ภาวะก่อนเป็นเบาหวาน สาเหตุ อาการ การป้องกัน

ภาวะก่อนเป็นเบาหวาน คือ ภาวะที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าเกณฑ์ปกติ แต่ยังไม่ถึงเกณฑ์ที่เป็นเบาหวาน โดยผู้ที่มีภาวะก่อนเบาหวานหากตรวจระดับน้ำตาลหลังอดอาหารมาอย่างน้อย 8 ชั่วโมง จะมีระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ที่ 100-125 มิลลิกรัม/เดซิลิตร หรือเมื่อตรวจโดยการทดสอบความทนทานต่อน้ำตาล (75 gm OGTT) ค่าระดับน้ำตาลจะอยู่ระหว่าง 140-199 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ภาวะก่อนเบาหวานมักไม่มีอาการผิดปกติหรือสัญญาณเตือนใด ๆ เมื่อปล่อยให้ระดับน้ำตาลสูงมากขึ้นเรื่อย ๆ จึงอาจมีอาการแสดงของโรคเบาหวาน เช่น กระหายน้ำมาก ปัสสาวะบ่อย มองเห็นภาพไม่ชัดดังนั้น จึงควรเข้ารับการตรวจสุขภาพเป็นประจำและศึกษาวิธีป้องกันเบื้องต้น เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวาน

สาเหตุที่ทำให้เกิด ภาวะก่อนเป็นเบาหวาน

ภาวะก่อนเป็นเบาหวาน คือภาวะที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นกว่าระดับปกติ แต่ยังไม่สูงถึงเกณฑ์ของโรคเบาหวาน เป็นผลมาจากการที่ร่างกายจัดการกับน้ำตาลในเลือดได้ไม่ดีเท่าที่ควร ซึ่งอาจเป็นผลมาจากระบบภูมิคุ้มกันโจมตีตับอ่อนทำให้ผลิตอินซูลินไม่เพียงพอ ซึ่งนำไปสู่โรคเบาหวานชนิดที่ 1 หรืออาจเกิดจากร่างกายผลิตอินซูลินเพียงพอแตเซลล์ในร่างกายดื้ออินซูลินทำให้ไม่สามารถนำน้ำตาลในกระแสเลือดมาเผาผลาญเป็นพลังงานได้อย่างเหมาะสมทำให้มีน้ำตาลในเลือดสูง ซึ่งต่อมาจะนำไปสู่โรคเบาหวานชนิดที่ 2 

ใครที่เสี่ยงเกิด ภาวะก่อนเป็นเบาหวาน

ผู้ที่อาจมีความเสี่ยงภาวะก่อนเบาหวาน มีดังนี้

• ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป
• ผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือมีค่าดัชนีมวลกายตั้งแต่ 23 ขึ้นไป หรือมีรอบเอวเกิน 80 เซนติเมตรในผู้หญิง หรือ 90 เซนติเมตรในผู้ชาย
• ผู้ที่มีระดับคอเลสเตอรอล หรือไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์สูง
• ผู้ที่ไม่ค่อยออกกำลังกาย มีพฤติกรรมเนือยนิ่ง (sedentary lifestyle) ไม่ค่อยได้เคลื่อนไหวร่างกายในชีวิตประจำวัน 
• ผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ
• ผู้ที่มีภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ
• ผู้ที่เคยเป็นภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ หรือคลอดบุตรที่มีน้ำหนักตัวมากกว่า 4 กิโลกรัม 

อาการของภาวะก่อนเป็นเบาหวาน

จริง ๆ แล้ว ผู้ที่เพิ่งเริ่มมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง แต่ยังไม่สูงถึงเกณฑ์เป็นเบาหวาน หรือที่เรียกว่า ภาวะก่อนเป็นเบาหวาน มักจะยังไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ ให้สังเกต แต่หากไม่ได้รับการรักษา และดูแลตัวเองไม่ดี อาจทำให้ระดับน้ำตาลเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ จนทำให้มีอาการแสดงอันเนื่องมาจากน้ำตาลในเลือดสูง ดังนี้

• รู้สึกกระหายน้ำมาก
• ปัสสาวะบ่อยกว่าปกติ
• รู้สึกอยากอาหารมากขึ้น หิวบ่อย
• น้ำหนักลดลงอย่างกะทันหัน
• มองเห็นภาพไม่ชัดเจน ตาพร่ามัว
• รู้สึกเพลีย เหนื่อยล้าง่าย
• แผลหายช้า
• ติดเชื้อได้ง่าย เช่น ติดเชื้อที่ผิวหนัง ติดเชื้อในกระแสเลือด ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

ควรเข้าพบคุณหมอเพื่อตรวจสุขภาพและระดับน้ำตาลในเลือดทันทีหากมีอาการดังกล่าว รวมถึงปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อช่วยลดความเสี่ยงที่อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน

การป้องกันภาวะก่อนเป็นเบาหวาน

การดูแลตัวเองเพื่อป้องกัน ภาวะก่อนเป็นเบาหวาน อาจทำได้ดังนี้

• หมั่นตรวจระดับน้ำตาลในเลือดเป็นประจำ
• เข้ารับการตรวจสุขภาพประจำปี
• รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ เน้นการรับประทานผัก ผลไม้ที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ ธัญพืช และไขมันที่ดี
• หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารแปรรูป เนื้อสัตว์ติดมัน ของหวาน เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล เช่น น้ำอัดลม น้ำผลไม้ผสมน้ำตาล เพราะอาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มสูงขึ้น
• ออกกำลังกายเป็นประจำ แนะนำให้ออกกำลังกายความเหนื่อยระดับปานกลาง เช่น เดิน วิ่ง อย่างน้อยวันละ 30 นาที 5 วัน/สัปดาห์ หรือ 150 นาที/สัปดาห์ ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการผลิตอินซูลิน และช่วยให้เซลล์ในร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ดีขึ้น นำน้ำตาลเป็นเผาผลาญเป็นพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
• เลิกสูบบุหรี่ เพราะบุหรี่ส่งผลให้ประสิทธิภาพของอินซูลินลดลง อีกทั้งยังเพิ่มความเสี่ยงการเกิดโรคร้ายแรงอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็น โรคถุงลมโป่งพอง โรคมะเร็ง โรคหัวใจและหลอดเลือด