สมองบกพร่องระดับเบา (Mild cognitive impairment)

ทบทวนบทความโดย | โดย

Update Date 11/05/2020 . 5 mins read
Share now

คำจำกัดความ

สมองบกพร่องระดับเบา คืออะไร

สมองบกพร่องระดับเบา (Mild Cognitive Impairment – MCI) เป็นระยะเริ่มต้นระหว่างอาการเสื่อมสภาพทางสมองเมื่ออายุเพิ่มขึ้นและอาการที่รุนแรงมากขึ้นของโรคสมองเสื่อม อาการนี้เกี่ยวข้องกับปัญหาทางความจำ ภาษา ความคิด และการตัดสินใจ ที่เกิดการเปลี่ยนแปลงมากกว่าช่วงอายุปกติ

หากคุณมีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา คุณอาจตระหนักได้ว่าความทรงจำหรือสภาพจิตใจมีการถดถอย ครอบครัวและเพื่อนที่ใกล้ชิดอาจสังเกตได้ถึงการเปลี่ยนแปลง แต่การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ โดยทั่วไปไม่ได้รุนแรงพอที่จะปรากฏขึ้นชัดในชีวิตประจำวันหรือกิจวัตรทั่วไป

ภาวะสมองบกพร่องระดับเบา อาจเพิ่มความเสี่ยงของอาการสมองเสื่อมได้ในอนาคต ซึ่งมีสาเหตุมาจากโรคอัลไซเมอร์หรืออาการทางประสาทอื่นๆ แต่ในบางคนที่มีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ไม่ได้มีอาการทรุดลง และบางคนมีอาการดีขึ้น

สมองบกพร่องระดับเบา พบได้บ่อยแค่ไหน

ภาวะสมองบกพร่องระดับเบาเป็นอาการที่พบได้ทั่วไป โปรดปรึกษากับหมอของคุณ สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

อาการ

อาการของภาวะสมองบกพร่องระดับเบา

อาการที่พบได้ทั่วไปของภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ได้แก่

  • คุณลืมสิ่งของบ่อยครั้ง
  • คุณลืมเหตุการณ์สำคัญ อย่างเช่น การนัดหมายหรือการพบปะในสังคม
  • คุณลืมความคิดที่อยู่ในหัวหรือลืมหัวข้อสนทนา ชื่อหนังสือหรือชื่อหนัง
  • คุณรู้สึกกดดันมากขึ้นเมื่อคุณต้องทำการตัดสินใจ วางแผนการทำงานให้เสร็จ หรืออธิบายคำแนะนำต่างๆ
  • คุณเริ่มมีปัญหาในการหาเส้นทางในสิ่งแวดล้อมที่คุ้นเคย
  • คุณกลายเป็นคนใจร้อนมากขึ้นหรือแสดงถึงการติดสินใจพลาดบ่อยครั้ง
  • ครอบครัวหรือเพื่อนของคุณสังเกตได้ถึงการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้
  • โรคซึมเศร้า
  • มีความฉุนเฉียวและรุนแรง
  • วิตกกังวล 
  • ไร้ความรู้สึก

อาจมีอาการบางประเภทที่ไม่ได้ปรากฏอยู่ข้างบน ถ้าคุณมีความกังวลเกี่ยวกับอาการ โปรดปรึกษาหมอของคุณ

ควรไปพบคุณหมอเมื่อใด

หากคุณมีสัญญาณหรืออาการอะไรก็ตามที่เหมือนอาการตามด้านบน หรือ หากคุณมีข้อสงสัย โปรดปรึกษากับหมอของคุณ ร่างกายของทุกคนแสดงออกแตกต่างกันไป มันจึงดีที่สุดเสมอในการปรึกษากับหมอของคุณ ว่าอะไรคือสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับสถานการณ์ของคุณ

สาเหตุ

สาเหตุของภาวะสมองบกพร่องระดับเบา

ภาวะสมองบกพร่องระดับเบานั้นไม่มีสาเหตุและอาการผิดปกติที่โดดเด่น อาการของภาวะสมองบกพร่องระดับเบา อาจคงที่เป็นเวลานานหลายปี และพัฒนาไปสู่โรคอัลไซเมอร์ หรือโรคสมองเสื่อมประเภทอื่น หรืออาการดีขึ้นเมื่อผ่านไปเป็นเวลานาน

