ซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (History And Physical Exam For COPD)

ข้อมูลพื้นฐาน

ซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง คืออะไร

โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic obstructive pulmonary disease: COPD) เป็นโรคปอดชนิดหนึ่งที่ทำให้หายใจลำบาก มักเป็นการเกิดของโรคสองชนิดร่วมกันที่มีสาเหตุมาจากการสูบบุหรี่ คือ หลอดลมอักเสบเรื้อรัง (chronic bronchitis) และ ภาวะมีอากาศในเนื้อเยื่อ (emphysema) เมื่อเวลาผ่านไป โรคนี้สามารถทำให้เกิดอาการหายใจลำบากและปัญหาเกี่ยวกับหัวใจที่รุนแรง

ข้อควรรู้เกี่ยวกับโรคปอดอุดกั้นเรื้องรัง (Chronic obstructive pulmonary disease: COPD) 

• โรค COPD ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่การใช้ยาและการเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์อาจช่วยบรรเทาอาการได้
• หนทางที่เชื่อถือได้หนทางเดียวในการชะลอการเกิดโรค COPD คือการเลิกสูบบุหรี่
• ประวัติสุขภาพของคุณจะให้ข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งบ่งชี้ที่สำคัญ ที่ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้

เหตุผลในการตรวจ

ประวัติสุขภาพและการตรวจร่างกาย ช่วยให้แพทย์ทำการวินิจฉัยโรคได้ เป็นส่วนของการเข้าพบแพทย์เป็นประจำและมีความสำคัญ

ข้อควรทราบก่อนตรวจ

ข้อควรทราบก่อนการ ซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

ควรมีการซักประวัติสุขภาพและการตรวจหัวใจอย่างระมัดระวัง เพื่อแบ่งแยกโรคหัวใจที่สัมพันธ์กับ หรือไม่ก็ทำให้เกิดอาการต่างๆ ที่คล้ายคลึงกับอาการของโรค COPD เป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เนื่องจากการสูบบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงสำหรับโรคหัวใจรวมทั้งโรค COPD การตรวจหัวใจอาจแสดงให้เห็นถึงอัตราการเต้นของหัวใจที่เร็ว หรือแสดงสิ่งบ่งชี้ของภาวะหัวใจล้มเหลว (heart failure)

• ตับอาจมีขนาดโตขึ้น ซึ่งในบางครั้งสามารถเกิดขึ้นได้เนื่องจากอาการหัวใจล้มเหลวด้านขวา (cor pulmonale)
• ผลการตรวจร่างกายจะแตกต่างกันออกไป ไม่ใช่ทุกคนที่จะมีอาการหรือสิ่งบ่งชี้ที่เป็นไปได้ของโรค COPD

ขั้นตอนการตรวจ

การเตรียมตัวเพื่อการ ซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

คุณควรเตรียมข้อมูลของการวินิจฉัยและการรักษาที่ผ่านมาอย่างละเอียดและครบถ้วน ถึงแม้ว่าอาการของโรคจะหายขาดแล้วก็ตาม หรืออาการของโรคไม่ได้มีสำคัญสำหรับคุณ แต่การทราบเกี่ยวกับอาการดังกล่าวอาจช่วยให้แพทย์วินิจฉัยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ นอกจากนี้ การทราบเกี่ยวกับอาการทางสุขภาพในอดีตและปัจจุบันทั้งหมดของคุณจะช่วยให้แพทย์หาวิธีที่ดีที่สุดในการดูแลสุขภาพของคุณ

นอกเหนือจากประวัติอาการของโรคที่ผ่านมา คุณควรแจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับยาชนิดต่างๆ ที่คุณใช้อยู่ สิ่งที่ดีที่สุดคือการนำรายการชื่อยาและขนาดยาล่าสุดของยาทั้งหมดที่ใช้อยู่มาด้วย

ขั้นตอนการซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

ในการซักประวัติสุขภาพ แพทย์จะถามคำถามเกี่ยวกับ

• อาการหายใจลำบาก
  • เริ่มหายใจลำบากเมื่อใด (ในการออกกำลังกายหรือการพักผ่อน)
  • มีอาการหายใจลำบากบ่อยแค่ไหน
  • มีอาการหายใจลำบากมานานเท่าไหร่ มีอาการแย่ลงหรือไม่
  • สามารถเดินได้ไกลแค่ไหน และสามารถปีนได้กี่ก้าวก่อนจำเป็นต้องหยุดปีน เนื่องจากหายใจลำบาก

