จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic Rhintis)

จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ คือการอักเสบของเยื่อบุจมูก ที่เกิดขึ้นเมื่อสูดหายใจเอาสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้เข้าไป แล้วร่างกายเกิดอาการตอบสนองจนทำให้เกิดอาการภูมิแพ้

คำจำกัดความ

จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic Rhintis) คืออะไร

จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ คือ การอักเสบของเยื่อบุจมูก ที่เกิดเมื่อสูดหายใจเอาสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้เข้าไป โรคนี้เป็นปฏิกิริยาที่รุนแรงของร่างกายที่ตอบสนองต่อสารที่ทำให้เกิดภูมิแพ้

อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ มี 2 ลักษณะ คือเกิดตามฤดูกาล (ช่วงเวลาหนึ่งของปี) และเกิดอาการอย่างต่อเนื่อง (ตลอดทั้งปี)

จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ พบได้บ่อยแค่ไหน

อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ ค่อนข้างเป็นเรื่องปกติ มักมีผลกระทบต่อผู้ป่วยอายุเท่าใดก็ได้ ตามสถิติจากสถาบันโรคภูมิแพ้แห่งสหรัฐอเมริกา แผนกโรคหืดและภูมิคุ้มกันวิทยา แสดงว่า อัตราส่วนของผู้ที่อาจเป็นจมูกอักเสบจาก ภูมิแพ้ อยู่ระหว่าง 10 ถึง 30 ของอัตราประชากรโลก ส่วนมากเป็นภูมิแพ้ต่อละอองเกสรดอกไม้

อาการ

อาการของ จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

โดยปกติ อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ นั้น ได้แก่

• จาม
• น้ำมูกไหล
• คันจมูก ตา คอ ผิวหนัง และบริเวณใดๆ
• ไอ
• คัดจมูก
• เจ็บและคันลำคอ
• ตาแฉะ
• ขอบตาคล้ำ
• ปวดศีรษะบ่อย
• อาการผื่นผิวหนังอักเสบ เช่น แห้งมาก คันบริเวณผิวหนังที่มีแผลผุพอง
• โรคลมพิษ
• อ่อนล้าเกินไป
• ปวดศีรษะ

สำหรับผู้ป่วยบางราย อาจมีสิ่งบ่งชี้หรืออาการนอกเหนือจากที่ระบุไว้ข้างต้น หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการต่างๆ โปรดปรึกษาคุณหมอ

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

• เมื่อมีอาการแพ้ชนิดรุนแรงเกิดขึ้น
• การรักษาที่มีผลเพียงครั้งเดียว ไม่ได้มีผลในระยะยาว
• อาการของคุณไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยตัวเอง

หากคุณมีสัญญาณเตือนหรืออาการใดๆ ที่กล่าวถึงข้างต้น หรือมีข้อคำถามใดๆ โปรดปรึกษาแพทย์

ร่างกายคนแต่ละคนแสดงอาการแตกต่างกัน จึงควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีรักษาที่ดีที่สุดตามสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของ จมูกอักเสบจากภูมิแพ้

เมื่อคุณหายใจเอาสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้เข้าไป ระบบภูมิต้านทานของคุณจะปล่อยสารฮีสทามิน (สารเคมีตามธรรมชาติ ที่ทำหน้าที่ป้องกันร่างกายจากปัจจัยภายนอก) สารเคมีชนิดนี้มีผลทำให้เกิดอาการ อันเป็นสาเหตุของ อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

สารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ เช่น

• ละอองเกสรดอกไม้
• หญ้า
• ฝุ่น
• เชื้อรา
• สะเก็ดผิวหนังของสัตว์
• ควันบุหรี่
• น้ำหอม

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

มีหลายปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ แย่ลง ยกตัวอย่างเช่น

• สารเคมี
• อากาศเย็น
• ความชื้น
• ลม
• อากาศเป็นพิษ
• น้ำยาสเปรย์ฉีดผม
• โคโลญ
• ควันจากไม้
• น้ำหอม

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งเพื่อรับทราบข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

แพทย์ผู้ทำการรักษาอาจสอบถามอาการ เพื่อค้นหาว่าคุณเป็นจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ตามฤดูกาล หรือเป็นอย่างต่อเนื่อง หลังจากนั้นจะทำการทดสอบผิวหนัง โดยทดสอบสารหลายชนิดบนผิวหนังของคุณ แพทย์จะรู้ว่าเป็นจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หากมีตุ่มแดงเล็กๆ ปรากฏตามผิวหนัง

ในกรณีที่ไม่สามารถทำการทดสอบกับผิวหนังได้ แพทย์ขอให้ทำการทดสอบเลือดแทน เพื่อตรวจหาภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ (Radioallergosorbent test หรือ RAST) โดยทดสอบปริมาณของปฏิกิริยาความไวต่อสารกระตุ้นการแพ้ในเลือด เพื่อวัดระดับของการแพ้

อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ มีการรักษาอย่างไรบ้าง

การรักษาด้วยยา

เพื่อลดอาการของจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ แพทย์ผู้ทำการรักษาอาจจ่ายยาดังต่อไปนี้:

• แอนตี้ฮิสทามีน (Antihistamines) ส่วนมากเป็นการรักษาแบบปกติสำหรับ อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ ซึ่งจะทำงานโดยหยุดยั้งการผลิตสารฮิสทามีน โดยการทานหรือพ่นจมูก ยาบางชนิดอาจทำให้รู้สึกง่วงนอน
• ยาลดน้ำมูก (Decongestants) เพื่อช่วยบรรเทาอาการคัดจมูก แต่ไม่ควรใช้เกิน 3 วัน
• ยาสเตียรอยด์พ่นจมูก (Nasal Corticosteroids Sprays) วิธีนี้ใช้รักษาจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หากคุณให้ยารักษาโรคชนิดอื่น ควรปรึกษาแพทย์ผู้ทำการรักษาก่อนใช้ยาสำหรับจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

การฉีดยาแก้แพ้ (Allergy Shots)

หากอาการรุนแรง แพทย์ผู้ทำการรักษาอาจแนะนำให้ทำการฉีดยาแก้แพ้เข้าร่างกาย จนกว่าอาการจะดีขึ้นและสามารถควบคุมได้

การอมสารก่อภูมิแพ้ใต้ลิ้น (Sublingual Immunotherapy, SLIT)

การรักษาวิธีนี้คล้ายกับการฉีดยาแก้แพ้ แต่ใช้วิธีอมยาเอาไว้ใต้ลิ้น ซึ่งอาจเกิดผลข้างเคียงคือ อาการคันลิ้น หรือหู และระคายเคืองคอ

การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองเพื่อรับมือกับจมูกอักเสบจากภูมิแพ้

เราสามารถป้องกัน อาการจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ ไม่ให้กำเริบขึ้นมาอีกได้ ด้วยการหลีกเลี่ยงสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ที่เป็นสาเหตุของโรค ไม่ควรเปิดหน้าต่างบ่อยๆ เพื่อป้องกันสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ เช่น ละอองเกสรดอกไม้ ลม ฝุ่น และควรหาเครื่องปรับอากาศมาใช้