มะเร็งโพรงจมูก อาการ สาเหตุ การรักษา

มะเร็งโพรงจมูก (Nasopharyngeal Cancer หรือ Nasopharyngeal Carcinoma) เป็นโรคมะเร็งที่พบในช่องจมูก ซึ่งอาจอยู่บริเวณฐานของกะโหลกศีรษะเหนือหลังคาปาก อาการของมะเร็งชนิดนี้อาจคล้ายกับอาการของโรคอื่น ๆ ที่พบได้บ่อย เช่น คัดจมูก เจ็บคอ ปวดศีรษะ มะเร็งโพรงจมูกอาจตรวจไม่พบในระยะเริ่มต้น เพราะมักเกิดขึ้นตำแหน่งที่ตรวจพบได้ยาก และการตรวจช่องจมูกทำได้ค่อนข้างยาก

คำจำกัดความ

มะเร็งโพรงจมูก คืออะไร

มะเร็งโพรงจมูก คือ มะเร็งที่ศีรษะและลำคอชนิดหายาก อาจพบที่ส่วนบนของลำคอด้านหลังจมูก หรือที่เรียกว่า ช่องจมูก ซึ่งอยู่บริเวณฐานของกะโหลกศีรษะเหนือหลังคาปาก

มะเร็งโพรงจมูกอาจเกิดจากไวรัสเอ็บสไตบาร์ (Epstein Barr Virus หรือ EBV) ซึ่งเป็นไวรัสที่ทำให้เกิดโรคโมโนนิวคลิโอซิส โดยอาการที่ปรากฏอาจคล้ายกับอาการของโรคอื่น ๆ เช่น คัดจมูก เจ็บคอ ปวดศีรษะ มะเร็งโพรงจมูกอาจตรวจไม่พบในระยะแรก เพราะการตรวจช่องจมูกทำได้ค่อนข้างยาก

อาการ

อาการมะเร็งโพรงจมูก

มะเร็งโพรงจมูกในระยะแรกอาจไม่ก่อให้เกิดอาการใด ๆ อย่างไรก็ตาม อาการที่อาจพบได้เมื่อเป็นมะเร็งโพรงจมูก มีดังนี้

• มีก้อนที่คอซึ่งอาจเกิดจากต่อมน้ำเหลืองบวม
• มีเลือดปนในน้ำลาย
• คัดจมูก หรือมีเสียงดังในหู
• เลือดออกจากจมูก
• อาจสูญเสียการได้ยิน
• เจ็บคอ
• ปวดศีรษะ
• อาจเกิดการติดเชื้อในหูบ่อย ๆ

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

อาการของมะเร็งโพรงจมูกในระยะเริ่มต้นอาจไม่จำเป็นต้องไปพบคุณหมอ แต่หากสังเกตเห็นว่าอาจมีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในร่างกาย เช่น อาการคัดจมูกผิดปกติ ควรไปพบคุณหมอ เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

สาเหตุ

สาเหตุของมะเร็งโพรงจมูก

มะเร็งโพรงจมูกอาจมีความเชื่อมโยงกับไวรัสเอ็บสไตบาร์ แม้ว่าการติดเชื้อไวรัสเอ็บสไตบาร์อาจพบได้บ่อย แต่ผู้ป่วยทุกคนอาจไม่ได้มีไวรัสเอ็บสไตบาร์ที่อาจก่อให้เกิดโรคมะเร็งโพรงจมูก นักวิทยาศาสตร์ยังคงค้นคว้าว่า ไวรัสเอ็บสไตบาร์อาจนำไปสู่มะเร็งโพรงจมูกได้อย่างไร แต่สันนิษฐานว่าอาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมจากไวรัสเอ็บสไตบาร์ที่มีผลต่อดีเอ็นเอในเซลล์ของช่องจมูก การเปลี่ยนแปลงของดีเอ็นเออาจทำให้เซลล์เติบโตและแบ่งตัวผิดปกติจนอาจเกิดเป็นมะเร็งโพรงจมูก

ความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งโพรงจมูกอาจเพิ่มขึ้น หากสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ หรือรับประทานอาหารที่หมักเกลือ