มีหลักฐานชี้ชัดถึงภาวะสมองบกพร่องระดับเบาที่เพิ่มระดับของการเปลี่ยนทางสมองแบบเดิมอยู่บ่อยครั้ง ประเภทเดียวกันกับที่พบในโรคอัลไซเมอร์หรือโรคสมองเสื่อมประเภทอื่น การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้บางส่วน ได้ถูกระบุไว้ในงานวิจัยศพของผู้ที่มีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ ได้แก่

  • ความผิดปกติของก้อนโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ (beta-amyloid protein) และก้อนโปรตีนขนาดเล็กเทา (tau) ซึ่งเป็นลักษณะของโปรตีนในโรคอัลไซเมอร์ (tangles)
  • เลวี บอดี้ (Lewy bodies) ซึ่งเป็นก้อนโปรตีนขนาดเล็กที่เกี่ยวข้องกับโรคพาร์กินสัน สมองเสื่อมด้วยเลวี บอดี้ และบางกรณีของโรคอัลไซเมอร์
  • มีอาการเส้นเลือดในสมองแตกเล็กน้อยหรือลดการไหลเวียนของเลือดเข้าสู่หลอดเลือดสมอง

การศึกษาผ่านการฉายภาพสมองแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกี่ยวข้องกับภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ได้แก่:

  • เกิดการหดตัวของฮิปโปแคมปัส (hippocampus) สมองส่วนที่สำคัญสำหรับการสร้างความทรงจำ
  • การขยายใหญ่ของโพรงสมอง (ventricles)
  • ลดการใช้กลูโคส น้ำตาลที่เป็นแหล่งพลังงานหลักสำหรับเซลล์สำคัญในสมอง

ปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัยเสี่ยงของภาวะสมองบกพร่องระดับเบา

มีปัจจัยเสี่ยงมากมายสำหรับภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ได้แก่

  • อายุที่เพิ่มขึ้น
  • มีรูปแบบของยีนส์ชนิดพิเศษที่เรียกว่า APOE-e4 ที่มีความเกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์ แม้ว่าการมียีนส์เฉพาะนี้ จะไม่ได้การันตีว่าคุณจะประสบกับภาวะสมองบกพร่อง
  • เบาหวาน
  • การสูบบุหรี่ 
  • ความดันโลหิตสูง
  • คอเลสเตอรอลที่เพิ่มขึ้น
  • โรคซึมเศร้า
  • ออกกำลังกายไม่เพียงพอ

การวินิจฉัยและการรักษา

ข้อมูลในที่นี้ไม่มีเจตนาทดแทนคำแนะนำทางการแพทย์ใดๆ ทุกครั้งควรปรึกษาหมอของคุณเพื่อรับทราบข้อมูลเพื่อเติม

การวินิจฉัยภาวะสมองบกพร่องระดับเบา

ภาวะสมองบกพร่องระดับเบา เป็นการวินิจฉัยทางการแพทย์ที่จะเป็นสิ่งที่แสดงถึงการตัดสินอย่างมืออาชีพของหมอ เกี่ยวกับเหตุผลของอาการของบุคคลนั้นๆ หากหมอมีความลำบากในการยืนยันการวินิจฉัยภาวะสมองบกพร่องระดับเบาหรือสาเหตุของภาวะสมองบกพร่องระดับเบา การตรวจทางชีวภาพ อย่างเช่น การฉายภาพสมอง และ การตรวจของเหลวในไขสันหลัง อาจเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อระบุว่าบุคคลนั้นมีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา อันเนื่องมาจากอัลไซเมอร์หรือไม่

การสืบค้นภาวะทางการแพทย์ เพื่อหาภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ได้แก่

  • ประวัติทางการแพทย์ ที่หมอจะจดบันทึกอาการปัจจุบัน โรคที่เคยเป็นในอดีต อาการทางการแพทย์และประวัติครอบครัว ที่เคยมีปัญหาเกี่ยวกับความทรงจำหรือภาวะสมองเสื่อม
  • การประเมินประสิทธิภาพต่างๆของร่างกายและกิจวัตรประจำวัน ซึ่งจะมุ่งเน้นไปที่การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น
  • เพิ่มข้อมูลจากสมาชิกในครอบครัวหรือเพื่อนที่ไว้ใจในการให้มุมมองเพิ่มเติมเกี่ยวกับประสิทธิภาพที่อาจมีการเปลี่ยนแปลง
  • การประเมินสภาวะทางจิตใจ โดยใช้การตรวจรูปแบบสํ้นๆ ซึ่งออกแบบมาเพื่อประเมินความจำ การวางแผน การตัดสินใจ ความสามารถในการเข้าใจข้อมูลจากการมอง และทักษะทางความคิดที่สำคัญอื่นๆ
  • การตรวจระบบประสาทเพื่อประเมินถึงประสิทธภาพของเส้นประสาทและการตอบสนอง การเคลื่อนไหว การประสานกัน สมดุลและประสาทสัมผัส
  • การประเมินอารมณ์เพื่อตรวจหาโรคซึมเศร้า อาการอาจรวมถึงปัญหาความจำ หรือรู้สึก “มืดมน” โรคซึมเศร้าสามารถแพร่กระจายได้และอาจพบได้มากในผู้สูงอายุ
  • การตรวจแล็บ ได้แก่ การตรวจเลือดและการฉายภาพโครงสร้างของสมอง

