
• ปวดบริเวณขากรรไกรหรือขยับขากรรไกรไม่ค่อยได้
• รู้สึกเสียวฟันเมื่อดื่มน้ำที่ร้อนและเย็น
• เจ็บกล้ามเนื้อกราม
• มีเสียง “คลิก” หรือ “กรอบแกรบ” เวลาอ้าปากหรือขยับขากรรไกร
• ได้ยินเสียงเด็กนอนขบหรือบดฟันในเวลากลางคืน
• มีอาการปวดศีรษะ หรือปวดข้อต่อกระดูกขากรรไกรไปถึงบริเวณหู โดยเฉพาะช่วงตื่นนอน
• นอนหลับไม่เต็มอิ่ม

วิธีแก้ปัญหา เด็กนอนกัดฟัน

การนอนกัดฟันไม่มียาที่ใช้รักษาโดยเฉพาะ ทันตแพทย์อาจรักษาตามอาการ หรือตามสาเหตุที่ส่งผลให้เด็กนอนกัดฟัน

การรักษาด้วยวิธีการทางการแพทย์

• ใส่เฝือกสบฟันหรือฟันยางกันกระแทก ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ติดเครื่องมือทางทันตกรรมที่เป็นอะคริลิคใสภายในช่องปาก เพื่อป้องกันฟันสึก โดยให้ใช้เฉพาะเวลากลางคืนเท่านั้น เหมาะกับเด็กอายุ 6 ปีขึ้นไป
• ทำศัลยกรรมช่องปาก ในกรณีที่ฟันเสียหายรุนแรง ฟันที่สึกอาจทำให้เสียวฟันหรือเคี้ยวอาหารลำบาก หมอฟันอาจจำเป็นต้องกรอฟันหรือครอบฟัน เพื่อซ่อมแซมฟันที่เสียหายจากการกัดฟัน
• ปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง ในกรณีที่สงสัยว่ามีภาวะชัก

การรักษาด้วยการปรับพฤติกรรม

• จัดการความเครียดและวิตกกังวล หากอาการกัดฟันเกิดจากความเครียดของเด็ก อาจหาวิธีจัดการความเครียด เช่น ทำกิจกรรมผ่อนคลาย พาเด็กไปพบนักจิตบำบัดหรือจิตแพทย์เด็กเพื่อระบายหรือบรรเทาความเครียดหรือวิตกกังวลที่เกิดขึ้น
• เปลี่ยนยารักษาโรค หากอาการกัดฟันเกิดจากการใช้ยารักษาโรค คุณหมออาจแนะนำให้เปลี่ยนไปใช้ยาที่ไม่ส่งผลข้างเคียงต่อการนอนหลับ
• นอนอย่างมีคุณภาพ คุณพ่อคุณแม่ควรสนับสนุนให้เด็กนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เข้านอนดึกเกินไป นอกจากนี้ การดูแลสภาพแวดล้อมในห้องนอนให้เหมาะสม เช่น หรี่ไฟให้มืด เลือกห้องที่อากาศถ่ายเทได้ดี อาจช่วยให้เด็กหลับสบายขึ้นและลดอาการนอนกัดฟันได้
• บริหารกรามด้วยตัวเอง เช่น ยืดกล้ามเนื้อกรามโดยการอ้าปากให้กว้างที่สุด ทำซ้ำ 10 ครั้ง วันละครั้งหรือสองครั้ง
• บรรเทาอาการปวดด้วยการประคบเย็น หากเด็กปวดกราม คุณพ่อคุณแม่อาจใช้น้ำแข็งห่อด้วยผ้าสะอาดแล้วประคบกล้ามเนื้อที่ปวดหรือบวมเป็นเวลา 20-30 นาที