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งโพรงจมูก

ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดมะเร็งโพรงจมูก อาจมีดังนี้

• เพศ มะเร็งโพรงจมูกอาจพบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง
• อายุ แม้จะพบได้ในทุกช่วงวัย แต่อาจพบมากในผู้ใหญ่ที่มีอายุระหว่าง 30-50 ปี
• ประวัติครอบครัว หากสมาชิกในครอบครัวเป็นมะเร็งโพรงจมูก อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคนี้
• การติดเชื้อไวรัสเอ็บสไตบาร์ เป็นไวรัสที่อาจทำให้เกิดโรคโมโนนิวคลิโอสิส (Mononucleosis) ทั้งยังอาจเกี่ยวข้องกับการเกิดโรคมะเร็งชนิดหายาก เช่น มะเร็งโพรงจมูก มะเร็งกระเพาะอาหาร
• การรับประทานอาหารที่มีเกลือ สารเคมีที่ปล่อยออกมาในไอน้ำเมื่อปรุงอาหารที่มีเกลือ เช่น เนื้อแดดเดียว ผักดอง อาจเข้าไปในโพรงจมูก และเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งโพรงจมูก นอกจากนั้น การสัมผัสกับสารเคมี เช่น ฟอร์มาลดีไฮด์ หรือการสูดดมฝุ่นจากไม้ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงได้เช่นกัน
• การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนักและการสูบบุหรี่ อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งโพรงจมูก

การวินิจฉัยและการรักษาโรค

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาให้ใช้ทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาคุณหมอทุกครั้งเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

การวินิจฉัยมะเร็งโพรงจมูก

มะเร็งโพรงจมูกอาจวินิจฉัยได้โดยการตัดชิ้นเนื้อตรงเนื้องอกไปตรวจด้วยกล้องเอนโดสโคป (Endoscope) ซึ่งเป็นกล้องขนาดเล็ก วิธีนี้อาจช่วยให้ศัลยแพทย์ศีรษะและลำคอ สามารถมองเห็นเนื้องอกและขอบเขตของเนื้องอกได้ นอกจากนี้ คุณหมออาจใช้วิธีการเหล่านี้ร่วมด้วย

• การตรวจเอ็มอาร์ไอ หรือเครื่องสร้างภาพด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI)
• การสแกนด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan)
• การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC)
• การตรวจเลือด
• การตรวจวินิจฉัยการติดเชื้อไวรัสเอ็บสไตบาร์

การรักษามะเร็งโพรงจมูก

จากการวินิจฉัยเบื้องต้น หากตรวจพบว่าอาจเป็นมะเร็งโพรงจมูกปฐมภูมิ คุณหมออาจใช้วิธีการรักษาด้วยรังสี หรืออาจรักษาด้วยเคมีบำบัดร่วมกับการฉายรังสี เนื่องจากมะเร็งระยะเริ่มแรกอาจตอบสนองต่อการรักษาวิธีนี้ ทั้งนี้อาจขึ้นอยู่กับขนาดและขอบเขตของเนื้องอก

หากเป็นมะเร็งโพรงจมูกที่รักษาไปแล้ว แต่อาจกลับมาเป็นใหม่ คุณหมออาจใช้วิธีการรักษาด้วยการผ่าตัด โดยอาจใช้กล้องเอนโดสโคป และเครื่องส่องกล้องทางรูจมูก หรือหากจำเป็น อาจต้องรักษาด้วยวิธีการผ่าตัดแบบเปิด นอกจากนั้น ยังอาจใช้การรักษาเหล่านี้ร่วมด้วย

• การรักษาด้วยรังสี
• การรักษาด้วยลำแสงโปรตอน
• เคมีบำบัด
• การใช้ภูมิคุ้มกันบำบัด

การปรับไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเอง

การปรับไลฟ์สไตล์และการดูแลตัวเองที่ช่วยรับมือมะเร็งโพรงจมูก

ในหลายกรณี มะเร็งหลังโพรงจมูกอาจไม่สามารถป้องกันได้ แต่การปรับไลฟ์สไตล์อาจช่วยลดความเสี่ยงของมะเร็งหลังโพรงจมูก เช่น

• หลีกเลี่ยงการรับประทานเนื้อสัตว์ที่บ่มหรือหมักเกลือ
• เลิกสูบบุหรี่
• งดหรือลดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์