หากการสืบค้นทางการแพทย์ไม่ได้สร้างภาพทางการแพทย์ที่แน่ชัด หมออาจแนะนำการตรวจทางประสาททางจิตวิทยา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการตรวจต่างๆ เพื่อประเมินทักษะการคิดวิเคราะห์

การรักษาภาวะสมองบกพร่องระดับเบา

ไม่มียาหรือการรักษาเฉพาะทางใดๆสำหรับผู้ที่มีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ที่ได้รับการอนุมัติจากองค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา (FDA) อย่างไรก็ตาม ภาวะสมองบกพร่องระดับเบามีการศึกษาอย่างต่อเนื่อง การศึกษาทางการแพทย์ ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องจะช่วยชี้ทางสว่างมากขึ้นเกี่ยวกับความผิดปกติ และค้นหาการรักษาที่อาจช่วยพัฒนาอาการหรือป้องกันหรือชะลอการเกิดภาวะสมองเสื่อมได้

ยารักษาอัลไซเมอร์

ในบางครั้ง หมอจะจ่ายยาอะซิติลโคลีนเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ (cholinesterase inhibitors) ยาที่ได้รับการรับรองสำหรับโรคอัลไซเมอร์ สำหรับผู้ที่มีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ซึ่งมีอาการสูญเสียความทรงจำเป็นอาการหลัก อย่างไรก็ตาม ยาอะซิติลโคลีนเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ ไม่เป็นที่แนะนำสำหรับการรักษาผู้ป่วยที่มีภาวะสมองบกพร่องระดับเบาทั่วไป

การรักษาอาการอื่นๆที่ส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจ

อาการอื่นๆที่พบได้ทั่วไปของภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ทำให้คุณเป็นคนขี้ลืมหรือสภาพจิตใจต่ำกว่าปกติ การรักษาอาการเหล่านี้สามารถช่วยพัฒนาความจำของคุณและสภาพจิตใจโดยรวมของคุณได้ อาการที่สามารถส่งผลกระทบต่อความทรงจำ ได้แก่

  • ความดันโลหิตสูง ผู้ที่มีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา มีแนวโน้มที่จะมีปัญหาทางหลอดเลือดในสมอง ความดันโลหิตสูงอาจทำให้อาการนี้ทรุดลงและก่อให้เกิดปัญหาด้านความทรงจำ หมอของคุณจะสังเกตความดันโลหิตของคุณและแนะนำขั้นตอนในการลดระดับลง หากความดันโลหิตสูงเกินไป
  • เมื่อคุณซึมเศร้า คุณมักจะรู้สึกหลงลืมอยู่บ่อยครั้งและสภาพจิตใจ “มืดมน” โรคซึมเศร้าเป็นโรคที่พบได้ทั่วไปในผู้ที่มีภาวะสมองบกพร่องระดับเบา การรักษาโรคซึมเศร้าอาจช่วยพัฒนาความทรงจำ และช่วยให้คุณรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในชีวิตของคุณได้ง่ายขึ้น
  • อาการหยุดหายใจขณะหลับ การหายใจของคุณจะมีอาการหยุดซ้ำๆในขณะที่คุณหลับ ทำให้การพักผ่อนในช่วงกลางคืนเป็นเรื่องลำบาก อาการหยุดหายใจขณะหลับ ทำให้คุณรู้สึกเหนื่อยมากขึ้น ขี้ลืมและไม่สามารถจดจ่ออยู่กับสิ่งใดๆได้ การรักษาสามารถพัฒนาอาการเหล่านี้และฟื้นฟูการตื่นตัวได้

การเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเอง

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตัวเองที่ช่วยจัดการกับภาวะสมองบกพร่องระดับเบา

การเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และการเยียวยาตนเองต่อไปนี้ที่อาจช่วยให้คุณรับมือกับภาวะสมองบกพร่องระดับเบา ได้แก่

