ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส (Vitex Agnus-Castus)

สรรพคุณของไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส

ต้นไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส เป็นไม้พุ่มที่มีถิ่นกำเนิดแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและเอเชียกลาง มีใบยาวมีดอกสีฟ้าม่วง และผลสีม่วงเข้ม ผลและเมล็ดใช้ทำเป็นยารักษาโรค

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส ใช้รับประทานสำหรับ:

• ประจำเดือนไม่สม่ำเสมอ
• อาการก่อนมีประจำเดือน(PMS)
• อาการรุนแรงก่อนมีประจำเดือน(PMDD)
• อาการของวัยหมดประจำเดือน
• เนื้องอกในเต้านม
• ภาวะมีบุตรยากของหญิง
• ป้องกันการแท้งบุตร
• ต่อมลูกหมากโต
• เพิ่มปริมาณน้ำนม

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส ใช้รับประทานเพื่อขับปัสสาวะในผู้ชาย สำหรับการรักษาอ่อนโยน ต่อมลูกหมากโต และเพื่อลดความต้องการทางเพศ

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส ใช้รับประทานสำหรับสิว ความหดหู่ ภาวะสมองเสื่อม หวัด ปวดท้อง ความผิดปกติของม้าม ปวดหัว ไมเกรน ปวดตา การอักเสบของร่างกาย กระดูกหักและบวม

บางคนใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส กับผิวหนังเพื่อกำจัดเชื้อโรค ป้องกันแมลงสัตว์กัดต่อย

กลไกการออกฤทธิ์

ไม่มีข้อมูลทางการศึกษาเพียงพอเกี่ยวกับการทำงานของไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรเพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติม อย่างไรก็ตามมีรายงานการวิจัยพบว่า ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจมีผลต่อฮอร์โมนหลายชนิดที่ควบคุมการสืบพันธุ์ของสตรี

ข้อควรระวังและคำเตือน

• กำลังตั้งครรภ์ หรือ อยู่ในช่วงให้นมบุตร เพราะเป็นช่วงที่ควรใช้ยาตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น
• กำลังใช้ยาประเภทอื่น รวมถึงยาทุกชนิดที่ไม่มีใบสั่งยาจากแพทย์
• แพ้สารที่อยู่ใน ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส หรือยาและสมุนไพรอื่น ๆ
• มีอาการป่วย ความผิดปกติ หรือ พยาธิสภาพ
• เป็นโรคภูมิแพ้ชนิดอื่น ๆ เช่น แพ้อาหาร แพ้สีย้อม แพ้สารกันบูด หรือแพ้สัตว์

ข้อกำหนดในการใช้อาหารเสริมสมุนไพรมีความเข้มงวดน้อยกว่าการใช้ยาทั่วไป แต่ควรศึกษาให้รอบคอบเพื่อรับรองความปลอดภัยของการใช้สมุนไพร ว่าควรเกิดคุณประโยชน์มากกว่าอันตราย และควรปรึกษาแพทย์หรือหมอสมุนไพรเพื่อทราบข้อมูลเพิ่มเติม

ความปลอดภัยในการใช้ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส

ผลไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจจะปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่เมื่อรับประทานในปริมาณเหมาะสม เช่นเดียวกับสารสกัดจากเมล็ด Vitex-agnus-castus ที่อาจปลอดภัยเมื่อทากับผิวหนังอย่างเหมาะสม

ข้อควรระวังและคำเตือนพิเศษ

หญิงตั้งครรภ์และผู้ที่อยู่ในช่วงให้นมบุตร: การใช้ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส ในระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรอาจไม่ปลอดภัย เพราะสามารถแทรกแซงการทำงานของฮอร์โมนได้ ถ้าคุณกำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ไม่ควรใช้ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส

ภาวะที่มีความไวต่อฮอร์โมน เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ เนื้องอกในมดลูก มะเร็งในเต้านม มดลูก หรือรังไข่: ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสอาจมีผลต่อฮอร์โมนและระดับเอสโตรเจน อย่าใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส ไม่ควรใช้ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสในกรณีข้างต้น

การปฏิสนธิในหลอดทดลอง: ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส สามารถแทรกแซงประสิทธิภาพของการปฏิสนธิในหลอดทดลอง ห้ามใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส ในกรณีดังกล่าว

โรคพาร์คินสัน ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส มีสารเคมีที่ส่งผลต่อสมอง เช่นเดียวกับยาที่ใช้สำหรับโรคพาร์คินสัน ดังนั้น ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส จึงอาจมีผลต่อการรักษาโรคพาร์คินสัน

โรคจิตเภทหรือโรคจิตอื่น ๆ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจจะส่งผลต่อสารเคมีในสมองที่ชื่อว่า dopamine ยาที่ใช้สำหรับอาการผิดปกติทางจิตที่ต้องลด dopamine ดังนั้น การใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจส่งผลต่อการรักษาด้วยโรคทางจิตบางอย่าง

ผลข้างเคียง

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น อาการท้องเสีย คลื่นไส้ คัน ผื่นแดง ปวดศีรษะ สิวปัญหาการนอนหลับ และน้ำหนักเพิ่ม ในผู้หญิงบางคนอาจมีรอบเดือนที่เปลี่ยนแปลงเมื่อเริ่มใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส

