ปวดท้องบิด เกิดจากอะไร และวิธีดูแลตัวเอง

ปวดท้องบิด เป็นความรู้สึกเจ็บปวดเหมือนท้องถูกมัดเป็นปมในบริเวณใดก็ได้ โดยอาจอยู่ระหว่างด้านล่างของซี่โครงและกระดูกเชิงกราน ซึ่งอาการปวดท้องบิดอาจหายไปเองหรืออาจปวดรุนแรงมาก อย่างไรก็ตาม หากมีอาการปวดท้องบิดเกิดขึ้นอย่างเรื้อรังเป็นเวลานานกว่า 3 เดือน ควรเข้าพบคุณหมอเพื่อวินิจฉัยอาการและทำการรักษา

ปวดท้องบิด เกิดจากอะไร

ปวดท้องบิด เป็นอาการที่อาจเกิดขึ้นได้ในหลายตำแหน่ง เช่น ท้องส่วนบน ท้องส่วนบนขวา บริเวณใกล้สะดือ ท้องล่างขวา โดยอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น แก๊สในกระเพาะมากเกินไป เป็นตะคริวที่ท้องเนื่องจากกระเพาะและลำไส้อักเสบจากเชื้อไวรัส รวมถึงยังอาจเกิดจากความผิดปกติของระบบย่อยอาหารและลำไส้ที่ไม่รุนแรง เช่น

• ท้องผูก ท้องเสีย
• อาหารไม่ย่อย
• ไข้หวัดลงกระเพาะ
• ลำไส้แปรปรวน
• แพ้อาหาร แพ้แลคโตส
• อาหารเป็นพิษ

หรืออาจเกิดจากสาเหตุอื่น ๆ ที่ร้ายแรง เช่น

• มะเร็งลำไส้ มะเร็งกระเพาะอาหาร และมะเร็งอวัยวะอื่น ๆ
• ไส้ติ่งอักเสบ ถุงน้ำดีอักเสบ นิ่วในถุงน้ำดี
• หลอดเลือดแดงใหญ่ในช่องท้องโป่งพอง
• ลำไส้อุดตัน โรคลำไส้อักเสบ
• กรดไหลย้อน
• ลำไส้ขาดเลือด
• ตับอ่อนอักเสบ

อาการปวดท้องบิดที่เกิดจากความผิดปกติของอวัยวะอื่น ๆ ในร่างกาย เช่น

• ปวดประจำเดือน
• โรคหัวใจและหลอดเลือด
• ปอดอักเสบ
• การตั้งครรภ์
• ถุงน้ำรังไข่แตก
• โรคกระดูกเชิงกรานอักเสบ กล้ามเนื้ออักเสบ
• นิ่วในไต
• เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
• การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

นอกจากนี้ อาการปวดท้องบิดยังอาจมีสาเหตุมาจากผลข้างเคียงของยา เช่น

• ยาแอสไพริน
• ยาต้านการอักเสบ
• ยารักษาโรคสมองเสื่อมหรือโรคอัลไซเมอร์

อาการที่อาจเกิดขึ้นพร้อมกับอาการปวดท้องบิด

บางครั้งอาการปวดท้องบิดยังอาจเกิดพร้อมกับอาการปวดแสบปวดร้อน เป็นตะคริวที่ท้อง ท้องอืด มีแก๊สในกระเพาะอาหาร การผายลม เรอ มีไข้ ขาดน้ำ เสียดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน หรือรู้สึกสูญเสียความอยากอาหาร

เมื่อไหร่ควรเข้าพบคุณหมอ

อาการปวดท้องบิดอาจเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันหรือเกิดขึ้นอย่างเรื้อรัง ดังนั้น หากมีอาการที่รุนแรงหรือมีอาการต่อไปนี้ควรเข้าพบคุณหมอเพื่อวินิจฉัยอาการ

• ปวดท้องบิดรุนแรง หรืออาการแย่ลง
• อาการปวดท้องบิดเกิดขึ้นหลายชั่วโมงหรือมากกว่านั้น
• อาการปวดท้องบิดรบกวนการนอนหลับ
• อาการปวดแพร่กระจายไปยังคอ หน้าอก หรือไหล่
• อาการปวดท้องทำให้กลืนลำบาก หรือความอยากอาหารลดลง
• มีเลือดออกจากลำไส้ หรือมีเลือดปนในปัสสาวะ
• เลือดออกทางช่องคลอด
• นิสัยการขับถ่ายเปลี่ยนไป โดยไม่สามารถปัสสาวะ อุจจาระ หรือผายลมได้ตามปกติ
• อาเจียนอย่างต่อเนื่อง มีไข้สูง ผิวเหลือง
• ท้องบวม น้ำหนักลดลงโดยไม่มีสาเหตุ

วิธีดูแลตัวเองเมื่อปวดท้องบิด

การรักษาอาการปวดท้องบิดอาจขึ้นอยู่กับสาเหตุของอาการ เช่น ความผิดปกติของระบบย่อยอาหารและลำไส้ ผลข้างเคียงของยา (เช่น แอสไพริน ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) ยาลดการอักเสบ)ดังนั้น การปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตและการรับประทานอาหารอาจช่วยลดอาการปวดท้องบิดได้ ดังนี้

• รับประทานอาหารมื้อเล็ก ๆ หลายมื้อและรับประทานอาหารช้า ๆ เพื่อให้อาหารย่อยได้ง่ายและดูดซึมเข้าสู่ร่างกายมากขึ้น ซึ่งอาจช่วยลดดอาการท้องอืด แก๊สในกระเพาะอาหาร และป้องกันอาการปวดท้องบิดได้
• เคี้ยวอาหารให้ละเอียด เพื่อให้ร่างกายสามารถดูดซึมอาหารได้ดีขึ้น
• ดื่มน้ำอุณหภูมิห้อง เนื่องจากการดื่มน้ำเย็นอาจส่งผลเสียต่อระบบย่อยอาหารและอาจทำให้เกิดอาการปวดท้องบิดได้
• หลีกเลี่ยงอาหารที่มีแก๊สสูงหรือย่อยยาก เช่น เบียร์ น้ำอัดลม โซดา กะหล่ำปลี ถั่ว ธัญพืช
• จัดการกับความเครียด เนื่องจากฮอร์โมนความเครียดอาจส่งผลให้ระบบย่อยอาหารและลำไส้ทำงานลดลง ซึ่งอาจทำให้มีอาการปวดท้องบิดได้
• หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่
• ออกกำลังกายเป็นประจำ และไม่นอนหลังจากรับประทานอาหาร เพื่อให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้น