  • การออกกำลังกายเป็นประจำ จะส่งผลดีต่อสุขภาพหัวใจและอาจช่วยป้องกันหรือชะลอการเสื่อมของสมอง
  • อาหารที่มีไขมันต่ำและมีผลไม้และผักมาก เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ดีต่อสุขภาพหัวใจที่ยังช่วยป้องกันสุขภาพเสื่อม
  • กรดไขมันโอเมก้า 3 เป็นสิ่งที่มีประโยชน์ต่อหัวใจ งานวิจัยส่วนใหญ่แสดงให้เห็นถึงประโยชน์ที่มีต่อสุขภาพสมอง ซึ่งใช้การบริโภคปลาเป็นเกณฑ์สำหรับปริมาณกรดไขมันโอเมก้า 3 ที่รับประทานเข้าไป
  • การกระตุ้นสติปัญญา อาจป้องกันภาวะสมองเสื่อม งานวิจัยแสดงให้เห็นว่า การใช้คอมพิวเตอร์ การเล่นเกม การอ่านหนังสือ และกิจกรรมทางสติปัญญาอื่นๆ อาจช่วยรักษาประสิทธิภาพและป้องกันภาวะสมองเสื่อม
  • การพบปะทางสังคม อาจช่วยให้ชีวิตมีความอภิรมย์มากขึ้น และช่วยรักษาสภาพจิตใจและชะลอการเสื่อมสภาพทางจิตใจ
  • การฝึกความจำและการฝึกทางสมองอื่นๆ อาจช่วยพัฒนาประสิทธิภาพทางสมองของคุณ

หากมีข้อสงสัยใดๆ โปรดปรึกษากับหมอของคุณ เพื่อเข้าใจวิธีแก้ปัญหาที่ชัดเจนยิ่งขึ้นสำหรับตัวคุณเอง

Hello Health Group ไม่ได้ให้คำแนะนำด้านการแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาโรคแต่อย่างใด

อัปเดตข่าวสารสุขภาพติดตามไลน์ Hello คุณหมอ
บทความนี้มีประโยชน์ต่อคุณหรือไม่
happy unhappy

บทความนี้ก็น่าสนใจเหมือนกัน

รับมือกับอาการซันดาวน์ ภาวะที่เกิดในผู้ป่วยสมองเสื่อม ช่วงพระอาทิตย์ใกล้ตกดิน

วิธี รับมือกับอาการซันดาวน์ ซึ่งเป็นภาวะที่ทำให้ผู้ป่วยสมองเสื่อมเกิดความสับสน กระวนกระวายในช่วงพระอาทิตย์ใกล้ตกดินนั้นมีหลายวิธี เช่น ลดความเครียด

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by ชลธิชา จันทร์วิบูลย์

อาการประสาทหลอนในผู้ป่วยสมองเสื่อม หนึ่งในอาการที่อาจเกิดขึ้นได้กับผู้ป่วยสมองเสื่อม

อาการประสาทหลอนในผู้ป่วยสมองเสื่อม เป็นอาการที่ผู้ป่วยมักจะเห็นภาพหลอน บางครั้งก็จะได้ยินเป็นเสียง ที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริงซึ่งเกิดจากหลายสาเหตุ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by ชลธิชา จันทร์วิบูลย์

ใครว่าผู้สูงอายุ เล่นกล้ามไม่ได้ รวม 5 ท่าฝึกกล้ามเนื้อ ที่ปลอดภัย สำหรับผู้สูงอายุ

วันนี้ Hello คุณหมอ เลยจะมาแนะนำ ท่าฝึกกล้ามเนื้อสำหรับผู้สูงอายุ ที่ปลอดภัย เหมาะสมกับวัย เพื่อสร้างกล้ามเนื้อ ไม่น้อยไปกว่าคนในวัยอื่นๆ มาฝากกันค่ะ

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by พลอย วงษ์วิไล

ควันไฟป่า ส่งผลเสียต่อสุขภาพ ควรรับมือหรือป้องกันอย่างไร

เมื่อเกิดไฟไหม้ป่าที่มีบริเวณกว้าง ก็มักจะทำให้เกิด ควันไฟป่า ขึ้น ซึ่งหากว่าสูดดมควันเหล่านี้เข้าไปมาก ๆ ก็อาจส่งผลกระทบต่อสุขภพและร่างกายของคุณได้

ทบทวนบทความโดย ทีม Hello คุณหมอ
Written by สิฏฐิณิศา รัชตวโรทัย