ผู้ป่วยบางรายอาจได้รับผลข้างเคียงบางอย่างที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับผลข้างเคียงใด ๆ โปรดปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรของคุณ

ปฏิกิริยาระหว่างการใช้ยา

อาหารเสริมประเภทสมุนไพรนี้ อาจทำปฏิกิริยากับยาที่กำลังใช้ หรือมีผลกระทบกับการรักษาในปัจจุบัน ดังนั้น ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพร หรือแพทย์ก่อนใช้

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสอาจมีปฏิกิริยากับยาหรือสภาวะทางการแพทย์ เช่น:

• ยาคุมกำเนิด

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจเปลี่ยนระดับฮอร์โมนในร่างกายเช่นเดียวกับยาคุมกำเนิด การใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสควบคู่กับยาคุมกำเนิด อาจลดประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดได้ ควรมีรูปแบบการคุมกำเนิดเพิ่มเติมเช่น ใช้ถุงยางอนามัย

ยาคุมกำเนิดบางชนิด ได้แก่ ethinyl estradiol และ levonorgestrel (Triphasil) ethinyl estradiol และ norethindrone (Ortho-Novum 1/35 Ortho-Novum 7/7/7)และอื่น ๆ.

• เอสโตรเจน

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจเปลี่ยนระดับฮอร์โมนในร่างกายเช่นเดียวกับฮอร์โมนเอสโตรเจน และอาจลดประสิทธิภาพของเอสโตรเจน

เอสโตรเจน บางชนิดเช่น conjugated equine estrogens (Premarin), ethinyl estradiol, estradiol,และอื่น ๆ

• ยารักษาโรคจิต

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจจะส่งผลต่อสารเคมีในสมองเรียกว่า dopamine ยาบางชนิดงสำหรับความผิดปกติทางจิตจะช่วยลด dopamine การใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสควบคู่กับยาดังกล่าวอาจลดประสิทธิผลของยานั้น ตัวอย่าง เช่น chlorpromazine (thorazine) clozapine (clozaril) fluphenazine (prolixin) haloperidol (haldol) olanzapine (zyprexa) perphenazine (trilafon) prochlorperazine (compazine) quetiapine (seroquel) risperidone (Risperdal) thioridazine (Mellaril) thiothixene (Navane) และอื่น ๆ

• สาร dopamine

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตั มีสารเคมีที่ส่งผลต่อสมอง เช่นเดียวกับยาที่ใช้สำหรับโรคพาร์คินสัน การใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสควบคู่กับยาเหล่านี้ อาจเพิ่มผลกระทบและผลข้างเคียง ยาบางชนิด ได้แก่ bromocriptine (Parlodel) levodopa (Dopar ส่วนประกอบของ Sinemet) pramipexole (Mirapex) ropinirole (Requip) และอื่น ๆ

• metoclopramide

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจว่าจะมีผลต่อสารเคมีในสมองที่เรียกว่า dopamine และ Metoclopramide (Reglan) มีผลต่อ dopamine เช่นเดียวกับไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส การใช้ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสควบคู่กับยาดังกล่าว อาจทำให้ประสิทธิภาพของยาลดลง

ปริมาณการใช้ยา

ข้อมูลนี้ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์โดยตรง ปรึกษาแพทย์ประจำตัวหรือแพทย์ของคุณก่อนที่จะใช้ยานี้

ปริมาณการใช้ยาทั่วไปสำหรับ ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส

ปริมาณการใช้ยาต่อไปนี้ได้รับการศึกษาในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์:

ปริมาณการรับประทาน:

– สำหรับอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS) และอาการอื่น ๆ ปริมาณการใช้ยาจะแตกต่างกันไปมาก การให้ยาขึ้นอยู่กับการใช้สูตรของไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส สารสกัดไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสใช้ในการศึกษาในปริมาณยา เช่น:

• สารสกัดไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส Ze 440 (Prefemin Zeller AG) มีปริมาณการรับประทาน 20 มก. ต่อวัน
• สารสกัดไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส BNO 1095 (Agnucaston / Cyclodynon Bionorica AG) 20 มก.มีปริมาณการรับประทาน ต่อวัน
• สารสกัดจากผลไม้แห้ง (Femicur) 1 แคปซูล มี 6-3.0 มก. (6.7-12.5: 1) วันละสองครั้ง
• สำหรับสำหรับอาการก่อนมีประจำเดือนอย่างรุนแรง: ปริมาณการรับประทาน20-40 มก. ต่อวัน

สารสกัดจากสมุนไพรสดมักใช้ในปริมาณการใช้ยา: 20-240 มก. ถึง 1800 มก. 2-3 ครั้ง ต่อวัน

ผู้ป่วยแต่ละคนอาจใช้สมุนไพรชนิดนี้ในปริมาณที่แตกต่างกัน ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับอายุ สุขภาพ และอาการอื่น ๆ สมุนไพรไม่ได้รับรองความปลอดภัยเสมอไป ควรสอบถามแพทย์สำหรับปริมาณการใช้ที่เหมาะสมกับตนเอง

รูปแบบของไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส

ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัส อาจมีอยู่ในรูปแบบต่อไปนี้:

• ไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสสกัดชนิดแคบซูล

สารสกัดไวเท็กซ์แอกนัสแคคตัสชนิดน้ำ