ในระหว่างการตรวจร่างกาย แพทย์จะทำการตรวจร่างกายของคุณเพื่อหาสิ่งบ่งชี้อื่นๆ ที่อาจอธิบายสาเหตุของอาการต่างๆ ของคุณได้ การตรวจร่างกาย ได้แก่

• การวัดอุณหภูมิร่างกาย น้ำหนัก และดัชนีมวลร่างกาย (body mass index: BMI) เพื่อวัดน้ำหนักที่สัมพันธ์กับส่วนสูง และเป็นวิธีที่ใช้ในการวัดผลกระทบของน้ำหนักต่อสุขภาพ
• การตรวจหู ตา จมูก และคอ เพื่อหาสิ่งบ่งชี้ของการติดเชื้อ
• การฟังเสียงหัวใจและปอดด้วยเครื่องมือฟังเสียงหัวใจ (stethoscope)
• การตรวจหาสิ่งบ่งชี้ว่าเลือดไหลย้อนกลับในหลอดเลือดคอ ซึ่งอาจบ่งชี้ว่าเป็นปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ เช่น อาการหัวใจล้มเหลวด้านขวา
• การกดหรือการเคาะบนหน้าท้อง (การคลำตรวจท้อง)
• การตรวจนิ้วมือและริมฝีปากเพื่อดูว่าผิวหนังมีสีน้ำเงินอ่อนหรือไม่ (cyanosis)
• การตรวจนิ้วมือเพื่อดูว่า ปลายนิ้วบวม และเล็บมีรอยนูนออกมาหรือไม่ (clubbing)
• การตรวจขาและเท้าเพื่อหาอาการบวม (edema)

หลังการตรวจ

• การตรวจร่างกายไม่ทำให้เกิดอาการปวด แต่บางส่วนของการตรวจร่างกาย เช่น การคลำตรวจ (abdominal palpation) อาจทำให้รู้สึกไม่สบายเล็กน้อย
• แพทย์จะพูดคุยกับคุณเกี่ยวกับอาการ และให้การรักษาที่เหมาะสม ในบางครั้ง แพทย์อาจให้มีการตรวจเพิ่มเติม โปรดปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างระมัดระวัง

ผลการตรวจ

ผลการซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

ประวัติสุขภาพของคุณอาจแสดงให้เห็นถึงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่แสดงว่าคุณเป็นโรค COPD หรือมีความเสี่ยงสูงขึ้นในการเป็นโรค COPD

การตรวจร่างกายยังอาจแสดงให้เห็นว่าคุณเป็นโรค COPD ข้อค้นพบเกี่ยวกับโรค COPD ได้แก่

• หน้าอกขยาย (barrel chest)
• หายใจมีเสียงในระหว่างหายใจปกติ
• ใช้เวลานานขึ้นเพื่อหายใจออกอย่างเต็มที่
• เสียงลมหายใจลดลงหรือเสียงลมหายใจผิดปกติ เช่น มีเสียงแซมหายใจหรือเสียงหายใจหวีดหวิว

ผลการตรวจร่างกายบางประการจะช่วยให้แพทย์ประเมินความรุนแรงของอาการได้ ดังนี้

• การใช้กล้ามเนื้อ “ช่วยการหายใจ’ เช่น กล้ามเนื้อคอ ในระหว่างการหายใจปกติ
• การหายใจทางปาก
• การไม่สามารถพูดได้เต็มประโยคโดยไม่หยุดหายใจ
• ปลายนิ้วมือหรือเนื้อเยื่อรองเล็บเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงิน (cyanosis)
• ขาหรือท้องบวม

จากผลการทดสอบในห้องปฏิบัติการและโรงพยาบาล ค่าปกติสำหรับการซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรค COPD อาจมีความหลากหลาย โปรดปรึกษาแพทย์หากมีคำถามใดๆ เกี่ยวกับผลการทดสอบ

หากมีคำถามใดๆ เกี่ยวกับการซักประวัติและการตรวจร่างกายสำหรับโรค COPD โปรดปรึกษาแพทย์เพื่อให้เข้าใจคำแนะนำสำหรับคุณได้ดีขึ้น

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค และการรักษาโรคแต่อย่างใด